Với quy trình, tiêu chuẩn, quy hoạch chặt chẽ, làm sao có kẽ hở, chứ đừng nói là lỗ thủng trong công tác cán bộ, làm sao đưa con cái lên làm quan?

- Với quy trình, tiêu chuẩn, quy hoạch chặt chẽ, làm sao có kẽ hở, chứ đừng nói là lỗ thủng trong công tác bổ nhiệm lãnh đạo, làm sao đưa con cái lên làm quan được?

>> Dân chủ hóa công tác cán bộ

Người tài được bổ nhiệm vào các chức vụ lãnh đạo là đúng, phù hợp, vậy còn người nhà như con cái, anh chị em ruột, cháu chắt rồi đến họ hàng xa xa... thì sao nhỉ?

Bush bố làm Tổng thống Mỹ rồi đến Bush con, cố Thủ tướng Lý Quang Diệu, rồi đương kim Thủ tướng Lý Hiển Long của Singapore, cố Tổng thống Park Chung Hee và đương kim Tổng thống Hàn Quốc Park Geun Hye... Khá nhiều ví dụ có thể kể ra, cho nên câu chuyện người nhà, mà trước hết là con cái tiếp tục nối gót cha ông làm lãnh đạo không có gì mới và lạ trên thế giới.

Vậy đối với Việt Nam ta thì có vấn đề gì không nhỉ? Có thể nói ngắn gọn là không mới, nhưng khá lạ. Lạ đến mức Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phải thốt lên: “Việc tuyển chọn, bổ nhiệm là để tìm ra người tài, chứ không phải tìm người nhà”.

Vốn liếng cơ bản để các ông Bush, Lý Hiển Long và bà Park Geun Hye nối gót cha ông làm tổng thống, thủ tướng không phải là ánh hào quang cha ông để lại, mà là thực tài. Không tài thật, không năng lực thật không thể đắc cử. Và đây là điểm khác cơ bản với ta.

30, 40 năm trước đây không giống như bây giờ. Thời đó, câu chuyện người nhà làm quan tương đối hiếm và có thể nói những người nhà làm quan này cơ bản là thực tài, xứng đáng.

{keywords}
Tranh: Ndiep

Mươi, mười lăm năm trở lại đây, người nhà làm quan tương đối phổ biến. Những câu chuyện về người nhà làm quan mà báo chí đưa ra như Mỹ Đức, Bộ Công thương và gần đây nhất là Hà Giang không phải là cá biệt. Nhiều độc giả phản hồi chuyện ấy ở cơ quan tôi, ở huyện tôi, ở sở tôi, ở bộ tôi... cũng vậy.

Nếu tính trung bình làm quan theo công thức dân gian “hậu duệ, quan hệ, tiền tệ, trí tuệ” thì tỷ lệ người thực tài làm quan là quá ít ở ta và đây là điều đáng lo ngại cho sự phát triển của đất nước.

Dân thì bức xúc, nhưng mọi thứ lại đúng quy trình. Mỗi khi có chuyện phải xem xét thì hồ sơ, trình tự bổ nhiệm về cơ bản là ngon lành. Vậy vấn đề nằm ở đâu nhỉ?

Về nguyên tắc, Đảng hết sức coi trọng công tác cán bộ, trong đó có vấn đề cán bộ, công chức lãnh đạo, quản lý. Để bảo đảm mọi thứ đúng, người thực tài lên làm lãnh đạo, Đảng và nhà nước đặt ra:

- Tiêu chuẩn: Muốn làm bộ trưởng, thứ trưởng, chủ tịch, phó chủ tịch UBND tỉnh, vụ trưởng, giám đốc sở... thì tiêu chuẩn phải là thế này,

- Quy hoạch lãnh đạo: Muốn được bổ nhiệm trong tương lai thì phải vào được quy hoạch này,

- Quy trình bổ nhiệm, mà đặc trưng là lấy phiếu tín nhiệm.

Mấy vấn đề này được quy định hết sức rõ, cụ thể. Ngoài ra, để bảo đảm tính dân chủ trong công tác cán bộ, còn có hệ thống ban cán sự Đảng ở các bộ, UBND cấp tỉnh.

Với cách thiết kế như vậy làm sao có kẽ hở, đừng nói là lỗ thủng trong công tác bổ nhiệm lãnh đạo, làm sao đưa con cái lên làm quan được. Tuy nhiên, điều trớ trêu là cả 4 vấn đề vừa nêu, nếu người ta muốn thì đều có thể qua mặt để cuối cùng ra các vị quan lãnh đạo là người nhà.

Tiêu chuẩn ư, cần thì có. Cái có này được tính đến cho con cái từ rất sớm, sẽ được đáp ứng. Bằng cấp, chứng chỉ học hành không khó kiếm. Thậm chí không đủ tiêu chuẩn quy định thì bỏ qua, với những lý do như đặc thù địa phương, đặc thù bộ, ngành, mà về cơ bản thì cũng chẳng ai kiểm tra.

Giá như có một cuộc tổng kiểm tra nghiêm túc tình hình bổ nhiệm quan chức từ cấp huyện lên đến bộ, ngành trung ương có đáp ứng tiêu chuẩn hay không thì sẽ có số liệu cho riêng vấn đề này.

Vào quy hoạch lãnh đạo ư, không khó lắm, trong tầm tay người lãnh đạo. Mọi thứ sẽ được chỉ đạo và các bộ máy liên quan sẽ tổ chức thực hiện.

Và cuối cùng là quy trình lấy phiếu tín nhiệm cho người nhà. Chuyện nhỏ, sẽ đúng bài bản dự kiến.

Vấn đề nằm ở chính người cầm chịch chỉ đạo thực hiện. Quy định về tiêu chuẩn, quy hoạch, lấy phiếu tín nhiệm... hay, đúng đến mấy, nhưng cuối cùng quan trọng là khâu tổ chức thực hiện, mà ở bộ là bộ trưởng, ở tỉnh là bí thư, chủ tịch UBND tỉnh. Các vị này có tâm, nghiêm túc thì ra quan lãnh đạo tài, ngược lại thì sẽ khác, trong đó có người nhà lên làm lãnh đạo.

Trong hệ thống hành chính - chính trị của ta, bộ trưởng có ảnh hưởng lớn đến chuyện bổ nhiệm lãnh đạo cấp vụ, cục trở xuống, cấp thứ trưởng thì một phần không nhỏ. Nếu muốn, thì việc bổ nhiệm người nhà, người thân quen làm lãnh đạo không khó.

Tương tự như vậy là ở cấp tỉnh. Chế định ban cán sự Đảng ở các bộ, UBND tỉnh là một chế định cực kỳ hay trong hệ thống một đảng cầm quyền ở ta nhằm bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống hành chính nhà nước, nhưng cũng chính chế định này lại không hữu hiệu trong công tác cán bộ, bởi tiếng nói của bộ trưởng, chủ tịch UBND tỉnh kiêm bí thư bán cán sự Đảng - mặc dù thiết kế cũng chỉ là một phiếu khi phải bỏ phiếu - là tiếng nói quyết định, đa phần các thành viên khác phải ngó theo mà xử sự.

Chế định lấy phiếu tín nhiệm để lựa chọn ra người sẽ được bổ nhiệm lãnh đạo về cơ bản cũng rất hay, nhưng cách thức thực hiện lại phụ thuộc người đứng đầu. Nếu muốn, có thể làm theo diện rộng gồm nhiều công chức tham gia, hoặc theo diện vừa và thậm chí khi dự đoán kết quả tín nhiệm không cao nếu lấy rộng thì thu hẹp lại... Muôn hình, muôn vẻ, miễn là đạt kết quả theo ý đồ chỉ đạo.

Giải quyết thế nào nhỉ? Quả là khó. Khó mà cách đây 30, 40 năm các vị lãnh đạo làm được, không mấy ai cài cắm con cái, người nhà làm lãnh đạo, các vị đó làm được, giờ thì không.

Chả nhẽ lại học theo cha ông thời xa xưa đã rành mạch câu chuyện này theo kiểu như quan chức tỉnh, huyện dứt khoát không được là người địa phương, không được lấy vợ là người địa phương, không được mua đất tại địa phương và trong bộ máy quan lại không cho phép anh, chị em ruột, chú bác ruột cùng làm việc. Nếu vậy, ở bộ, ngành trung ương thì sao nhỉ?

Mời bạn đọc gửi bài viết "hiến kế", những cách làm hay, những cơ chế mời gọi, đãi ngộ nhân tài về banxahoi@vietnamnet.vn. Những ý kiến phù hợp sẽ được đăng tải.

Đinh Duy Hòa  

tin nổi bật

Thủ tướng lập Ban chỉ đạo tiền phương ứng phó bão số 4 tại Đà Nẵng

Thủ tướng Phạm Minh Chính vừa ký quyết định thành lập Ban chỉ đạo tiền phương để chỉ đạo ứng phó với bão số 4. Phó Thủ tướng Lê Văn Thành là Trưởng Ban chỉ đạo tiền phương.

Đề nghị kỷ luật Thứ trưởng Bộ Ngoại giao và Trợ lý Phó Thủ tướng thường trực

Ủy ban Kiểm tra Trung ương đề nghị Ban Bí thư xem xét, thi hành kỷ luật ông Tô Anh Dũng, Ủy viên Ban cán sự đảng, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao và ông Nguyễn Quang Linh, Trợ lý Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ.

Chủ tịch nước: Tiếp nối di nguyện cố Thủ tướng Abe, Việt -Nhật quan hệ sâu sắc hơn

Trong thời gian ở Nhật Bản tham dự các hoạt động của lễ Quốc tang cựu Thủ tướng Abe Shinzo, ngày 26/9, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã hội đàm với Thủ tướng Kishida Fumio, hội kiến Chủ tịch Hạ viện và Thượng viện Nhật Bản.

Ủy ban Kiểm tra Trung ương đề nghị Bộ Chính trị kỷ luật Ủy viên Trung ương Bùi Nhật Quang

Ủy ban Kiểm tra Trung ương đề nghị Bộ Chính trị xem xét, thi hành kỷ luật ông Bùi Nhật Quang, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Toàn văn thông cáo báo chí kỳ họp thứ 20 của Ủy ban Kiểm tra Trung ương

VietNamNet trân trọng giới thiệu toàn văn thông cáo kỳ họp thứ 20 của Ủy ban Kiểm tra Trung ương diễn ra trong các ngày 23 và 26/9, dưới sự chủ trì của ông Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương.

Quốc hội lấy phiếu tín nhiệm Chủ tịch nước, Thủ tướng và các bộ trưởng vào 2023

Theo chương trình giám sát năm 2023 của Quốc hội, tại kỳ họp thứ 6 vào cuối năm sau, Quốc hội sẽ là lấy phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn.

Bộ trưởng Nội vụ trả lời về tăng lương, thêm cán bộ cho phường, xã tại TP.HCM

Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà trả lời kiến nghị của cử tri về tăng lương, tăng thu nhập và việc thêm cán bộ, công chức cho phường, xã tại TP.HCM.

Phê bình bộ ngành, địa phương giải ngân thấp, Thủ tướng yêu cầu làm ngày làm đêm

Thủ tướng phê bình các bộ ngành, địa phương có tỉ lệ giải ngân thấp, chưa phân bổ hết kế hoạch vốn đầu tư công và yêu cầu "làm ngày làm đêm, làm hết việc chứ không hết giờ, tất cả vì lợi ích quốc gia dân tộc, vì nhân dân phục vụ".

Hội nghị trực tuyến toàn quốc về đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công

Sáng ngày 26/9, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc về đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công và thực hiện 3 Chương trình mục tiêu quốc gia.

Thủ tướng Cuba sắp thăm hữu nghị chính thức Việt Nam

Nhận lời mời của Thủ tướng Phạm Minh Chính, Thủ tướng Cộng hòa Cuba Manuel Marrero Cruz sẽ thăm hữu nghị chính thức Việt Nam từ ngày 28/9 đến ngày 2/10/2022.

Thủ tướng: Trời quang mây tạnh cũng tuyệt đối không chủ quan với bão Noru

Thủ tướng Phạm Minh Chính lưu ý, tuyệt đối không lơ là, chủ quan, mất cảnh giác trước cơn bão Noru và đặc biệt là không để người dân chủ quan, lơ là, mất cảnh giác.

Nguyên Thứ trưởng và những cuộc trò chuyện bất ngờ về ông Abe Shinzo

Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo sống rất khiêm nhường, điềm đạm, cuộc đời chính trị của ông đã đạt đỉnh vinh quang và những thành tựu mang tầm vóc toàn cầu.

Thủ tướng yêu cầu 16 tỉnh, thành khẩn trương, quyết liệt ứng phó bão Noru

Thủ tướng vừa yêu cầu 16 tỉnh thành từ Thanh Hoá đến Bình Thuận hoãn các cuộc họp không thật sự cấp bách để tập trung ứng phó với siêu bão Noru.

Chuyến bay thương mại chở Chủ tịch nước tới Tokyo dự Quốc tang ông Abe

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Việt Nam đã tới sân bay quốc tế Haneda, thủ đô Tokyo của Nhật Bản, bắt đầu chương trình dự lễ Quốc tang cố Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo.

Thủ tướng: Chìa khóa để Yên Bái tự tin vươn lên, phát triển nhanh, bền vững

Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh đầu tư, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo là chìa khóa để Yên Bái phát triển nhanh và bền vững.