Chống tham nhũng: Đừng để 'chuột' lớn làm vỡ bình

Khó khăn thu hồi tài sản tham nhũng đó là không phát hiện, truy tìm được tài sản đã được các đối tượng phạm tội chuyển hóa tinh vi dưới nhiều hình thức khác nhau.

- Đánh giá tại Đối thoại Phòng chống tham nhũng lần thứ 13 sáng nay cho hay, một trong những khó khăn thu hồi tài sản tham nhũng đó là không phát hiện, truy tìm được tài sản đã được các đối tượng phạm tội chuyển hóa tinh vi dưới nhiều hình thức khác nhau.

Phát biểu mở đầu buổi Đối thoại Phòng chống tham nhũng (PCTN) lần thứ 13 tại Hà Nội sáng nay (26/11), ông Giles Lever đặt câu hỏi mở đề tranh luận: "Có ai trong chúng ta dám nói rằng trong cuộc chiến chống tham nhũng, chúng ta sẽ chiến thắng?"

{keywords}

Đại sứ Giles Lever (giữa) cùng các lãnh đạo Thanh tra CP chủ trì Đối thoại PCTN 13. Ảnh: Công Khanh

Dẫn chứng chỉ số PAPI (Chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam), Đại sứ Anh nhận định, dù đã có cái nhìn cải thiện về công tác phòng chống tham nhũng, vẫn chỉ có 18% người dân tin rằng tham nhũng đã giảm xuống.

Nói về quyết tâm chống tham nhũng, ông Giles Lever nhận định, để “đánh chuột” mà không “vỡ bình” là một việc khó khăn.

"Đầu năm nay, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, khi nói về tham nhũng, đã nhắc đến câu nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh 'đánh chuột đừng để vỡ bình'. Tôi vô cùng tôn trọng sự khéo léo này của người VN, và tin rằng các bạn có thể tìm ra cách giết chuột mà không làm vỡ bình. Điều này đương nhiên là một nhiệm vụ khó khăn và phức tạp, nhưng cần thiết.

Trong sự nghiệp ngoại giao của mình, tôi đã làm việc của một số quốc gia mà ở đó, chuột đã được để cho lớn tới mức chúng không chỉ làm vỡ bình, mà còn ăn hết cả đồ đạc trong nhà. Giải pháp là một con mèo dữ hơn, bẫy chuột hiệu quả hơn hay thuốc chuột tốt hơn. 

Nhưng dù cách nào thì bọn chuột cũng phải nhận được thông điệp rằng, nhà này không còn là nơi chúng có thể sống an toàn. Nếu không, chuột sẽ chiếm nhà và chúng ta sẽ không còn an toàn sống trong đó nữa" - Đại sứ Anh phát biểu.

Binh chủng chống tham nhũng

Theo Báo cáo của TTCP về tiến triển trong công tác phòng, chống tham nhũng, năm 2014, mặc dù giá trị tài sản thu hồi được trong các vụ án tham nhũng đã tăng lên so với năm 2013 nhưng mới đạt 22,3% so với giá trị tài sản bị thiệt hại do tham nhũng. 

Tội phạm kinh tế, tham nhũng trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, tín dụng, chứng khoán, quản lý sử dụng đất đai, tài nguyên, khoáng sản được đánh giá tiếp tục diễn biến phức tạp, gây thiệt hại lớn.

Do đó, việc nâng cao hiệu quả phòng ngừa tham nhũng và thu hồi tài sản tham nhũng tiếp tục là những thách thức lớn đối với công tác PCTN của VN.

Đánh giá công tác PCTN ở Việt Nam dù có tiến bộ, nhưng theo Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, kết quả "chưa đạt yêu cầu đặt ra", đặc biệt là thu hồi tài sản do tham nhũng gây ra còn thấp. 

{keywords}
Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại Đối thoại PCTN lần thứ 13 sáng 26/11. Ảnh: VOV

Phó Thủ tướng đề nghị phân tích nguyên nhân của tham nhũng, cần nêu những điểm sáng quốc tế về PCTN và thu hồi tài sản để làm bài học… cho VN. Từ đó, cùng với việc hoàn thiện thể chế, VN sẽ thực hiện ngày càng tốt hơn nữa Công ước LHQ về PCTN. 

Ông Phúc cũng nhấn mạnh, doanh nghiệp phải là một thành phần trong "binh chủng chống tham nhũng', cùng với báo chí, các tổ chức phi chính phủ, đoàn thanh niên, phụ nữ, công đoàn, các hội nghề nghiệp, cơ quan hành pháp, tư pháp, địa phương, các cơ quan quốc tế...

"Đúng là có tham nhũng trong các lĩnh vực đất đai, xây dựng ở VN, nhưng doanh nghiệp, người cầm tiền, là tác nhân rất lớn gây tham nhũng. Các doanh nghiệp VN phải nói không với tham nhũng, không được đưa tiền cho quan chức", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Tài sản bị chuyển hóa tinh vi

Phát biểu tại Đối thoại, Bộ trưởng Tư pháp Hà Hùng Cường cho rằng, một trong những khó khăn thu hồi tài sản tham nhũng đó là không phát hiện, truy tìm được tài sản đã được các đối tượng phạm tội chuyển hóa tinh vi dưới nhiều hình thức khác nhau như chuyển quyền sở hữu cho người thân, thông qua hoạt động rửa tiền, mua sắm các tài sản, phương tiện có giá trị... thậm chí chuyển tiền ra nước ngoài".

{keywords}
Ảnh: VOV

Một khó khăn khác là văn hóa sử dụng tiền mặt nên mức độ minh bạch chưa cao.

Ngoài ra, có một số vụ việc không thể xử lý là tội phạm tham nhũng mà chỉ có thể xử lý tội “cố ý làm trái...” hoặc tội phạm khác nên việc thu hồi tài sản không thể thực hiện được.

Trừng phạt tham nhũng cũng phần lớn nhắm trực tiếp người bị kết án mà chưa lưu ý việc đánh vào lợi ích kinh tế của người phạm tội tham nhũng.

Theo đó, Bộ trưởng Tư pháp đề nghị 3 giải pháp. Thứ nhất là thay đổi nhận thức để thấy rõ việc thu hồi tài sản tham nhũng không chỉ thông qua kết án hình sự mà cần thông qua các kênh khác như kênh dân sự, kênh hành chính vì vấn đề quan trọng nhất là đánh vào và làm triệt tiêu động cơ, lợi ích kinh tế của người phạm tội tham nhũng và những người có liên quan.

Thứ hai là việc hoàn thiện pháp luật, thiết chế về thu hồi tài sản tham nhũng, cần bổ sung các quy định cụ thể của pháp luật. 

Thứ ba là tăng cường nhân lực cho công tác PCTN nói chung và thu hồi tài sản tham nhũng nói riêng.

Trao đổi với báo chí xung quanh vụ việc nguyên Tổng Thanh tra CP Trần Văn Truyền, Đại sứ Anh Giles Lever nhận định bài học lớn rút ra là cần có những thể chế và quy định chặt chẽ hơn trong quản lý đất đai và nhà ở.

Một bài học quan trọng là phát huy vai trò của báo chí và các tổ chức dân sự trong việc phát hiện và ngăn chặn tham nhũng.

"Có thể thấy vụ việc này được đưa ra ánh sáng nhờ những phát hiện của một tờ báo VN. Vụ việc một công ty Nhật thừa nhận hối lộ quan chức đường sắt VN, tôi được biết cũng là do báo chí Nhật phanh phui. 

Báo chí và tổ chức dân sự là một biện pháp phòng ngừa tham nhũng quan trọng, để người dân tin rằng làm sai có thể và sẽ bị phát giác, từ đó những kẻ tham nhũng sẽ không dám tham nhũng nữa", ông Giles Lever nhận định.

Ông Giles Lever cũng nhấn mạnh sẽ sai lầm lớn nếu nghĩ tham nhũng ở VN là do các công ty nước ngoài gây ra cho VN. 

"Rất tiếc là có một số công ty nước ngoài dính líu vào tham nhũng và hối lộ ở VN. Nhưng họ và cả những công ty VN liên quan ở VN, đều là nạn nhân của tham nhũng. Họ muốn làm ăn một cách trong sạch, nhưng lại rơi vào hoàn cảnh để có được giấy phép, hợp đồng hay để thuận lợi để làm ăn, họ phải đáp ứng những đòi hỏi hối lộ" - ông phát biểu.

Chung Hoàng

tin nổi bật

Bộ TN-MT tháo gỡ những vướng mắc khi bỏ sổ hộ khẩu giấy

Bộ TN-MT cho biết đã rà soát để tìm cách tháo gỡ 4 vướng mắc liên quan đến thủ tục hành chính về đất đai khi tới đây sổ hộ khẩu giấy được bỏ.

Hà Nội: Quận Hà Đông lấy lại 52ha đất công viên đang cho thuê

UBND quận Hà Đông (Hà Nội) quyết định chấm dứt hợp đồng đối với 11 nhà đầu tư thuê 52ha đất quy hoạch khu công viên văn hóa - vui chơi, giải trí - thể thao.

Dự báo thời tiết ngày 9/12: Bắc Bộ rét buốt, Trung Bộ giảm mưa

Bắc Bộ đang ở thời điểm chính đông, nhiệt độ xuống nhấp. Trời rét, có nơi rét đậm rét hại.

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Lâm: Báo chí phải dẫn dắt việc truyền thông chính sách

Chiều 8/12, tại Hà Nội, 5 đơn vị của Bộ TT&TT tổ chức hội nghị tổng kết công tác năm 2022 và triển khai nhiệm vụ năm 2023.

Thủ tướng lên đường thăm chính thức 3 nước châu Âu, dự Hội nghị cấp cao ASEAN - EU

0h ngày 9/12, chuyên cơ chở Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời Hà Nội, bắt đầu chuyến thăm 3 nước châu Âu và dự Hội nghị cấp cao ASEAN - EU từ ngày 9 - 15/12.

Téc xăng phát nổ, 1 công nhân ở Hải Dương tử vong

Téc xăng phát nổ khi các công nhân đang hàn xì. Một công nhân tử vong, 1 người bị thương nặng.

Hải Phòng: Hỏa hoạn trong ngôi nhà khóa cửa khiến 3 người tử vong

Vụ hỏa hoạn khiến 3 người thiệt mạng trong ngôi nhà bị khoá cửa nằm trong ngõ tại TP Hải Phòng.

Đại tướng Tô Lâm và Đại tướng Phan Văn Giang tham quan Triển lãm quốc phòng quốc tế

Chiều 8/12, Đại tướng Tô Lâm, Bộ trưởng Công an và Đại tướng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Quốc phòng cùng đến tham quan một số gian hàng ở Triển lãm quốc phòng quốc tế Việt Nam 2022.

Khỉ xổng chuồng 'đại náo' khu dân cư, tấn công trẻ nhỏ ở Thái Bình

Ngày 8/12, Chủ tịch UBND xã Tự Tân, huyện Vũ Thư (Thái Bình) xác nhận, chính quyền địa phương nhận được tin báo của người dân có tình trạng khỉ xuất hiện trên địa bàn xã thời gian gần đây.

Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An truy trách nhiệm việc thông báo xả lũ lúc 3h

Liên quan đến công tác vận hành xả lũ của các hồ đập, thủy điện trên địa bàn chưa đúng quy trình, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Nghệ An Thái Thanh Quý yêu cầu làm rõ trách nhiệm cá nhân, tập thể.

Giám đốc Công an tỉnh Hải Dương: Quản lý chặt quán cà phê có nhạc như vũ trường

Giám đốc Công an tỉnh Hải Dương kiến nghị quản lý chặt các quán bar, cà phê, quán ăn… có nhạc mạnh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng tiếp Chủ tịch Thượng viện Pháp

Chiều 8/12, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tiếp đoàn đại biểu Thượng viện Pháp do Chủ tịch Thượng viện Gérard Larcher dẫn đầu nhân dịp thăm chính thức Việt Nam.

100 du khách mất liên lạc ở Hàn Quốc: Đề nghị phạt 4 công ty lữ hành

4 công ty có liên quan đến 100 khách du lịch mất liên lạc ở Hàn Quốc vừa bị Sở Du lịch TP.HCM đề nghị xử phạt tiền và áp dụng hình thức tước giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành có thời hạn.

Việt Nam đạt nhiều thành tựu trong bảo đảm quyền con người ở lĩnh vực lao động

Hội thảo cập nhật tình hình thực hiện khuyến nghị về quyền con người trong lĩnh vực lao động – xã hội theo cơ chế UPR chu kỳ III của Hội đồng Nhân quyền LHQ diễn ra chiều nay.

‘Môi trường sạch - Cuộc sống xanh’ - hành trình vì nền nông nghiệp bền vững

Với chiến dịch "Môi trường sạch - Cuộc sống xanh", Syngenta đã cùng nông dân thực hiện thu gom và xử lý rác thải, đồng thời ký cam kết hành động bảo vệ môi trường vì một nền nông nghiệp Việt Nam xanh và bền vững.