7 "bảo bối" tự có cha mẹ giúp con sáng tạo không ngừng

Tất cả các hoạt động để hỗ trợ phát triển sự sáng tạo ở trẻ sẽ chỉ thực sự có hiệu quả khi bố mẹ có thái độ tích cực đối với hoạt động và kết quả sáng tạo của con.

Các bậc cha mẹ có cho rằng sáng tạo mang tính di truyền hay năng khiếu?

Thực tế thì “sáng tạo” được P21 - Tổ chức giáo dục phi lợi nhuận tập hợp các nhà hoạch định chính sách và các nhà giáo dục hàng đầu tại Hoa Kỳ - liệt kê là 1 kỹ năng mà con người có thể rèn luyện và học tập.

Vậy sáng tạo là gì?

Sáng tạo có thể được định nghĩa theo nhiều cách, nhưng P21 định nghĩa sáng tạo theo 3 khía cạnh như sau:

i. Tư duy sáng tạo: tạo ý tưởng mới, xây dựng và tinh chỉnh để hoàn thiện hơn nữa ý tưởng ban đầu.

ii. Làm việc với người khác một cách sáng tạo: xây dựng, triển khai và truyền đạt ý tưởng mới cho người khác một cách hiệu quả; cởi mở và đón nhận những quan điểm mới và đa dạng; Xem thất bại như một cơ hội để học hỏi; hiểu rằng sự sáng tạo và đổi mới là một phần của một quá trình dài hạn, có chu kỳ của những thành công nhỏ và những sai lầm thường gặp.

iii. Thực hiện đổi mới: Triển khai những ý tưởng sáng tạo để đưa vào thực tế. Phần này là nội dung quan trọng nhất đòi hỏi trẻ phải không sợ sai và nỗ lực đến cùng để hoàn thiện sản phẩm từ ý tưởng ban đầu.

Bố mẹ làm thế nào để nâng cao năng lực sáng tạo cho con?

Bám theo 3 nội dung của sáng tạo của P21 như nêu trên, bố mẹ có thể hỗ trợ con để nâng cao năng lực sáng tạo như sau:

TƯ DUY SÁNG TẠO

➢ Tăng cường tư duy sáng tạo cho con bằng cách luôn hướng con đến những suy nghĩ nhằm tìm hiểu nguyên nhân vấn đề như:

• Thay vì hỏi "Con có thấy cầu vồng trên bầu trời?" thì hỏi "Bố đang tự hỏi làm thế nào cầu vồng lại có trên bầu trời?"

• Hoặc gợi ý con trở thành nhà thiết kế: “Nếu phòng con thiết kế lại, con thích bố trí đồ đạc trong phòng như thế nào?”

➢ Đọc truyện: khi trẻ còn nhỏ, bố mẹ nên dành thời gian đọc truyện cho bé mỗi ngày. Hoạt động này không chỉ giúp phát triển IQ, EQ mà còn làm tăng khả năng tưởng tượng và sáng tạo của trẻ.

LÀM VIỆC VỚI NGƯỜI KHÁC MỘT CÁCH TÍCH CỰC.

➢ Thường xuyên cho con tham gia vào các chương trình trải nghiệm hoặc học tập có hoạt động nhóm.

➢ Chơi tự do cùng các bạn: chơi tự do khuyến khích trẻ phát triển mối quan hệ, biết cộng tác và sáng tạo. Bởi thế mà tháng 9 vừa qua tại Hoa Kỳ đã có hẳn 1 báo cáo của Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ mang tên “Trẻ em đang bị lên lịch học hành/hoạt động có tổ chức quá nhiều khiến các bác sĩ phải kê đơn CHƠI TỰ DO cho trẻ”.

HỖ TRỢ CON TỰ TAY THỰC HIỆN ĐỔI MỚI

Đây là phần quan trọng nhất và cần được chú trọng phát triển vì ý tưởng dù hay đến đâu cũng chỉ là trên giấy nếu không được triển khai và đưa vào cuộc sống.

Để hỗ trợ con ở phần này, phụ huynh hãy:

➢ Tạo cơ hội để con tiếp xúc sớm với hội họa, và trẻ cần được tự do vẽ các ý tưởng của mình mà không có sự phán xét của phụ huynh.

➢ Sáng tác chuyện: Song song với hoạt động đọc chuyện ở phần phát triển tư duy ở trên, bố mẹ đôi khi dừng lại câu chuyện đang đọc và hỏi xem con nghĩ rằng nội dung tiếp theo của câu chuyện là gì, nếu con là tác giả thì con thích viết tiếp như thế nào.

➢ Sáng tác kịch bản phim: Tương tự như hoạt động sáng tác chuyện nêu trên, bố mẹ cũng có thể đặt câu hỏi tương tự khi cả nhà cùng xem hoặc vừa xem phim xong.

➢ Hướng dẫn trẻ làm thủ công hoặc các mô hình khoa học để trẻ thực sự có thói quen tự tay triển khai ý tưởng và có thể biết chính xác ý tưởng của mình sẽ có hình dạng, mùi vị, âm thanh, màu sắc như thế nào.

7 thái độ của phụ huynh

Tất cả các hoạt động để hỗ trợ phát triển sự sáng tạo ở trẻ đã nêu trên sẽ chỉ thực sự có hiệu quả khi bố mẹ có thái độ tích cực đối với hoạt động và kết quả sáng tạo của con.

Thái độ tích cực đó gồm:

1. “Chấp nhận mắc lỗi/ không sợ thất bại” bởi đó là điều kiện cần thiết để thực hiện bất kỳ một ý tưởng sáng tạo nào.

Như với Edison, thay vì dùng từ thất bại, ông đã nói “Tôi không thất bại. Tôi chỉ là đã tìm ra 10.000 cách không hoạt động để sáng chế được bóng đèn”. Và nghiên cứu khoa học cũng chứng minh rằng những đứa trẻ sợ mắc lỗi, sợ thất bại chính là đứa trẻ kém sáng tạo.

2. “Chấp nhận sự bừa bộn”: hầu hết bố mẹ đều thích một không gian sạch sẽ và bị choáng ngợp khi không gian bừa bộn.

Tuy nhiên, khi trẻ em thực hiện đổi mới để triển khai các ý tưởng sáng tạo của mình thì không gian quanh trẻ chắc chắn sẽ rất bừa bộn, bố mẹ hãy bình tĩnh và cho con thời gian để sau khi sáng chế con thu dọn gọn gàng nhé.

3. “Luôn tư duy mở”: trước khi có được một ý tưởng thực sự sáng lạn, trẻ chắc chắn sẽ trải qua hàng ngàn ý tưởng dường như là “không để làm gì cả” tuy nhiên bố mẹ hãy luôn chào đón các ý tưởng mới từ con trẻ để nuôi dưỡng “tính cải cách” trong tư duy của trẻ nhé.

4. Luôn khích lệ, động viên trẻ: Sáng tạo là một hoạt động đòi hỏi sự tập trung và kiên trì rất cao, đặc biệt khi trẻ thực hiện quá trình đổi mới, do đó trẻ cần nhận được sự khích lệ và động viên đúng lúc, đúng cách của bố mẹ để duy trì sự say mê và quyết tâm hoàn thành sản phẩm.

5. Có góc sáng tạo của riêng mình: Khi thấy bố mẹ mình tham gia vào các hoạt động sáng tạo thường xuyên, trẻ em sẽ có nhiều khả năng cũng ham thích và sẵn sàng tham gia vào các hoạt động sáng tạo hơn. Vì vậy, bố mẹ hãy có cho riêng mình một góc sáng tạo nhé.

6. Tôn trọng quá trình sáng tạo của trẻ: Quá trình sáng tạo đòi hỏi thời gian và sự tập trung cao độ, vì vậy bố mẹ hãy thực sự tôn trọng khoảng thời gian này của con bằng cách giữ cho không gian xung quanh yên tĩnh, không làm phiền con bằng những câu hỏi như “Con đang vẽ gì thế”, “Con đang xây cầu đấy à”

Những câu hỏi tưởng chừng như là đang quan tâm tới con thực ra là yếu tố gây nhiễu quá trình sáng tạo của con, thay vào đó, phụ huynh hãy tự pha một tách cà phê và tận hưởng một khoảnh khắc cho chính mình!

7. Giảm thiểu thời gian sử dụng thiết bị điện tử có màn hình (tivi, điện thoại, máy tính bảng, laptop): Nghiên cứu khoa học cho hay việc thường xuyên ngồi trước màn hình để xem/chơi sẽ ảnh hưởng rõ rệt đến khả năng tập trung, trí nhớ và khả năng giao tiếp không chỉ của trẻ nhỏ mà với tất cả mọi người.

Tuy nhiên, thật khó để một số gia đình có thể loại bỏ hoàn toàn thời gian ngồi trước màn hình, nhưng tất cả chúng ta có thể cố gắng dành ít thời gian ngồi trước màn hình hơn. Việc này sẽ giúp cho trẻ có nhiều thời gian để sáng tạo hơn và cũng tăng khả năng sáng tạo của trẻ.

Hiền Phan (Founder Little Sharks STEM Education)

 

tin nổi bật

Cập nhật lịch nghỉ hè năm 2022 của học sinh cả nước

Theo khung kế hoạch thời gian năm học 2021-2022 do Bộ GD-ĐT ban hành đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên, thời gian hoàn thành kế hoạch giáo dục học kỳ II là trước ngày 25/5 và kết thúc năm học trước ngày 31/5.

Trầm cảm tuổi học đường: Đừng làm ngơ trước lời kêu cứu của con

Là một chủ đề rất được quan tâm trong thời gian vừa qua, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hiền – Chuyên gia tâm lý học lâm sàng đã có những chia sẻ về cách nhận biết và phòng ngừa bệnh trầm cảm.

Cựu người mẫu tiếng tăm đã nuôi dạy tỷ phú Elon Musk thế nào?

Elon Musk là một tỉ phú, một thiên tài, nhưng đằng sau thành công của anh là những cố gắng không ngừng nghỉ của bà Maye Musk - người mẹ một mình nuôi dạy 3 người con thành tài.

Giai đoạn ‘nước rút’, học tập thế nào cho hiệu quả?

Năm học vừa qua, học sinh tại nhiều tỉnh thành trên cả nước rất thiệt thòi khi phải trải qua những lần tạm dừng đến trường do dịch Covid-19. Làm thế nào để có thể ôn thi hiệu quả là điều phụ huynh và học sinh quan tâm.

'Không được 10 điểm à, thế thì nói làm gì...'

Nhớ hồi còn học cấp hai, khi tôi vui vẻ về nhà sung sướng chạy đến khoe bố về điểm kiểm tra môn toán đứng top đầu lớp. Bố tôi đáp lại sự hào hứng của tôi bằng câu nói: “Thế không đứng đầu à? Không được 10 à? Thế thì nói làm gì”...

Ồn ào luận án 'tiến sĩ cầu lông', Bộ GD-ĐT lên tiếng

Sau gần một tuần mạng xã hội và báo chí chia sẻ về những tên đề tài luận án tiến sĩ mà nếu chỉ đọc tên sẽ không thấy được hàm lượng khoa học hay ý nghĩa về mặt thực tiễn, lãnh đạo Bộ GD-ĐT đã lên tiếng.

Nữ giáo viên bị nghi 'tát yêu' trẻ đến tím mặt

(Singapore) - Một trẻ mẫu giáo sau khi trở về nhà từ trường học với các vết tìm bầm đầy mặt và cổ, phụ huynh ngay lập tức trình báo với cơ quan chức năng.

Hiệu trưởng trần tình vụ quạt trần rơi khiến học sinh bị thương

Hiệu trưởng Trường THCS Vĩnh Quỳnh (huyện Thanh Trì, Hà Nội) vừa thông tin rõ về nguyên nhân quạt trần rơi tại lớp 6A7 trong giờ học, khiến một học sinh bị thương.

Nữ sinh lớp 10 đánh bạn nam ngay trước mặt thầy giáo

Trưa hôm nay (6/5), trên mạng xã hội lan truyền đoạn clip ghi lại cảnh một nữ sinh dùng mũ bảo hiểm đánh bạn nam ngay tại lớp và trước mặt thầy giáo.

Rơi quạt trần đang quay ở ngôi trường trăm tỉ, học sinh phải nhập viện

Khi các học sinh lớp 6A7 Trường THCS Vĩnh Quỳnh (huyện Thanh Trì, Hà Nội) đang ngồi học thì quạt trần bất ngờ rơi xuống trúng 3 em, trong đó có 1 em bị thương phải nhập viện.

Phụ huynh nổi giận vì con ăn đồ ôi thiu, hiệu trưởng nói 'mở trường khác'

Sau quá trình lục soát trường học, nhiều phụ huynh ngã ngửa vì kho thực phẩm của trường mầm non chứa toàn thực phẩm ôi thiu và đã hết hạn sử dụng.

Ông bố sáng tác truyện tranh từ câu hỏi của con gái

Đó là cách mà anh Hoàng Anh Đức - tác giả của bộ sách “Kể chuyện khoa học” (Sci-Tales - bộ truyện tranh khoa học dành cho thiếu nhi gồm 6 cuốn) đã trả lời những câu hỏi của con gái.

Tình cảnh bi đát của tiến sĩ Y khoa từng vượt nghèo vào đại học danh giá

Zhang Jinsheng (54 tuổi, Trung Quốc) từng là nghiên cứu sinh tiến sĩ Y khoa tại Đại học Bắc Kinh nhưng lại thất nghiệp 18 năm sau khi ra trường. Anh được mệnh danh là “tiến sĩ dở nhất của Đại học Bắc Kinh”.

Một cô giáo tự nhận là người buộc học sinh viết cam kết không thi lớp 10

Chị Nguyễn Cao Phương Thảo – giáo viên Tiếng Anh Trường THCS Nguyễn Văn Cừ (phường An Hải Đông, quận Sơn Trà, Đà Nẵng) - tự nhận mình là người buộc học sinh viết cam kết không thi lớp 10.

Đề xuất tăng học phí mầm non và tiểu học ở TP.HCM

Sở GD-ĐT TP.HCM vừa đề xuất lên UBND thành phố tăng học phí trong năm học 2022-2023.