Bản K Ai có 146 hộ đồng bào dân tộc Chứt sinh sống, thuộc diện thụ hưởng nguồn lực của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi (Chương trình MTQG 1719) giai đoạn I, năm 2021 - 2025.
Cuối năm 2025, người dân trong bản được cấp 60 con bò giống từ nguồn vốn của Chương trình MTQG 1719. Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 92 (Quân khu IV) là đơn vị tổ chức thực hiện, giao bò cho bà con ở K Ai.
Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn, nhiều con bò được cấp cho đồng bào Chứt ở bản K Ai có dấu hiệu suy yếu rồi chết hàng loạt.
Anh Hồ Đào, một hộ dân được cấp bò ở bản K Ai, cho biết: “Sau khi được cấp bò, gia đình chăm sóc bình thường, được một thời gian bò gầy dần rồi lăn ra chết. Gia đình đã báo với trưởng bản việc này”.
Giống như anh Đào, khi được cấp bò, gia đình ông Hồ Xăng từng kỳ vọng từ một con bò giống sẽ nhân lên thành đàn bò trong tương lai. Đó chính là “cần câu” giúp gia đình ông Xăng thoát nghèo trong những năm tới. Thế nhưng, con bò được cấp đã chết, kéo theo hy vọng sinh kế của gia đình ông cũng tan biến.
Không chỉ riêng hai hộ này, nhiều gia đình khác trong bản K Ai cũng rơi vào tình cảnh tương tự. Những con bò vốn được kỳ vọng là nguồn sinh kế bền vững thì nay không còn.
Ông Hồ Hùng, Trưởng bản K Ai cho biết, cuối năm 2025, các hộ dân trong bản được cấp 60 con bò thuộc nguồn vốn Chương trình MTQG 1719. Sau một tháng được cấp, nhiều con bò đã có các triệu chứng bệnh và chết. Tính đến nay, toàn bản đã có 24/60 con bò được cấp đã chết. Phần lớn số bò còn lại cũng trong tình trạng gầy yếu, sức khỏe giảm sút.
Ghi nhận thực tế tại bản K Ai cho thấy, nhiều con bò vẫn được thả rông trong khu vực nội bản, thân hình gầy gò, thiếu chăm sóc. Một số con còn đối mặt nguy cơ bị siết cổ do buộc dây thừng nhưng không có người trông coi.
Trao đổi với phóng viên, Trung tá Phạm Đức Hạnh, cán bộ Phòng Tham mưu Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 92 cho biết, trong năm 2025, đơn vị đã cấp tổng cộng 160 con bò cho người dân xã Dân Hóa, mỗi con trị giá gần 14 triệu đồng. Riêng bản K Ai, đơn vị cấp 60 con bò giống.
Liên quan đến tình trạng bò chết tại bản K Ai, ông Hạnh xác nhận đơn vị đã nắm được thông tin. Tuy nhiên, khi được hỏi về tổng số bò chết trên toàn xã, ông cho biết cần thêm thời gian để thống kê.
Thượng tá Lê Văn Phúc, Đoàn phó Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 92 cho biết: “Có tình trạng, sau khi cấp bò cho bà con thì có con chết, con sống. Trên địa bàn không có dịch bệnh; nguyên nhân bò chết có thể liên quan đến quá trình chăm sóc của người dân”.
Theo Thượng tá Lê Văn Phúc, trước khi cấp phát, đàn bò đã được tiêm phòng đầy đủ 3 mũi theo quy định. Trong quá trình bàn giao, đơn vị cũng mời cơ quan thú y kiểm tra, đảm bảo đủ điều kiện mới tiến hành cấp cho người dân.
Liên quan đến nguồn cung cấp con giống, đại diện Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 92 cho biết đơn vị cung ứng là Công ty CP và Đầu tư công nghệ Việt Nhật, có trụ sở tại tỉnh Quảng Trị.
Ở góc độ chuyên môn, Trung tá Phạm Đức Hạnh, Phòng Tham mưu, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 92 nhận định, nguyên nhân bò chết có thể xuất phát từ nhiều yếu tố, như: Tập quán chăn nuôi của bà con còn hạn chế; bò được đưa từ vùng xuôi lên nên chưa thích nghi với môi trường, khí hậu. Bên cạnh đó, thời điểm cấp bò rơi vào cuối năm, thời tiết mưa rét, việc chăm sóc và nguồn thức ăn có thể chưa đảm bảo.
Theo Thượng tá Lê Văn Phúc, sáng 2/4, đơn vị cùng đại diện UBND xã Dân Hóa tiến hành rà soát, xác minh nhằm làm rõ nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng bò chết.
Liên quan đến sự việc trên, đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị cho biết, về mặt quản lý nhà nước, Sở luôn luôn đôn đốc các địa phương tăng cường sự giám sát các dự án; đồng thời tuyên truyền, hướng dẫn người dân về kỹ thuật chăm sóc cây trồng vật nuôi. Đối với dự án cấp bò, tính đến nay bò cấp đã 4-5 tháng, cũng đã qua thời điểm giám sát dịch bệnh theo quy định.
“Điều quan trọng sau khi cấp bò, người dân cần biết cách chăm sóc, phát triển đàn bò”, đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường chia sẻ thêm.
Việc xác minh nguyên nhân khiến bò dự án bị chết là điều cần được các đơn vị liên quan xác minh, làm rõ để thông tin tới người dân, từ đó cũng là để rút kinh nghiệm và có giải pháp khắc phục kịp thời.
.svg){kind=icon}
