Chênh lệch giới tính gây hại cho kinh tế Trung Quốc

Sự mất cân bằng về số lượng trai so với gái từ khi sinh đã gây ra một số tác động đáng kể về kinh tế và không chỉ đối với Trung Quốc.

{keywords}
 

Kết quả điều tra dân số được Trung Quốc công bố gần đây đã xác nhận tình trạng dư thừa nam giới của nước này đang ở mức báo động so với tiêu chuẩn toàn cầu. Sự mất cân bằng về số lượng trai so với gái đã gây tác động đối với nền kinh tế và không chỉ với riêng Trung Quốc.

Do phụ nữ thường sống lâu hơn nam giới, nên dân số của hầu hết các quốc gia đều có nhiều nữ hơn nam. Ví dụ, tại Mỹ, có 96 nam trên 100 nữ vào năm 2020. Nhưng ở Trung Quốc, có 105 nam trên 100 nữ, thống kê dân số mới nhất của nước này cho biết. Ở Trung Quốc, phụ nữ thường sống lâu hơn nam giới trung bình là 3 năm, vì thế “số lượng nam giới dư thừa” hoàn toàn là kết quả của tỷ lệ bé trai nhiều bất thường so với bé gái lúc sinh.

Thông thường, tỷ lệ giới tính khi sinh vào khoảng 106 bé trai/100 bé gái. Do bé trai và nam thanh niên có tỷ lệ tử vong cao hơn một chút và do người chồng có xu hướng già hơn vợ, nên tỷ lệ sinh như vậy là cách tự nhiên để đảm bảo tỷ lệ 1:1 vào thời điểm con người tới tuổi sinh sản.

Mặc dù tỷ lệ nam so với nữ khi sinh của Trung Quốc gần với mức tự nhiên vào những năm 1970, nhưng sự kết hợp của các yếu tố đã khiến tỷ lệ nam so với nữ tăng ổn định theo thời gian. Điều quan trọng nhất là người Trung Quốc thường thích con trai và sự sẵn có của công nghệ siêu âm cho phép các cặp bố mẹ biết được giới tính của thai nhi. 

Một số cặp bố mẹ đã lựa chọn bỏ thai có chọn lọc giới tính. Chính phủ Trung Quốc đã cố ngăn cấm việc này, song nó rất khó thực hiện do từ lâu phá thai được dùng như một biện pháp tuân thủ hạn chế sinh đẻ. Kết quả là, tỷ lệ chênh lệch giới tính khi sinh đã tăng dần, lên tới mức 121 bé trai so với 100 bé gái vào năm 2009.

Theo điều tra dân số gần đây, tỷ lệ chênh lệch nam nữ này đã giảm xuống còn 111,3 bé trai so với 100 bé gái, cân bằng hơn so với trước đây song vẫn cao hơn đáng kể khi không có phá thai chọn lọc giới tính.

Tình trạng dư thừa nam của Trung Quốc dẫn đến việc một lượng lớn nam giới trẻ không thể kết hôn. Theo thuật ngữ toán học, cứ 9 nam giới ở Trung Quốc lại có một người không thể tìm được bạn gái hoặc vợ. Vấn đề này trở nên nghiêm trọng hơn ở các vùng như nông thôn An Huy và Quảng Đông, nơi cứ 6 nam giới lại có 1 người gặp khó khăn trong việc tìm kiếm bạn đời.

Ông Shang-jin Wei, nhà cựu kinh tế trưởng tại Ngân hàng Phát triển châu Á, giáo sư Tài chính và Kinh tế tại trường kinh doanh Columbia và trường Các vấn đề công và quốc tế của Đại học Columbia đã viết trên trang Project Syndicate như sau:

"Trong một loạt bài nghiên cứu với nhiều đồng tác giả khác nhau, tôi đã ghi lại một số hậu quả kinh tế lớn và đôi khi gây ngạc nhiên của tỷ lệ chênh lệch giới tính này đối với Trung Quốc và thế giới. Với những người mới bắt đầu, các thanh niên trẻ - và đặc biệt là các bậc cha mẹ có con trai chưa kết hôn, thường tăng tỷ lệ tiết kiệm để nâng cao khả năng của họ trong thị trường hẹn hò và kết hôn.

Việc tăng tỷ lệ tiết kiệm có xu hướng thúc đẩy thặng dư thương mại của một quốc gia. Năm 2013, tôi và Qingyuan Du đã chỉ ra rằng sự gia tăng chênh lệch nam-nữ có thể góp khoảng 1/3 tới 1/2 mức tăng thặng dư thương mại của Trung Quốc với các nước khác. Sự bất cân bằng giới tính vì thế có thể là nguyên nhân dẫn đến căng thẳng giữa Trung Quốc và Mỹ. Tuy nhiên, các trao đổi song phương hầu như ít chú ý tới sự liên quan này”.

Ông Shang-jin Wei cũng cho biết, sự chênh lệch giới tính của Trung Quốc cũng góp phần dẫn tới những hoạt động không an toàn ở nơi làm việc, gây ra các tai nạn và thương vong có thể phòng tránh được.

Việc thiếu hụt cô dâu cũng khiến nhiều bậc phụ huynh có con trai đến tuổi kết hôn phải làm việc nhiều hơn, tìm kiếm công việc được trả lương cao hơn ở những ngành như khai mỏ hay xây dựng, hoặc những việc làm khiến họ phải tiếp xúc với các vật liệu độc hại, nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp. Do ngày càng nhiều người sẵn sàng chấp nhận những công việc như vậy nên chủ lao động thường đầu tư ít hơn vào an toàn lao động, do đó, làm tăng các vụ tai nạn liên quan tới công việc.

Theo ông Shang-jin Wei, các thương tích do tai nạn và tử vong ở nơi làm việc thường cao hơn đáng kể ở những lĩnh vực tỷ lệ nữ thiếu hụt nhiều so nam.

Nhà phân tích này cho biết, sự mất cân bằng giới tính có thể tự điều chỉnh nhưng rất chậm. Chứng kiến cha mẹ có con trai phải chịu gánh nặng tài chính và vật chất lớn hơn để giúp con có thể cưới vợ, nhiều cặp đôi trẻ có thể quyết định sinh con gái tốt hơn. Tuy nhiên, điều tra dân số mới nhất cho thấy, sự chênh lệch giới tính khi sinh vẫn tồn tại, cho thấy, tình trạng phân biệt đối xử với trẻ em gái vẫn dai dẳng.

Do lo ngại tăng trưởng dân số chậm, Trung Quốc đã dần nới lỏng chính sách kế hoạch hoá gia đình. Các nhà hoạch định chính sách nên đi xa hơn và đưa ra các khuyến khích tài chính cho các bậc cha mẹ sinh con gái. Biện pháp như vậy sẽ đẩy nhanh việc điều chỉnh sự mất cân bằng giới tính khi sinh và ngăn chặn đà giảm của tỷ lệ sinh nói chung.

Tỷ lệ giới tính cân bằng hơn sẽ làm giảm nhu cầu phải hy sinh mức tiêu dùng hiện tại để tiết kiệm nhiều hơn của nhiều hộ gia đình và thúc đẩy một môi trường làm việc an toàn hơn. Biện pháp này cũng sẽ giúp giảm căng thẳng thương mại của Trung Quốc với những nước khác.

Phan Lê

Xu hướng 'ngại kết hôn' trong giới trẻ Trung Quốc

Xu hướng 'ngại kết hôn' trong giới trẻ Trung Quốc

Đất nước tỷ dân đang đứng trước cuộc khủng hoảng dân số, thậm chí người dân còn được cho là già trước khi giàu.

Tăng trưởng dân số gần về 0, Trung Quốc đối mặt khủng hoảng

Tăng trưởng dân số gần về 0, Trung Quốc đối mặt khủng hoảng

Năm ngoái, số trẻ mới sinh ở Trung Quốc chỉ có 12 triệu, thấp nhất kể từ năm 1961. Đây là bằng chứng mới nhất về cuộc khủng hoảng nhân khẩu học đang rình rập nước này.

tin nổi bật

FBI đột kích nhà ông Trump, sự khởi đầu của cơn bão chính trị?

Việc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) bất ngờ đột kích, lục soát tư dinh của cựu Tổng thống Donald Trump ở Mar-a-Lago, bang Florida đã làm chấn động dư luận và gây sóng gió trên chính trường nước này.

Vì sao Nga không vô hiệu hóa hoàn toàn GPS ở Ukraine?

Nga thường xuyên gây nhiễu tín hiệu từ hệ thống định vị toàn cầu (GPS) trong chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, nhưng không vô hiệu hóa chúng hoàn toàn.

Ông Trump có bị buộc tội sau khi FBI khám xét nhà riêng?

Các chuyên gia tư pháp cho rằng, ngay cả khi bị FBI khám xét, rất khó có chuyện ông Trump bị buộc tội theo Đạo luật Hồ sơ Tổng thống.

Xung đột Nga - Ukraine làm giảm tăng trưởng toàn cầu đến mức nào?

Khi công ty EIU công bố dự báo kinh tế toàn cầu hôm 15/2, GDP của thế giới được tin sẽ tăng 3,9% trong năm nay. Tuy nhiên, chỉ 9 ngày sau đó, chiến sự Nga - Ukraine bùng phát, kéo tụt mọi dự đoán.

Vì sao khí đốt của Mỹ không cứu nổi khủng hoảng năng lượng châu Âu?

Các biện pháp trừng phạt Moscow cùng việc Nga cắt giảm nguồn cung khí đốt đã khiến châu Âu lâm vào khủng hoảng năng lượng. Mỹ cố gắng lấp đầy khoảng thiếu hụt nhưng "lực bất tòng tâm".

Điểm nổi bật trong học thuyết hải quân mới được ông Putin phê duyệt

Tổng thống Nga Vladimir Putin mới đây đã ký phê duyệt học thuyết hải quân mới, trong đó thể hiện tầm nhìn của Moscow trước bối cảnh địa chính trị và an ninh toàn cầu đang có nhiều thay đổi.

Vì sao châu Âu trở thành 'lò lửa' khiến hàng trăm người tử vong?

Nhiều nước ở châu Âu, đặc biệt tại khu vực Nam Âu, đang trải qua đợt nắng nóng dẫn đến cháy rừng, vượt quá mức chịu đựng của con người và gây ra hàng trăm trường hợp tử vong.

Liệu Mỹ đã cảm thấy 'mệt mỏi' vì chiến sự Ukraine?

Trong bối cảnh tình trạng lạm phát gia tăng, giá nhiên liệu leo thang, chính trị rối ren ở trong nước, sự ủng hộ của Mỹ giành cho Ukraine dường như không còn là ưu tiên hàng đầu.

Thách thức của Thủ tướng Nhật Kishida trước di sản của ông Abe

Sau khi cố Thủ tướng Abe Shinzo qua đời, Thủ tướng Kishida đã tuyên bố kế thừa di sản của người tiền nhiệm, nhưng việc sửa đổi Hiến pháp là một thách thức không hề nhỏ.

Ukraine tố Nga tấn công tên lửa, ông Putin ký sắc lệnh đặc biệt

Ukraine tố cáo Nga bắn tên lửa vào miền trung nước này. Trong khi đó, Tổng thống Nga ký sắc lệnh cho phép chính phủ triển khai biện pháp kinh tế đặc biệt để hỗ trợ quân đội hoạt động ở nước ngoài.

Tổng thống Sri Lanka gửi thư từ chức tới quốc hội

Tổng thống Sri Lanka Gotabaya Rajapaksa đã gửi thư từ chức qua email tới người phát ngôn của Chủ tịch quốc hội nước này vào ngày 14/7.

Mỹ và Israel cam kết ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân

Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Israel Yair Lapid vừa ký tuyên bố chung tại Jerusalem vào ngày 14/7, trong đó cam kết ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Máy bay nghi chở Tổng thống Sri Lanka hạ cánh ở Singapore

Chuyến bay được cho là chở Tổng thống Sri Lanka Gotabaya Rajapaksa đã hạ cánh xuống sân bay Changi, Singapore.

Cơn ác mộng năng lượng tồi tệ nhất của châu Âu

Khi việc cắt giảm nguồn cung khí đốt của Nga ảnh hưởng đến an ninh năng lượng của châu Âu, châu lục đang phải vật lộn đối phó với một trong các cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất lịch sử và tình trạng vẫn có thể tồi tệ hơn.

Điều gì xảy ra nếu Nga ngưng cung cấp khí đốt cho Đức?

Đức, nền kinh tế lớn thứ 4 thế giới, đang chuẩn bị cho tất cả kịch bản, kể cả việc Nga ngưng hoàn toàn các nguồn cung cấp khí đốt sau khi thời gian bảo trì định kỳ đường ống Dòng chảy phương Bắc 1.