Bài học lịch sử từ dịch 'cúm châu Á'

Virus cúm xuất hiện tại Trung Quốc vào mùa Đông năm 1957 rồi nhanh chóng lây lan khắp thế giới qua tàu thuyền, máy bay và tàu hỏa.

{keywords}
Thủy thủ Anh mắc "cúm châu Á" năm 1957. Ảnh: The Lancet

Đến tháng 4 cùng năm, virus gây ra dịch bệnh tại Hong Kong (Trung Quốc) khiến 250.000 người mắc, tương đương với 10% dân số tại Hong Kong khi đó. Tháng 6 cùng năm, Ấn Độ ghi nhận trên 1 triệu ca nhiễm.

Không lâu sau đó, virus “đặt chân” đến Anh và đến tháng 9 đươc ghi nhận xuất hiện ở Anh, Xứ Wales cùng Scotland. Mùa hè năm 1957, virus cúm A (H2N2) xuất hiện tại Đông Á này đã "đặt chân" đến nhiều thành phố biển Mỹ. Các bác sĩ đều ngỡ ngàng trước mức lây nhiễm của dịch bệnh cũng như tình trạng virus tấn công người trẻ tuổi.

Theo tạp chí The Lancet, ở thời điểm năm 1957, không ai dám chắc rằng thủ phạm gây dịch bệnh khi đó là loại virus mới hay là biến thể của virus gây đại dịch cúm Tây Ban Nha (1918-1919).

Không như ngày nay, các nhà dịch tễ học khi đó chưa có năng lực lần dấu tác nhân gây bệnh mới. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng bỏ lỡ các tín hiệu ban đầu. Và các chuyên gia chỉ biết đến dịch “cúm châu Á” khi tờ The New York Times (Mỹ) đăng tải các nội dung về dịch bệnh tại Hong Kong. Năm 1957, các chuyên gia virus vẫn chưa nắm bắt được cơ chế di truyền trong sự xuất hiện của chủng virus mới. Điều này dẫn đến bối rối về việc liệu virus cúm khi đó có phải là biến thể của H1N1 trong đại dịch cúm Tây Ban Nha hay không.

Bệnh nhân mắc “cúm châu Á” thường bị run chân, ớn lạnh, kiệt sức, đau họng, chảy nước mũi, ho và sốt cao. Người trưởng thành còn bị đau chân, trẻ em lại có tình trạng đau đầu và một số em nhỏ tuổi còn bị chảy máu cam. Các triệu chứng thường không quá nghiêm trọng và bệnh nhân có thể hồi phục sau một thời gian nghỉ ngơi với biện pháp hạ sốt đơn giản. Có tới 50% các trường hợp tử vong tại Anh vì “cúm châu Á” có ghi nhận tình trạng viêm phổi và viêm phế quản.

{keywords}
Một y tá tại bệnh viện Montefiore ở New York (Mỹ) tiêm vắc xin phòng "cúm châu Á" năm 1957. Ảnh: Alamy Stock
{keywords}
vắc xin phòng "cúm châu Á" được phân phối năm 1957 tại Mỹ. Ảnh: Smithsonian

Giới chức Mỹ và Anh đã không có động thái để giảm thiểu tình trạng lây lan của dịch cúm như kiểm tra tại biên giới hay cách ly. Một sinh viên trẻ tại bệnh viện St Thomas (London) khi đó, ông Hugh Pennington kể lại rằng các bệnh viện chưa có khoa chăm sóc đặc biệt vào năm 1957. Khi làn sóng dịch thứ hai hình thành vào mùa Thu cùng năm tại Anh, các bệnh viện tiếp nhận số bệnh nhân tăng đột biến. Giải pháp giới chức Anh và Mỹ lựa chọn ở thời điểm đó là tiêm vắc xin.

Nhà vi trùng học Maurice Hilleman tại viện nghiên cứu quân sự Walter Reed đã gửi các mẫu virus gây “cúm châu Á” đến 6 công ty dược lớn nhất của Mỹ và hối thúc họ sản xuất vắc xin. Các công ty dược Mỹ đã đồng ý đến tháng 9/1957 cung cấp hàng chục triệu liều.

Đến tháng 11/1957, tỷ lệ mắc “cúm châu Á” giảm tại Mỹ, ở thời điểm này, có 53 triệu liều vắc xin đã được phân phối. Tờ Smithsonian cho biết các nhà nghiên cứu ước tính rằng nếu không điều chế vắc xin kịp thời, nhiều khả năng có tới 1 triệu người Mỹ có thể tử vong vì dịch “cúm châu Á”.

Đến tháng 4/1958, dịch “cúm châu Á” kết thúc với 20.000 người dân Anh và 80.000 công dân Mỹ thiệt mạng. Trên toàn thế giới, virus cúm A (H2N2) đã khiến trên 1 triệu người tử vong.

Mặc dù vắc xin chưa tạo được ảnh hưởng đáng kể trong dịch “cúm châu Á” năm 1957 nhưng đã tạo được một tiền lệ mới và đạt hiệu quả vào năm 1968 khi một dịch cúm khác bùng phát từ Hong Kong (Trung Quốc). Khi đó, vắc xin phòng cúm đã được điều chế và sẵn sàng sử dụng chỉ sau 66 ngày.

Dịch cúm năm 1968, còn được gọi là “cúm Hong Kong”, khiến 30.000 người Anh và 100.000 người Mỹ tử vong. Trong đợt cao điểm dịch vào tháng 12/1968, tờ The New York Times miêu tả đây là “một trong những thời điểm tồi tệ nhất lịch sử Mỹ”. Tuy nhiên, khi đó chỉ có vài trường học đóng cửa còn các hoạt động kinh doanh vẫn diễn ra bình thường. Dịch cúm A (H3N2) năm 1968 dẫn đến cái chết của hơn 1 triệu người trên toàn cầu.

Theo Baotintuc

Vì sao Ấn Độ nhanh chóng điều chỉnh chính sách vắc xin Covid-19?

Vì sao Ấn Độ nhanh chóng điều chỉnh chính sách vắc xin Covid-19?

Sau nhiều bất cập khiến vắc xin phòng Covid-19 không được phân phối cân bằng, Chính phủ Ấn Độ đã "chữa cháy" bằng việc điều chỉnh lại chính sách.

Whitmore - 'kẻ mạo danh' giết người trong 48 giờ

Whitmore - 'kẻ mạo danh' giết người trong 48 giờ

Tưởng chừng như hiếm gặp song do không có các triệu chứng lâm sàng rõ ràng nên bệnh Whitmore (bệnh melioidosis hay còn gọi là bệnh "vi khuẩn ăn thịt người") thường được phát hiện muộn.

tin nổi bật

'Đia ngục trần gian' ở Donbass qua mô tả của binh sĩ Ukraine

Những khu rừng và thành phố bị thiêu rụi. Vô số binh sĩ bị thương. Các cuộc bắn phá không ngơi nghỉ vì thế nằm im trong chiến hào, chờ đợi và cầu nguyện là cách duy nhất.

Hé lộ đường dây buôn bán vũ khí phương Tây viện trợ cho Ukraine

Theo truyền thông Nga, các loại vũ khí có nguồn gốc từ phương Tây chuyển cho Ukraine đang được nhiều đối tượng giấu mặt săn đón.

Chiến lược quốc phòng của Pháp

Sách trắng quốc phòng công bố năm 2020 của Pháp nêu rõ, “bảo vệ nhân dân và lãnh thổ nước Pháp” là cốt lõi của chiến lược quốc phòng Pháp.

Hành trình gian nan rút khỏi 'chảo lửa' Sievierodonetsk của binh sĩ Ukraine

Một trong những binh sĩ cuối cùng làm nhiệm vụ bảo vệ Sievierodonetsk hé lộ về hành trình gian nan của anh và các đồng đội khi buộc phải rút khỏi "chảo lửa" miền đông Ukraine sau nhiều tuần giao tranh ác liệt với quân Nga.

Bí mật sức mạnh của hạm đội tàu ngầm Nga

Công nghệ tàu ngầm Nga đang được nhiều nước săn lùng, tìm kiếm để chế tạo tàu hiện đại cho chính họ.

Trận đánh đảo ngược thế cờ trong chiến tranh Triều Tiên

Ngày 25/6/1950, cuộc chiến tranh Triều Tiên mở đầu.

Bom chùm nguy hiểm thế nào?

Theo báo chí nước ngoài, các lực lượng quân sự của cả Nga và Ukraine đều đã sử dụng bom, đạn chùm.

Tiết lộ ba thành phần chính của tác chiến điện tử

Theo giới quân sự, tác chiến điện tử sẽ gồm 3 thành phần chính là trinh sát điện tử, chế áp điện tử và bảo vệ điện tử.

Cách chống bắn tỉa của binh sĩ Nga ở Ukraine

Dưới đây là một số phương pháp quân đội Nga sử dụng để chống lại chiến thuật bắn tỉa khi tham chiến ở Ukraine.

Những vũ khí được gửi tới Ukraine kể từ đầu chiến sự

Kể từ khi chiến sự Nga - Ukraine nổ ra, Kiev đã nhận được hàng loạt vũ khí và khí tài quân sự hạng nặng từ nhiều quốc gia trên thế giới.

Những vụ vượt ngục táo tợn trên thế giới

Ngay cả các nhà tù được bảo vệ an ninh nghiêm ngặt nhất thế giới cũng từng chứng kiến những vụ tội phạm xảo quyệt tìm mọi cách đào tẩu, trong đó có cả những âm mưu thành công.

Yếu tố giúp NATO thắng thế trong cuộc chiến Libya năm 2011

Trong cuộc chiến ở Lybia, NATO đã sử dụng rộng rãi các phương thức tác chiến điện tử, giành ưu thế và tạo thế áp đảo trước đối phương.

Vì sao Pháp rút khỏi rồi lại tham gia NATO?

Trong quá trình tham gia Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), phía Pháp đã xuất hiện những mâu thuẫn với Mỹ trên nhiều vấn đề.

Sức mạnh của lữ đoàn Stryker lục quân Mỹ triển khai đến châu Âu

Bộ Quốc phòng Mỹ đầu tháng này đã ra quyết định triển khai một lữ đoàn xe chiến đấu Stryker đến Romania.

Điểm danh các vũ khí phòng không-không quân Nga dùng ở Ukraine

Khi tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine, quân đội Nga đã huy động một lực lượng đông đảo các loại vũ khí trang bị tác chiến phòng không – không quân.