Cậu bé lớp 5 bơm xe đạp kiếm tiền và chiếc bánh mì 'năm 70' của bố

Nam Định mùa đông năm 1976. Ngã sáu Phố Năng Tĩnh những cây bàng đã rụng hết lá chỉ còn trên cành khẳng khiu mấy lá úa đỏ. Trời thành Nam xám xịt giá rét.

Tôi lúc đó tôi được cả nhà và khu tập thể gọi là "thằng cu", 13 tuổi gầy còm đang học lớp 5, trường cấp 1-2 Lý Tự Trọng.

Lớp học trên tầng 2 nằm trong tu viện Thánh Thomas thuộc nhà thờ Khoái Đồng, đi học nhưng tôi đã có việc kiếm tiền. Mỗi lần tan học tôi ù té phóng về nhà vứt khăn quàng, cặp sách, thay quần áo, vác chiếc bơm xe đạp ra ngã sáu Năng Tĩnh. Tôi đặt bơm xuống vỉa hè nơi có dòng nước đen hôi thối mà các nhà dân thải ra.

Mắt nhìn bám vào những bánh xe đạp dòng người đi qua mong cho có bánh xe ai đó bị xẹp là tôi bơm xe cho họ, 1 lần bơm được 5 xu.

Khu vực "chiến đấu" của tôi lúc đó là ngã sáu Năng Tĩnh, cổng chợ Năng Tĩnh và nhất là cổng nhà máy liên hiệp dệt. Từ khu nhà tôi lên cổng nhà máy dệt khoảng 2 cây số.

{keywords}
 

Xã hội thời ấy toàn xe đạp, theo tiêu chuẩn Nhà nước, mỗi cán bộ, công nhân viên được mua một chiếc. Ai được phân phối sẽ kèm theo một sổ mua phụ tùng.

Quyết định là vậy nhưng một năm, nhà máy hàng nghìn người cũng chỉ được phân phối chưa đến một trăm chiếc. Có người được phân phối chiếc xe Thống Nhất, quý đến mức không dám đi, về treo xe lên trong nhà, hai bánh không để chạm đất, thỉnh thoảng ngồi ngắm và quay bàn đạp nghe tiếng xích líp kêu là sung sướng.

Còi tan tầm hàng ngàn công nhân đi bộ và xe đạp chen chúc qua cổng, tôi cũng kiếm được chục cái xe đạp bị non lốp, có lần tôi bị sưng đầu khi cầm bơm đánh nhau với những thằng cùng lứa tranh chỗ.

Tiền kiếm được từ bơm xe, ba tôi lấy ống tre cưa 1 khe nhỏ đủ nhét đồng 5 xu hay 1 hào tiền giấy  để tiết kiệm. Thi thoảng tôi được ăn kem mút, mua nhót, táo dầm, lạc rang húng lìu hay mua miếng quế cay nồng...

Tuổi thơ oằn vai mồ hôi nước mắt

Tuổi thơ còng lưng xuống chiếc bơm xe đạp

Tuổi thơ bay như lá ngã tư đường

Ba tôi là bộ đội tập kết từ miền Nam ra, làm trưởng phân xưởng chăn thuộc Nhà máy liên hiệp dệt Nam Định. Đi làm ông đi bộ hoặc xe đạp. Nếu đi xe, ông phải vác xe lên vai mỗi lần đi và về khi lên xuống cầu thang khu tập thể. Nhiều buổi chiều mùa đông đi làm về, ông lấy chiếc bánh mì cứng như đá - tiêu chuẩn ăn sáng của ông trong túi chiếc áo ka-ki bạc màu, xoa nước xung quanh rồi đem hơ cho mềm lại, cho tôi ăn. Những năm 70 thời đó nhà nào cũng thiếu thốn trăm bề, mỗi lần tôi ăn ông lại mỉm cười rạng rỡ (mà tôi ngày đó ngây thơ, không biết ông đã nhịn ăn sáng để mang về cho con, cũng như ông nói không thích ăn thịt nạc để dành cho tôi).

Má làm công nhân nhà máy tơ, cách nhà tôi khoảng 3-4 cây số. Thỉnh thoảng tôi được đi đưa cơm trưa cho má. Mỗi lần mang cơm muộn là tôi cắm đầu chạy, cặp lồng lắc lư làm thức ăn trộn lẫn nhau. Tới gần nhà máy là mắt dáo dác tìm kiếm bóng má lẫn ở phía cổng. 

Đi đưa cơm cho má, có lần tôi được bà dúi cho 1 hào thế là mua được một cây kem mút, tha hồ khoe với bạn bè.

Hôm nay đọc những bài viết chủ đề "Cha mẹ trong trái tim tôi" trên báo VietNamNet, tôi lại nhớ về Ba, Má và tuổi thơ tôi.

Tuổi thơ nào cũng sẽ hiện ra thôi
Dầu chúng ta cứ việc già nua tất
Xin thương mến đến tận cùng chân thật
Những người thân và  gương mặt bạn bè                                  

(Nguyễn Duy, Ánh trăng, NXB Tác phẩm mới, 1984)

Nguyễn Thanh Sơn

Sau loạt bài "Cha mẹ trong tim tôi", Ban Đời sống sẽ đăng tải các bài viết chủ đề "Thanh xuân của chúng ta". Mời độc giả gửi bài viết phù hợp về email: bandoisong@vietnamnet.vn. Toà soạn khuyến khích độc giả gửi kèm ảnh phù hợp. Trân trọng!

 

Ngày tôi 'đi B' và món quà mẹ dúi vội vào tay lúc tàu chuyển bánh

Ngày tôi 'đi B' và món quà mẹ dúi vội vào tay lúc tàu chuyển bánh

Lúc tàu bắt đầu rùng rùng chuyển bánh, tôi nhảy từ sàn tàu xuống lòng đường ôm chầm lấy mẹ. Mẹ xiết lấy tôi, oà khóc.

tin nổi bật

Cái kết cho người đàn ông nửa đêm lén lút vào nhà nhân tình

Đang sống cùng nhà chồng nhưng ban đêm, cô em họ vẫn mở cửa để anh họ mình vào. Không ngờ anh ta lại gây ra tiếng động khiến nhà chồng thức giấc.

'Sao anh lại ở đây?' - vợ hỏi chưa dứt câu, chồng đã tung đòn xây xẩm mặt

Hoàng Xuân ra trường đã lâu. Giờ cô là bà nội trợ đảm đang ở nhà chăm chồng con, cuộc sống rất êm đềm hạnh phúc.

Nộp đơn li dị khi nhìn thấy nhan sắc thật của vợ sau tắm biển

Sau khi tắm biển, chồng đã vô cùng ngạc nhiên trước nhan sắc thật của vợ với gương mặt mộc, không chút phấn son trang điểm.

Những điều nên và không nên làm trong Rằm tháng 7

Rằm tháng 7 có ý nghĩa quan trọng trong văn hóa tín ngưỡng của người Việt, bao gồm lễ Vu Lan báo hiếu và lễ Xá tội vong nhân. Do đó, theo quan niệm dân gian, trong ngày này có một số điều nên làm và không làm.

Thương yêu con đừng làm khổ con

Hẳn là không có cha mẹ nào trên đời này muốn làm khổ con mình, trừ phi họ không thương yêu con mình thôi.

Vợ chồng U70 trao nhau chiếc nhẫn đầu tiên sau 45 năm chung sống

Khoảnh khắc đôi vợ chồng U70 trao nhẫn và nói những lời yêu thương với bạn đời khiến những người có mặt rơi nước mắt vì xúc động.

Thầy Thích Thọ Lạc: Vu lan mùa báo ân, nên làm việc thiện, nói lời ái ngữ

"Đối với Phật giáo, chỉ có tu mới chuyển được nghiệp. Mùa Vu lan nên làm việc thiện, nói lời ái ngữ để cầu sự bình an cho bản thân, gia đình, hồi hướng cho tổ tiên", Thượng tọa Thích Thọ Lạc chia sẻ.

Chồng đòi 'bố mẹ ai người ấy tự lo'

Sự vô trách nhiệm của chồng khiến Phương dần dần lạnh lòng. Càng nói nhiều, hai vợ chồng chỉ càng cãi vã hơn mà thôi.

Người phụ nữ làm nghề thương thuyết với tiểu tam kiếm bộn tiền

Vương Chấn Hy dùng kinh nghiệm cá nhân của mình để thuyết phục các cô gái yêu đàn ông có vợ sớm từ bỏ chuyện tình cảm ngang trái.

Bài cúng Rằm tháng 7 theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam

Rằm tháng 7 là một trong những ngày lễ quan trọng của người Việt. Vào ngày này, nhiều gia đình làm mâm cơm cúng thần linh, gia tiên và chúng sinh.

Nghìn người đội mưa về dự lễ Vu lan tại chùa Tam Chúc

Dù trời mưa nhưng hàng nghìn phật tử khắp nơi đã đổ về chùa Tam Chúc để tham dự đại lễ Vu lan báo hiếu.

Cách dạy con biết quý trọng gia đình của người Nhật

Nhật Bản được biết đến với bề dày lịch sử văn hóa lâu đời và những cách ứng xử tốt đẹp, trong đó nhấn mạnh cách dạy con gắn kết với gia đình.

Bố mẹ bị bắt vì cho con nhỏ uống vodka

Cảnh tượng bà mẹ cố ép con nhỏ uống hết chai rượu khiến người xem sửng sốt. Cộng đồng mạng còn lo ngại hơn khi cặp phụ huynh vẫn tiếp tục có quyền nuôi con sau khi được thả ra.

Vì tiền, cha gả bán con gái thiểu năng cho 3 người

Vì hám tiền, người cha này đã nhiều lần gả bán con gái bị thiểu năng trí tuệ cho những người đàn ông lớn tuổi.

Mối tình ngang trái chàng Mỹ - nàng Nhật tái ngộ sau 7 thập kỷ day dứt

Ông Mann phải về Mỹ khi bà Yamaguchi đang mang bầu. Những bức thư của bà gửi đến bị mẹ ông giấu đi và mang đốt.