Dịp tết Trung thu, thiếu nhi TPHCM háo hức tham gia nhiều hoạt động như rước đèn, xem múa lân - sư - rồng, vui chơi cùng gia đình, bạn bè và dạo phố ngắm những tuyến đường rực rỡ sắc màu.
Miệt mài tạo hình những chiếc đầu lân
Tại cơ sở chế tác đầu lân của anh Đoàn Thanh Tùng (SN 1988, Trưởng đoàn Múa lân sư rồng Long Nghĩa Đường, ở tổ 2, phường Phan Đình Phùng, tỉnh Thái Nguyên), không khí làm việc tất bật từ những ngày trước tết Trung thu. Những người thợ miệt mài hoàn thiện từng chiếc đầu lân để kịp phục vụ mùa hội.
Đằng sau một màn múa lân náo nhiệt là cả một quá trình chế tác thủ công công phu. Từ những vật liệu dân dã như mây, giấy, vải, người thợ tạo khung, bồi giấy, tạo hình, phơi khô, sau đó sơn, vẽ và trang trí từng chi tiết. Mỗi chiếc đầu lân vì thế đều mang dấu ấn riêng của người làm ra nó.
Theo anh Đoàn Thanh Tùng, để làm nên một chiếc đầu lân hoàn chỉnh, người thợ trước hết phải uốn những cây mây theo đúng tỷ lệ, kích thước của khuôn mẫu. Khung lân phải bảo đảm độ chắc chắn, cân đối, đồng thời có đường nét rõ ràng ngay từ đầu.
Sau khi hoàn thiện phần khung, người thợ dùng vải mùng và giấy để tạo khuôn bằng nhiều lớp keo. Loại keo truyền thống được làm từ bột củ rong nấu chín. Công đoạn bồi giấy đòi hỏi sự tỉ mỉ để các lớp giấy bám chắc, bề mặt láng mịn và giữ được hình dáng của đầu lân.
Khi phần khung và lớp giấy đã hoàn thiện, chiếc đầu lân tiếp tục trải qua công đoạn họa lân. Khác với việc vẽ trên giấy phẳng, người thợ phải tạo hình trên bề mặt gồ ghề, nhiều đường cong, đòi hỏi kinh nghiệm và sự khéo léo.
Chị Nguyễn Ngọc Thương, thành viên của cơ sở chế tác, cho biết từ khâu lên khuôn, tạo hình, vặn sườn, đan, dán giấy đến tô màu nền, vẽ hoa văn đều cần sự kiên nhẫn và trau chuốt. Người thợ không chỉ làm thủ công mà còn phải có khả năng tạo hình và cảm nhận màu sắc như một họa sĩ.
Đặc biệt, đôi mắt được xem là phần khó nhất khi vẽ đầu lân. Theo chị Thương, ánh mắt quyết định phần lớn thần thái của linh vật. Lân mạnh mẽ, uy nghiêm, dữ dằn hay hiền hòa đều có thể được thể hiện qua cách tạo hình và phối màu đôi mắt.
Bên cạnh đó, màu sắc và hoa văn cũng phải được phối hợp hài hòa, phù hợp với từng loại lân. Khi hoàn thiện, đầu lân mang những nét đặc trưng được kết hợp từ hình tượng tứ linh, như hàm rồng, mũi lân, mày phượng và những chi tiết gợi hình ảnh rùa, cá. Qua đó, tạo nên vẻ hùng dũng, uy linh nhưng vẫn gần gũi với quan niệm truyền thống.
Giữ nghề thủ công
Gắn bó với nghề làm đầu lân hơn 14 năm, anh Tùng cho biết, hiện nay trên thị trường có nhiều loại đầu lân được sản xuất hàng loạt theo khuôn mẫu. Tuy nhiên, cơ sở chế tác của anh vẫn duy trì cách làm thủ công bởi mỗi sản phẩm chứa đựng công sức, kỹ thuật và kinh nghiệm của người thợ.
“Quan trọng nhất của một con lân là cái hồn mà những bàn tay của người thợ thổi vào trong đó”, anh Tùng chia sẻ.
Giữa nhịp sống hiện đại, việc làm đầu lân thủ công vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Thế nhưng, những người thợ nơi đây vẫn miệt mài với công việc, từ bồi từng lớp giấy, chỉnh từng đường nét đến truyền lại kinh nghiệm cho thế hệ trẻ.
Anh Tùng cho rằng, giữ nghề đôi khi không bắt đầu từ những điều lớn lao, mà từ việc người thợ vẫn kiên nhẫn ngồi bên chiếc khung lân, sửa từng chi tiết và chỉ cho người trẻ cách tạo nên một sản phẩm hoàn chỉnh. Từ những công việc giản dị ấy, nghề thủ công truyền thống có thêm cơ hội được tiếp nối qua nhiều mùa trăng.
Những con phố rực rỡ đèn lồng, đèn ông sao, những quán cà phê trang hoàng đẹp mắt... là địa điểm hấp dẫn du khách dịp Trung thu ở Hà Nội và TPHCM.
Chỉ với vài loại quả quen thuộc và cách sắp xếp tinh tế, các gia đình Việt hoàn toàn có thể bày biện mâm ngũ quả tết Trung thu năm 2026 vừa đơn giản, đẹp mắt mà vẫn giữ được nét truyền thống.
.svg){kind=icon}
