Từ ngày 1/3/2026, chủ tịch tỉnh được giao thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án liên quan đến việc giao, cho thuê đất không đấu giá; chuyển mục đích sử dụng đất; xây dựng sân golf, cảng biển, sân bay.
Có việc đến với Trung tâm hành chính công các xã phường, điều dễ thấy là khối lượng công việc tương đối nặng, nếu không muốn nói một số nơi quá tải. Nhất là khi việc phân công, bố trí đội ngũ cán bộ từ huyện về xã đôi lúc còn máy móc, cơ học, chưa thực sự “vì việc mà sắp người”, nên xảy ra tình trạng ùn ứ công việc, người nhiều mà việc không trôi.
Ngoài nguyên nhân về năng lực chuyên môn nghiệp vụ, tình trạng sợ sai khi mọi thủ tục bắt buộc phải xử lý trên môi trường số cũng khiến nhiều vụ việc của người dân bị đùn đẩy, kéo dài, nhất là những việc liên quan đến đất đai. Hồ sơ liên quan đến đất đai thường chiếm phần lớn thủ tục hành chính cần được tiếp nhận và xử lý tại các trung tâm hành chính công cấp xã. Ngoài ra, hệ thống văn phòng đăng ký đất đai khu vực cũng luôn trong tình trạng quá tải, nhiều hồ sơ không được giải quyết đúng hẹn, do còn nhiều bất cập trong quy trình xử lý.
Đơn cử như thủ tục tách thửa đất ở. Theo quy định cũ, thửa đất muốn tách riêng, ngoài việc đảm bảo diện tích tối thiểu tùy từng địa bàn, phù hợp với quy hoạch… còn phải đảm bảo “tiếp cận đường giao thông công cộng”. Nhiều người dân cho biết, quy định này quá cứng nhắc, khiến họ không thể tách thửa để tặng cho con làm nhà ở, mặc dù đó là đất ở nông thôn, hợp pháp, các thành viên trong gia đình có thể tự thỏa thuận dành một phần đất để làm lối đi chung.
Một cụ ông ở xã N.H, Quảng Ngãi cho biết, chỉ vì quy định “đất phải có lối đi tiếp cận đường giao thông công cộng” mà khi muốn tách thửa cho con 100m2 đất, cán bộ đã hướng dẫn ông phải làm thủ tục “hiến đất cho nhà nước để làm đường giao thông, với diện tích hơn 90m2”. Mà muốn hiến diện tích này, trước hết phải có đơn đề nghị “ trích đo địa chính” tại văn phòng đăng ký đất đai, sau đó nộp hồ sơ xin hiến đất tại UBND xã, nhờ cán bộ tư pháp soạn hợp đồng và chờ chủ tịch xã họp vài ba lần với các phòng chức năng, “để xem việc nhận đất của dân hiến tặng có hợp pháp hay không”. Cứ mỗi thủ tục, lại phải đúng quy trình 14 ngày làm việc. Mà trên thực tế, thời gian chờ đợi có thể lâu hơn, vì công việc đang quá tải!
Vậy là phải mất gần 2 tháng, sau nhiều lần lui tới ủy ban, trình bày nguyện vọng, cụ ông mới nhận được chữ ký “đồng ý nhận đất” của chủ tịch xã.
Khi hợp đồng tặng cho đã được ký, Văn phòng ĐKĐĐ khu vực mới làm tờ trình lên tỉnh. Việc có được Văn phòng ĐKĐĐ tỉnh chấp nhận hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như đất hiến để làm đường ấy có phù hợp với quy hoạch giao thông của tỉnh không, thửa đất ở tách ra có hệ thống cấp, thoát nước hay không. Thực tế, sau gần 6 tháng chờ đợi, việc xin tách thửa đất ở nông thôn của cụ ông ở xã N.H vẫn chưa được thực hiện.
Quy định bắt buộc “đất phải có lối đi tiếp cận đường giao thông công cộng” khiến việc tách thửa phải đẻ thêm thủ tục hiến tặng đất cho nhà nước làm đường. Nghĩa là phải mất thêm nhiều công sức, thời gian của cán bộ tư pháp (soạn và trình hợp đồng), lãnh đạo địa phương (xem xét và ký), cán bộ địa chính (đo đạc), người dân (phải mất nhiều thời gian đi lại, chờ đợi, tốn thêm nhiều chi phí) và rất có thể tình trạng tiêu cực, nhũng nhiễu cũng từ đây mà nảy sinh.
Cần sớm ban hành quy định để tạo thuận lợi cho người dân
Luật Đất đai 2024 có hiệu lực thi hành từ 1/8/2024. Ngày 11/12/2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết 254/2025 quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành luật này.
Quy định về "lối đi" tại Điều 220 Luật Đất đai 2024 và khoản 3 Điều 11 Nghị quyết số 254/2025 của Quốc hội là tạo điều kiện cho người sử dụng đất có quyền đi vào thửa đất của mình, bảo đảm có lối đi kết nối với đường giao thông công cộng hoặc được người sử dụng đất liền kề đồng ý cho đi qua để kết nối với đường giao thông công cộng, đồng thời cũng không quy định lối đi phải là đường giao thông công cộng, có mã đất (DGT).
Tuy nhiên, đã đến giữa tháng 3/2026, có những địa phương vẫn chưa ban hành quy định thực hiện Luật Đất đai 2024, khiến chủ trương “tháo gỡ khó khăn” chưa thể thực hiện.
Đơn cử như thủ tục tách thửa, Luật Đất đai và Nghị quyết 254/2025 của Quốc hội cho phép thực hiện khi “người sử dụng đất liền kề đồng ý cho đi qua để kết nối với đường giao thông công cộng”. Nhưng chỉ vì chưa có quy định của UBND tỉnh, yếu tố “tự thỏa thuận, đồng ý cho đi qua” này vẫn chưa được áp dụng, dẫn đến số hồ sơ tách thửa tiếp tục bị ách tắc. Nhiều người dân có nhu cầu tách thửa cho con cái xây dựng nhà ở, tự thỏa thuận dành một phần đất làm lối đi chung trong gia đình vẫn phải chờ đợi mà chưa biết đến khi nào mới được giải quyết.
Muốn thượng tôn pháp luật, trước hết luật pháp phải rõ ràng, các quy định, hướng dẫn thực hiện phải thống nhất.
Chậm ban hành quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai 2024 khiến mục đích “tháo gỡ khó khăn” trong lĩnh vực thi hành pháp luật về đất đai không được thực hiện, tiếp tục đẩy khó cho cơ sở và khổ dân.
Mong rằng UBND tỉnh Quảng Ngãi và một số địa phương cần nhanh chóng cụ thể hóa Nghị quyết 254/2025 của Quốc hội, sớm ban hành quy định thực hiện trình tự, thủ tục, điều kiện của việc tách, hợp thửa đối với từng loại đất, cùng nhiều nội dung khác để việc triển khai thực hiện Luật Đất đai năm 2024 thông đồng bén giọt, tạo thuận lợi cho người dân trong việc thực hiện các quyền hợp pháp của mình về đất đai trong khuôn khổ pháp luật cho phép.
Trạng thái Nhà nước quản lý xã hội, quản lý con người theo đúng quy định của pháp luật đang đòi hỏi có sự chuyển dịch không chỉ ở người quản lý mà trước hết là ở người bị quản lý.
.svg){kind=icon}
