Buôn hàng tiểu ngạch sang Trung Quốc: Dân trong nghề tiết lộ sự thật

Mỗi năm xuất mít sang Trung Quốc 124 triệu USD. Tuy nhiên, cuộc chơi này tập trung vào 5 cá nhân, DN Việt Nam xuất khẩu và khoảng 3 cá nhân Trung Quốc nhập khẩu qua tiểu ngạch.

Những ngày đầu năm 2022, một số cửa khẩu của tỉnh Quảng Ninh, Lào Cai đã thông quan trở lại dù “nhỏ giọt”. Còn tại các cửa khẩu thuộc tỉnh Lạng Sơn, xe chở nông sản xuất khẩu sang Trung Quốc vẫn ùn ứ. 

Thậm chí mới đây, Lạng Sơn còn phải gửi thông báo tới các địa phương về việc tạm dừng tiếp nhận xe chở hoa quả tươi lên cửa khẩu bởi tình trạng quá tải. Trong khi, Trung Quốc tiếp tục thực hiện chiến lược "Zero Covid", tăng cường kiểm soát dịch tại các địa phương có cửa khẩu biên giới, hoạt động xuất khẩu sẽ tiếp tục khó khăn.

Đây là đợt ùn ứ tại cửa khẩu nghiêm trọng nhất, kéo dài từ cuối tháng 11/2021 tới nay, vẫn chưa được giải quyết triệt để. Đáng nói, trong những ngày cao điểm, lượng xe nông sản nằm chờ thông quan tại các cửa khẩu của Quảng Ninh, Lạng Sơn lên tới con số gần 6.000.

{keywords}
Nông sản Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc đang chịu ảnh tắc biên kéo dài chưa từng có (ảnh: Kiên Trung)

Các loại trái cây tươi như dưa hấu, mít, thanh long, xoài,... nằm chờ, không thể thông quan được đành quay đầu bán đổ bán tháo tại thị trường nội địa với giá chỉ vài ngàn đồng mỗi cân. Bộ ngành phải kêu gọi doanh nghiệp chế biến, hệ thống bán lẻ vào cuộc chung tay tiêu thụ, đồng thời thu mua giúp bà con nông dân khi trái cây vào đợt thu hoạch rộ.

Thế nhưng, đây không phải là câu chuyện ngày một ngày hai, mà năm nào nông sản Việt Nam cũng vài lần ăn “trái đắng” như vậy khi Trung Quốc đóng/mở thất thường.

Chuyển sang xuất khẩu chính ngạch thay cho tiểu ngạch là giải pháp để phát triển bền vững hơn. Tuy nhiên, thương nhân, doanh nghiệp Việt Nam và phía Trung Quốc vẫn chọn đi con đường tiểu ngạch dù biết sẽ nhiều rủi ro.

Là đơn vị từng xuất khẩu tiểu ngạch sang thị trường Trung Quốc và giờ là chính ngạch, ông Nguyễn Lâm Viên - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Vinamit - khẳng định, để chuyển từ tiểu ngạch sang chính ngạch, là rất khó.

Ông ví dụ, năm 2021, kim ngạch xuất khẩu mít của Việt Nam sang Trung Quốc đạt 124 triệu USD. Tham gia xuất khẩu trái cây này có 113 doanh nghiệp Việt Nam, 110 doanh nghiệp Trung Quốc nhập khẩu. Song, chuyện mua bán chủ yếu tập trung vào 5 cá nhân, DN Việt Nam và 3 cá nhân của Trung Quốc.

Đáng nói, ở phía Việt Nam có tới 4 cá nhân và chỉ 1 doanh nghiệp. Còn Trung Quốc thì đều là các thương nhân. Rõ ràng mua bán tiểu ngạch sang Trung Quốc là "cuộc chơi" mang tính cá nhân, thương lái giữa hai bên. Nếu chúng ta không bắt tay, trao đổi với nhóm thương nhân này sẽ không nắm bắt được thông tin, diễn biến thị trường.

Theo ông Viên, để xây dựng những đầu mối trong nước kết nối thông tin thị trường Trung Quốc bằng đường biên mậu, thậm chí theo đường chính ngạch, các địa phương cần xây dựng trung tâm đầu mối tiếp nhận, phân bổ thông tin tại các vùng trồng.

{keywords}
Biết có nhiều rủi ro nhưng phía Việt Nam vẫn phải bán hàng theo đường tiểu ngạch (ảnh: Kiên Trung)

Ông cũng khẳng định, tình trạng trên không chỉ diễn ra với nhóm ngành hàng mít, mà ngay cả thanh long hay các loại trái cây khác cũng cần lưu ý.

Người nông dân trồng cây, lúc thu hoạch bán cho các thương nhân thông qua điểm thu mua. Từ điểm thu mua bán cho thương nhân biên giới. Bây giờ không bán cho họ thì không bán được cho ai. Từ nhiều năm qua, các doanh nghiệp Việt Nam dẫu biết đi đường biên mậu sang Trung Quốc sẽ bị o ép, khó khăn nhưng bắt buộc vẫn phải đi.

"Cuộc chơi này là của thương nhân Trung Quốc. Họ không tìm đến doanh nhân Việt Nam mà đi tìm cá nhân người Việt để mua bán. Vậy nên, muốn chuyển sang xuất khẩu chính ngạch rất khó. Chưa kể, nếu xuất chính ngạch phía Trung Quốc áp thuế VAT 7%, còn đường biên mậu không cần. Như thế, cục diện cạnh tranh trong nội địa tại quốc gia 1,4 tỷ dân gặp khó khăn, thương nhân nhập chính ngạch không thể cạnh tranh được với thương nhân nhập hàng qua biên mậu", ông cho hay.

Do đó, nếu Trung Quốc đóng hẳn buôn bán bằng biên mậu thì chúng ta mới thực sự chuyển qua được xuất khẩu chính ngạch.

Để giảm thiểu rủi ro, áp lực mùa vụ, ông Viên đề xuất các địa phương cần xây dựng, đầu tư nâng cao năng lực sơ chế, chế biến. Vấn đề cối lõi là kết nối thị trường nên rất cần có những trung tâm tiếp nhận thông tin, sau đó phân bổ cho các vùng trồng, qua đó có thể kiểm soát vùng trồng cũng như kiểm soát thị trường.

Trước đó, số liệu do Hải quan Lạng Sơn cung cấp cho thấy tỷ lệ xuất khẩu nông sản chính ngạch qua địa bàn tỉnh rất thấp, chỉ chiếm 3% tổng số nông sản xuất khẩu sang Trung Quốc.

Lý do là việc xuất khẩu tiểu ngạch sang Trung Quốc có truyền thống từ lâu. Chính sách thương mại biên giới của Trung Quốc áp dụng miễn thuế nhập khẩu đối với cư dân biên giới khi nhập khẩu nông sản từ Việt Nam, mỗi người là 8.000 NDT/ngày (khoảng 28,7 triệu đồng), nên các DN phía Việt Nam và Trung Quốc không mặn mà với nhập khẩu chính ngạch. Thay vào đó, họ nhập khẩu qua đường tiểu ngạch, sang phía Trung Quốc sẽ gom các lô hàng nhỏ thành lô hàng lớn để vận chuyển vào nội địa tiêu thụ.

Theo Tổng cục Hải quan, 11 tháng năm 2021, xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang Trung Quốc đạt 1,75 tỷ USD, tăng 3,6% so với cùng kỳ năm ngoái, chiếm 54% về thị phần. Thị trường 1,4 tỷ dân này tiếp tục dẫn đầu top 10 các quốc gia của rau quả Việt Nam.

Tâm An

28 triệu tấn rau củ, trái cây: Buôn tiểu ngạch, hái ăn tươi bao giờ cho hết

28 triệu tấn rau củ, trái cây: Buôn tiểu ngạch, hái ăn tươi bao giờ cho hết

Sản lượng trái cây, rau củ tới 28 triệu tấn/năm, nếu cứ mãi xuất tiểu ngạch qua đường bộ, không đẩy mạnh chế biến thì hàng dội chợ, dân mua ăn tươi sao hết. Phải thay đổi tư duy để phát triển theo con đường bền vững.

tin nổi bật

Sen Tịnh Đế trắng siêu hiếm, bằng lăng 'khổng lồ' độc nhất Bình Thuận

Hai búp sen Tịnh Đế trắng siêu hiếm vừa được phát hiện ở Nghệ An. Cây bằng lăng 'khổng lồ' như quả cầu tím ở Bình Thuận khiến nhiều người ngỡ ngàng, thích thú.

Cá sủ vàng ở Việt Nam được cả thế giới săn lùng

Cá sủ vàng còn gọi là cá sủ vây vàng, cá sủ vàng kép, cá đường… Đây là cá biển vô cùng quý hiếm ở Việt Nam, xếp vào hàng những loại đắt đỏ nhất thế giới.

Dubai tiến mạnh vào metaverse

Mới đây, Dubai đã trở thành mảnh đất đầu tiên trên thế giới thiết lập một cơ quan chính quyền trên metaverse.

Những bộ bàn ghế gỗ nghìn năm tuổi giá tiền tỷ, đại gia mới dám tậu

Những bộ bàn ghế "khủng" có giá tiền tỷ, được chế tác từ các loại gỗ hiếm độ tuổi nghìn năm, đang trưng bày tại triển lãm ở Đà Nẵng thu hút sự chú ý của nhiều người.

Làng biển giàu nhất miền Trung nhờ nghề săn "thủy quái" đại dương

Qua thời "nhà tranh vách đất", giờ đây, làng Thiện Chánh (phường Tam Quan Bắc, thị xã Hoài Nhơn, Bình Định) nhà cao tầng mọc lên như nấm, hàng quán sầm uất… Tất cả nhờ nghề câu cá ngừ đại dương.

Giá dầu trên đỉnh, nguy cơ tăng tiếp

Giá dầu giằng co quanh ngưỡng 110 USD/thùng. Nhu cầu tăng và nguồn cung vẫn eo hẹp nhưng giá dầu không tăng mạnh do triển vọng phục hồi không mấy khả quan của kinh tế Trung Quốc và nguy cơ rơi vào suy thoái của kinh tế Mỹ.

‘Khách sạn nổi’ trên sông Sài Gòn lênh đênh sang Triều Tiên: Hình ảnh hiện tại đáng buồn

Khách sạn xa xỉ nhưng luôn kín khách này chính là địa điểm thu hút hàng loạt du khách nước ngoài, các vị lãnh đạo quốc tế và biến khu vực này trở thành điểm vui chơi giải trí bậc nhất Sài Gòn.

iPhone 12 giảm kỷ lục, về mức thấp nhất từ trước đến nay

iPhone 12 đang được các đại lý chào bán với mức giá 16,2 triệu đồng cho phiên bản 64 GB và 17,7 triệu đồng cho phiên bản 128 GB.

Gia vị xuất sắc trong bếp Việt: Khách Tây tấm tắc ngợi khen "hàng Việt Nam là ngon nhất"

Người Trung Quốc rỉ tai nhau rằng, đến Việt Nam thì nhất định phải thưởng thức nước mắm.

Trồng duy nhất trên 1 quả núi ở Sơn La, loại mận ‘cherry Việt Nam' siêu đắt khách

Mận Pu Nhi quả nhỏ, khi chín có màu đỏ thẫm, róc hạt, ăn giòn ngọt... Loại mận đặc sản Sơn La này được ví như “cherry Việt Nam”, giá cao ngất ngưởng vẫn siêu đắt khách.

Sầu riêng Musang King, mít ruột đỏ giá tiền triệu vẫn đắt hàng

Sầu riêng Musang King được trồng tại Việt Nam có giá tới gần 3 triệu/quả mà nhiều khi không có hàng để bán. Một trái mít ruột đỏ trồng tại nước ta cũng có giá tới cả triệu đồng.

AkzoNobel Việt Nam - chủ động thích ứng với thế giới bất định

“Chiến lược phát triển bền vững mà AkzoNobel theo đuổi không chỉ là câu chuyện trường tồn với thời gian mà rộng hơn, là những tính toán để không gây hại đến môi sinh, giảm thiểu phát thải lẫn chi phí…”

"Đệ nhất tửu giữa rừng già" - loại rượu vạn người mê chảy ra từ ngọn cây

Cây mới lấy lần đầu, mỗi ngày sẽ chảy ra từ 10 - 15 lít rượu Đoák.

Chào lương 5.000 USD, thưởng Tết thêm 6 tháng, lập trình viên vẫn từ chối

Nhiều doanh nghiệp ở TP.HCM trả lương "khủng" cùng hàng loạt chế độ ưu đãi VIP nhưng vẫn không thể tuyển dụng được kỹ sư công nghệ có kinh nghiệm trong các lĩnh vực lập trình, thiết kế...

Hà Nội "phố cũng như sông", dịch vụ chở người bằng xe bò kiếm bộn tiền

Di chuyển từ trong thôn đi ra, bà Lan choáng váng khi thấy trước mặt là một biển nước mênh mông. Bà buộc phải thuê xe ba gác chở mình qua đoạn ngập với giá 30.000 đồng