Thuong-hieu.jpg
Người tiêu dùng có xu hướng lựa chọn nhà bán lẻ với những trung tâm mua sắm lớn. ảnh: TH

Xu hướng mua hàng của người Việt Nam:

Sáng 25/12/2008, Hội thảo Hội nhập kinh tế quốc tế và những vấn đề đặt ra đối với ngành Điện tử - Viễn thông Việt Nam đã diễn ra tại Hà Nội. Đây là Hội thảo thứ 9 trong chuỗi 12 Hội thảo Đánh giá tác động hội nhập sau 2 năm gia nhập WTO đối với nền kinh tế Việt Nam.

Theo cam kết gia nhập WTO, Việt Nam sẽ mở cửa cho các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được phép cung cấp dịch vụ bán lẻ, bán buôn. Hầu hết các đại biểu tham dự Hội thảo đều khẳng định thị trường bán lẻ Việt Nam sẽ rất sôi động sau ngày 1/1/2009 tới.

Người tiêu dùng hưởng lợi, doanh nghiệp thêm cạnh tranh

Trong năm 2008, doanh thu bán lẻ dự tính sẽ đạt hơn 900 ngàn tỷ đồng, tăng so với mức 726 ngàn tỷ đồng (gần 45, 5 tỷ USD) tổng doanh thu bán lẻ của Việt Nam năm 2007. Đối với thị trường bán lẻ hàng điện tử, điện máy, dự kiến doanh thu năm 2008 sẽ đạt 3, 9 tỷ USD. Riêng ĐTDĐ sẽ có 9 triệu chiếc được bán ra, TV màn hình phẳng có hơn 2, 4 triệu chiếc được bán ra, theo hãng  nghiên cứu thị trường GfK Việt Nam.

Trao đổi bên lề Hội thảo, bà Đinh Thị Mỹ Loan, Phó Chủ tịch Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam, cho biết năm 2009 là thời điểm mở cửa thị trường, song thực chất các nhà bán lẻ Việt Nam cũng đã có sự chuẩn bị. Trong năm 2008, riêng về điện tử điện máy đã có sự tham gia nhiều hơn của các công ty, nhà sản xuất, phân phối nước ngoài. Dự báo trong năm 2009 sẽ có hàng nhập khẩu ồ ạt vào thị trường.

Người tiêu dùng sẽ có lợi từ việc mở cửa thị trường. Song với doanh nghiệp, họ sẽ phải chấp nhận cạnh tranh ở tầm cao hơn và đón đầu xu hướng mua sắm của người Việt Nam. Theo bà Loan, hiện nay xu hướng mua sắm của người Việt đã khác trước. Họ không còn chú ý nhiều đến nhãn hiệu khi mua hàng. Chẳng hạn, trước đây, người tiêu dùng thường thích các nhãn hiệu nổi tiếng như Sony, Samsung, Philips… Song hiện nay người tiêu dùng có xu hướng lựa chọn nhà bán lẻ, đó là những trung tâm mua sắm lớn, các chuỗi siêu thị. Đây vừa là cơ hội, vừa là thách thức cho các hãng bán lẻ, đặc biệt là những hãng còn nhỏ lẻ. Bà Loan cho biết, theo đánh giá của một số doanh nghiệp, sẽ chỉ khoảng 20% các cửa hàng điện máy nhỏ lẻ còn tồn tại. Như vậy nghĩa là có tới 80% cửa hàng nhỏ lẻ sẽ phải rút lui khỏi thị trường.

Trước thách thức trên, các cửa hàng, nhà bán lẻ quy mô nhỏ sẽ phải vươn lên để chuyên nghiệp, đặc biệt với hàng điện máy điện tử, vì đó là mặt hàng công nghệ cao, do đó không chỉ bán mà phải hiểu biết về kỹ thuật, sản phẩm để thực hiện chế độ hậu mãi, bảo hành, chăm sóc khách hàng. Doanh nghiệp phải quan tâm đến người tiêu dùng, nghiên cứu thị hiếu, thói quen, giữ liên kết với người tiêu dùng, mở rộng mạng lưới các nhà bán lẻ Việt Nam, đặc biệt là liên kết giữa nhà bán lẻ và nhà sản xuất, cung ứng hàng hóa.

Hiện nay, tại Việt Nam đã có sự tham gia của các tập đoàn bán lẻ lớn như Casino với đại siêu thị BigC, Best Denki (Nhật Bản) với siêu thị Best Carings. Bà Loan cho biết, hiện tập đoàn bán lẻ lớn của Mỹ là Wal -Mart đang có nghiên cứu về thị trường của các nước Đông Nam á, trong đó có Việt Nam.

Để hỗ trợ cho các doanh nghiệp bán lẻ trong nước, bà Loan cho rằng các cơ quan chức năng của Việt Nam nên có các hoạt động như cung cấp nguồn thông tin, đào tạo nâng cao nguồn nhân lực, tuyên truyền tập huấn về pháp luật, các cam kết WTO liên quan.

Xuất khẩu dự báo rất lạc quan

Theo thống kê của Bộ Công Thương, xuất khẩu hàng điện tử và linh kiện điện tử của Việt Nam ước đạt 2, 75 tỷ USD trong năm 2008, tăng 28,2% so với con số 2, 1 tỷ USD của năm ngoái. Mức tăng trưởng này đã đưa nhóm hàng điện tử và linh kiện điện tử leo lên vị trí thứ 6 trong số những sản phẩm xuất khẩu chủ chốt của Việt Nam.

Ông Hồ Quang Trung, Phó Vụ trưởng Vụ xuất nhập khẩu, Bộ Công thương dự báo, xuất khẩu hàng điện tử và linh kiện điện tử của Việt Nam có thể tăng đột biến trong vài năm tới, khi các dự án đầu tư lớn trong lĩnh vực này của Intel, Foxconn, Samsung… đi vào hoạt động. Bên cạnh đó, những nhà sản xuất hàng điện tử ở các thị trường cạnh tranh như Trung Quốc, Thái Lan và Malaysia đang có xu hướng dịch chuyển đầu tư vào Việt Nam.

Tuy nhiên, theo Tiến sỹ Lê Đăng Doanh, chuyên gia kinh tế cao cấp Viện Nghiên cứu phát triển (IDS), trước các diễn biến thị trường sau ngày 1/1/2009, và cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, Việt Nam nên xem xét đến tác động của tỷ giá với hàng xuất khẩu. Nếu tiền tệ Việt Nam ổn định, nhưng các đồng tiền trong khu vực giảm giá, hàng xuất khẩu của Việt Nam cũng gặp khó khăn. Do đó, cần xem xét nới rộng biên độ, điều chỉnh tỷ giá để hỗ trợ thêm cho doanh nghiệp. Ngoài ra, về lãi suất ngân hàng hiện đã giảm nhiều, nhưng các doanh nghiệp chưa dám vay, vì tâm lý e ngại còn giảm nữa. Vì vậy, phải có lộ trình cho biết sẽ diễn biến như thế nào, thay vì điều chỉnh linh hoạt như hiện nay, khiến doanh nghiệp khó dự báo.

Theo dự báo mới nhất của Viện Kinh tế thế giới của CHLB Đức, kinh tế thế giới năm 2009 chỉ tăng trưởng 0,3%, giảm mạnh so với mức dự đoán 2,2% của Quỹ Tiền tệ Quốc tế đưa ra hồi tháng 8/2008.

Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số 129 ra ngày 26/12/2008