Bầu cử và món cà-ri Singapore

Bốn ứng viên chạy đua chức Tổng thống Singapore đang trở nên thua thiệt trước một đối thủ không chờ đợi, đó là món cà-ri.

Trong lúc các ứng viên ráo riết vận động cho cuộc bầu cử Tổng thống sẽ diễn ra vào ngày 27/8 tới thì hơn 57.000 người dân Singapore lại hướng sự ủng hộ của họ cho một trang Facebook thúc giục các công dân đảo quốc Sư tử cùng nhau nấu món cà-ri vào dịp cuối tuần.

Lời thúc giục bắt đầu sau khi tờ báo The Today ngày 8/8 đưa tin các gia đình Singapore gốc Ấn bị hàng xóm nhập cư Trung Quốc phàn nàn và "yêu cầu" ngưng việc nấu cà-ri vì mùi vị hắc nồng của món này. Theo hãng MediaCorp Pte, các gia đình gốc Ấn cuối cùng đã đồng ý không nấu món cà-ri khi hàng xóm Trung Quốc ở nhà. Cà-ri là món ăn phổ biến tại Singapore, từ loại mỳ cà-ri, súp cá cà-ri Trung Quốc cho tới món cà-ri gà Ấn Độ, bánh ngọt cà-ri Malaysia.

Flor Leow - 40 tuổi, quốc tịch Singapore - đã cùng bè bạn thiết lập trang Facebook "Nấu - Chia sẻ nồi cà-ri" và lên kế hoạch nấu món cà-ri cá, cà-ri gà vào ngày 21/8. Leow tuyên bố: "Chúng tôi tạo ra sự kiện này để nói với mọi người rằng đừng cãi cọ, hãy học cách khoan dung, chấp nhận và hiểu rõ giá trị lối sống đa văn hóa của Singapore".

Singapore thu hút lao động nước ngoài để phát triển. Ảnh: Bloomberg

Bất chấp việc Bộ trưởng Tư pháp K.Shanmugam lên tiếng giải thích rằng "câu chuyện cà-ri" xảy ra từ 6-7 năm trước, những ồn ào của dư luận cho thấy tâm trạng bất bình ngày càng gia tăng của cử tri Singapore trước vấn đề người nhập cư. Thống kê cho thấy khoảng 35% trong tổng số 5,1 triệu dân Singapore là người nước ngoài. Nhiều lời phàn nàn cho rằng làn sóng công nhân ngoại quốc đang tước đoạt việc làm của người địa phương và khiến giá nhà đất tăng cao.

Chính sách nhập cư gây tranh cãi

Nhằm thúc đẩy tăng trưởng và ngăn chặn tỷ lệ sinh giảm sút, chính phủ Singapore đã khuyến khích hàng trăm ngàn người nước ngoài trở thành thường trú nhân hoặc nhập quốc tịch Singapore. Chính quyền mời gọi lực lượng lao động kỹ thuật thấp, giá rẻ từ các nước đang phát triển để phục vụ các nhà máy và công trình xây dựng, đồng thời ưu tiên những người nước ngoài trẻ tuổi có bằng cấp cao, kinh nghiệm làm việc và thu nhập ổn định. Trong số 3,8 triệu người nước ngoài nhập quốc tịch Singapore, có 74,1% là người Trung Quốc, 13,4% là người Malaysia và 9,2% là người Ấn Độ.

Tuy nhiên, chính sách nhập cư vấp phải phản ứng của không ít người gốc Singapore và trở thành đề tài nóng bỏng trong các cuộc bầu cử năm nay. Đảng Công nhân đối lập Singapore cho rằng "dòng chảy" lao động nước ngoài giá rẻ đang làm cho mức lương của lao động phổ thông bản xứ xuống thấp, khiến cách biệt giàu nghèo gia tăng. Trong khi đó, với chủ trương thu hút "nhân tài nước ngoài" của chính phủ, người bản địa lo ngại bản thân sẽ trở thành "công dân hạng hai" và mất đi những việc làm tốt nhất.

Năm ngoái, chính quyền đã cố gắng kiềm chế làn sóng nhập cư và tăng thuế đối với các công ty thuê lao động nước ngoài. Singapore cũng hạn chế số lao động này bằng cách yêu cầu bằng cấp giáo dục cao hơn, cùng mức lương phải trả cao hơn. 

Nhu cầu tiêu dùng của dân nhập cư còn đẩy giá cả, đặc biệt là giá bất động sản, lên cao. Trong bài phát biểu chào mừng Quốc khánh mới đây, Thủ tướng Lý Hiển Long cho biết sẽ tăng nguồn cung về nhà ở và cho phép người Singapore mua các căn hộ trực tiếp từ cơ quan nhà đất của chính quyền, với giá cả được trợ cấp. 

Vì người Singapore trước tiên

Cuối tháng này, hơn 2 triệu công dân Singapore sẽ đi bầu Tổng thống mới. Đây được coi là một dịp gián tiếp đánh giá thái độ của công chúng đối với các chính sách cải cách của chính quyền Thủ tướng Lý Hiển Long, sau khi Đảng Hành động Nhân dân (PAP) cầm quyền giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Quốc hội ngày 7/5.

Ứng viên Tổng thống Tony Tan vận động tranh cử. Ảnh: Getty Images

Trước cuộc bầu cử Tổng thống 2011, Bộ trưởng Tư pháp K.Shanmugam đã bày tỏ mối lo ngại xung quanh việc nhiều cử tri và thậm chí cả các ứng viên triển vọng hiểu không đúng hoặc lẫn lộn về quyền lực của Tổng thống.

Ở Singapore, Tổng thống không có quyền hành pháp nhưng có trách nhiệm giám sát Quỹ dự trữ ngoại hối quốc gia, đảm bảo công tác chống tham nhũng, được quyền phủ quyết ngân sách chính phủ và phê chuẩn thành viên nội các. Một nhiệm kỳ Tổng thống kéo dài 6 năm. 

Theo quy định, Tổng thống không thuộc đảng phái nào, bởi vậy người ứng cử nếu là người của đảng nào thì phải rút khỏi đảng đó trước khi tranh cử. Ứng viên phải là người có kinh nghiệm trong các vị trí như bộ trưởng, thẩm phán tòa án tối cao hoặc các vị trí tương tự, hoặc phải có ít nhất 3 năm kinh nghiệm trong vai trò chủ tịch hoặc giám đốc điều hành của hội đồng quản trị của công ty với mức thu nhập tối thiểu khoảng 82,6 triệu USD, hoặc có khả năng tài chính tương tự.

Ủy ban bầu cử cho biết các ứng viên đủ tư cách là Tony Tan, Tan Cheng Bock, Tan Kin Lian và Tan Jee Say. Ông Tony Tan, 71 tuổi, là cựu Phó Thủ tướng và cựu Chủ tịch đảng PAP, đồng thời là cựu Phó Chủ tịch tập đoàn đầu tư chính phủ Singapore. Tan Kin Lian, 63 tuổi, là cựu Giám đốc điều hành công ty bảo hiểm NTUC Income và là thành viên PAP trong 30 năm. Tan Cheng Bock, 71 tuổi, là thành viên quốc hội thuộc PAP từ 1980 đến 2006 và là Cchủ tịch công ty Chuan Hup Holdings. Tan Jee Say, 57 tuổi, là cựu thành viên đảng Dân chủ đối lập Singapore.

Theo các nhà phân tích, ứng viên giành được sự ủng hộ của cử tri chính là người biết cách chứng tỏ rằng họ sẽ sử dụng quyền lực của Tổng thống như thế nào để tăng cường tư duy "vì người Singapore trước tiên". 

Tới nay, có ít nhất 2 ứng viên Tổng thống đã phát biểu về tầm quan trọng của mục tiêu "vì người Singapore trước tiên" trong các chính sách. Hôm 19/7, ứng viên Tony Tan tuyên bố: "Chúng ta phải thường xuyên đặt lợi ích của người Singapore và đất nước Singapore lên trên hết. Trong khi vì người Singapore trước tiên, chúng ta không làm khó dễ cho các tài năng ngoại quốc tới Singapore".

Nhiều nhà phân tích chính trị đánh giá ông Tony Tan là ứng viên sáng giá nhất, bởi ông là người có kinh nghiệm trong chính quyền và có tính cách độc lập.

Một số người Singapore phàn nàn vị trí Tổng thống khá "nhàn rỗi" mà có mức lương cao ngất (hiện khoảng 4 triệu USD/năm). Dường như để thể hiện sự "hòa đồng với dân", ứng viên Tan Jee Say đã hứa chỉ nhận mức lương 500.000 USD/năm nếu trúng cử. Ông Tan cho rằng mức lương này là "sung túc" và quá đủ cho nhu cầu sinh sống của một gia đình.