- Tên: Barry Lam
- Tài sản ròng: 2,1 tỷ USD
- Chủ tịch Quanta Computer (Đài Loan)
- Tuổi: 59
- Tình trạng hôn nhân: Vợ, hai con
Khi viết về Barry Lam, Chủ tịch hãng máy tính Đài Loan Quanta, tạp chí kinh doanh hàng đầu thế giới Business Week đã mở đầu như thế này: “Mua một chiếc notebook nhãn hiệu Dell, IBM, Apple, HP hay Gateway là bạn có cơ hội thưởng thức một sản phẩm do Barry Lam sản xuất”. Những công ty máy tính hàng đầu thế giới này chuyển cho công ty Quanta Computer, một công ty sản xuất theo hợp đồng của Đài Loan, sản xuất một phần hoặc tất cả notebook của mình.
Năm nay, Barry Lam, Chủ tịch kiêm đồng sáng lập Quanta bước sang tuổi 59 tuổi và là năm Quanta kỷ niệm 20 năm thành lập. Cách đây mấy năm, trong một lần trả lời phỏng vấn hiếm hoi, ông nói mình sẽ về hưu và mơ ước mở một bảo tàng mỹ thuật vào năm Quanta tròn 20 tuổi.
Trong con người ông có sự trộn lẫn của một kỹ sư điện và tâm hồn yêu hội họa. Ở Đài Loan, trung tâm sản xuất thầu phụ thế giới, tên tuổi của ông gắn liền với tuyên bố “Công nghệ cao chỉ là ngắn hạn, nghệ thuật mới là mãi mãi”.
Quanta nay là nhà sản xuất notebook lớn nhất thế giới nhờ trình độ thiết kế và quản lý chuỗi cung cấp. Theo quan niệm của ông, điều đó đặt Quanta ở một đẳng cấp khác so với các nhà sản xuất thầu phụ. “Họ là các nhà sản xuất hợp đồng”, ông hít vào, “chúng tôi là nhà sản xuất linh hoạt”.
Từ ông “trùm máy tính” đến “vua notebook”
Thành công của ông dựa trên sức mạnh của nghề gia công (như rất nhiều công ty Đài Loan khác), tôn trọng, đề cao tài năng kỹ thuật và sáng tạo. Ngoài ra, còn điều không thể nhắc đến là đầu óc nhanh nhạy với tầm nhìn “khác người” đã đưa ông lên cao trên nấc thang công nghệ điện tử một cách nhanh chóng.
Barry Lam sinh ra ở Thượng Hải và lớn lên ở Hồng Kông. Cha ông là kế toán của Hong Kong Club, nơi thường lui tới của giới thượng lưu. Ông thi trượt vào Đại học Hồng Kông nên được cha gửi đến Đài Loan để thi vào Đại học Đài Loan. Ông tốt nghiệp kỹ sư điện ở đó.
Ông nay thường đùa rằng ông không phải là một sinh viên xuất sắc. Song ông và các bạn cùng lớp đã lập công ty Kimpo vào năm 1973, một công ty sản xuất máy tính bỏ túi.
Vào cuối những năm 1980, ông Lam muốn tìm kiếm những thách thức mới. Do công nghệ để làm linh kiện màn hình hiển thị bão hòa, ông phát hiện ra một điều lớn lao sẽ đến là máy tính xách tay. Tuy nhiên, là một cổ đông thiểu số của Kimpo, ông không thể thuyết phục các giám đốc của công ty mạo hiểm lao vào những cỗ máy mới. Do vậy ông đã bỏ Kimpo cùng một đội kỹ sư Kimpo để thành lập Quanta năm 1988.
Một trong những trở ngại chính của ông là tất cả linh kiện sau đó được thiết kế chủ yếu cho máy tính để bàn. Ổ đĩa cứng và màn hình quá lớn, và các bộ xử lý thì không tương thích. Mặc dù vậy, Lam vẫn giữ niềm tin về tầm nhìn của mình.
Trong hai năm, công ty non trẻ này đã có sản phẩm trình diễn tại một hội chợ ở Đức và thu hút sự chú ý của Siemens và Philips Electronics. Hai công ty này trở thành khách hàng của Quanta từ đó.
Trong vòng vài năm, tầm nhìn của Lam đã tìm thấy nhiều người ủng hộ. Vào năm 1994, Intel tung ra bộ xử lý đặc biệt dành cho notebook có tên là Coppermine. Năm 1996, Quanta ra mắt MP5, chiếc notebook truyền thông đa phương tiện đầu tiên của hãng. Nhưng thành quả lớn nhất của Quanta là Dell Latitude C600 được giới thiệu năm 1998. Đó là mẫu đầu tiên trong lịch sử notebook đã bán được hơn 1 triệu chiếc. Quanta đã đến. Đó là nhà cung cấp notebook hàng đầu thế giới.
Kinh nghiệm về máy tính đã dạy cho ông rất nhiều về sức mạnh thiết kế và khả năng đưa các chức năng vào một gói kích cỡ nhỏ, nhẹ. Đối với ông, vai trò của Quanta là cung cấp tổ hợp các tính năng của notebook – một chút giống như thực đơn cho một người sành ăn nhà hàng.
“Người đầu bếp có thể rất sáng tạo nhưng quyết định lại thuộc về khách hàng”, ông nói, Chúng tôi phải làm cho khách hàng cảm thấy chúng tôi sẽ đem đến cho họ những sự lựa chọn tốt nhất”.
Khi khách hàng đã ký hợp đồng, bước tiếp theo là nhận được số lượng sản phẩm nhanh chóng với chất lượng cao, mới. “Nếu chúng tôi có thể làm được điều đó, khách hàng của chúng tôi sẽ rất có lợi và họ sẽ tiếp tục làm ăn với chúng tôi”, ông nói.
Ông nhận thấy rõ thị trường công nghệ cao sẽ không tăng trưởng như trước và các nhãn hiệu sẽ đến giai đoạn cạnh tranh khốc liệt. Như thế cũng có nghĩa “cờ đến tay” những nhà thầu phụ.
“Một khi các công ty bắt đầu chuyển gia công sản phẩm của mình, họ sẽ không bao giờ quay lại”, ông Lam nói trong một lần trả lời phỏng vấn New York Times. “Khi các công ty tối thiểu hóa chi phí, họ có thể chi nhiều hơn cho nghiên cứu và phát triển và tiếp thị. Điều đó rất logic”.
“Thị trường IT sẽ không tăng như trước đây. Điều đó có nghĩa cạnh tranh giữa các nhãn hiệu gia tăng. Thị trường đóng băng, họ phải gia công nhiều hơn. Nếu chúng tôi là công ty gia công tốt nhất thì rất hợp lý thôi, thị phần của chúng tôi sẽ tăng”, ông Lam nói.
Quanta nay đang đa dạng hóa hoạt động sang máy chủ, lưu trữ và cổng hiển thị tinh thể lỏng. Ông từng nói rằng mình thấy tương lai mỗi người sẽ mang một chiếc máy tính xách tay mini có thể cắm vào rất nhiều các thiết bị khác nhau như các máy vi tính khác, TV, các đồ dùng gia dụng tùy vào nhu cầu. Với suy nghĩ như vậy, ông đã giữ được Dell và Gateway ở lại và điều đó nay đang thành hiện thực.
Tìm sự tĩnh lặng trong hội họa
''Barry khác bất cứ ai mà tôi biết”, Max Fang, cựu giám đốc mua sắm của Dell ở châu Á nói. “Ông ấy là sự kết hợp của một kỹ sư và một họa sỹ”.
Người đàn ông nhỏ nhẹ, với cặp kính và bộ đồ thời trang này không xuất hiện nhiều trước công chúng và lánh xa các cuộc phỏng vấn. Ông cũng có vẻ do dự khi nói về điều gì tiếp theo sẽ đến.
Với một phòng trưng bày trong nhà, văn phòng Đài Bắc của ông Barry Lam trông giống bảo tàng nhiều hơn là trụ sở chính của nhà cung cấp notebook hàng đầu thế giới.
Bộ sưu tập của ông rõ ràng cho thấy ông giàu thế nào. Nhưng ông phải là dân chơi hội họa theo kiểu tài tử. Ông có thể nói vanh vách về hội họa như một nhà nghiên cứu hội họa thực thụ. Ở Đài Loan, ông được xem là nhà sưu tập tư nhân hàng đầu các tác phẩm của Zhang Daqian – “Picasso Trung Quốc”. Ông sở hữu hàng nghìn tác phẩm hội họa, trong đó có 250 của Zhang cho thấy ông hâm mộ họa sĩ hàng đầu châu Á thế kỷ XX này như thế nào.
“Ông ấy biết học từ các họa sỹ vĩ đại thế nào và đồng thời phát triển phong cách cá nhân”, Lam giải thích vì sao ông yêu tác phẩm của họa sĩ Zhang.
Một trong những bức họa của Zhang Daqian mà Lam thích là “Dawning Light in Autumn Gorges”, tạm dịch: “Ánh bình minh ở hẻm núi mùa thu” sử dụng màu xanh đậm của “mực được vẩy tung tóe”, một kỹ thuật hội họa cho phép họa sĩ kết hợp sự trừu tượng với đặc trưng – điều mà ông Lam thích nhất.
Động cơ nào khiến ông sưu tập tranh? “Tôi tìm kiếm sự tĩnh lặng. Công nghệ cao vội vã. Nghệ thuật là muôn đời”. Nghệ thuật là sức mạnh duy nhất và sự thể hiện chính xác của cuộc sống, ông tin vậy. “Khi anh hiểu nghệ thuật của một đất nước thì anh sẽ hiểu con người ở đó, hiểu họ nghĩ thế nào. Đây là khả năng thiết yếu đối với bất kỳ nhà quản lý nào muốn bán sản phẩm của mình ở các thị trường khác nhau”.
Ông đã thâu tóm nhiều nhà sản xuất linh kiện khác. Mặc dù là công ty ODM hàng đầu trên thị trường notebook nhưng đứng xa tâm điểm chú ý của công chúng là một sự lựa chọn chiến lược của Quanta. Ông giải thích khách hàng của ông bán sản phẩm của họ dưới nhãn hiệu riêng và vì lý do này ông muốn giữ bí mật cho khách hàng.
Mặc dù thành công, ông vẫn còn một giấc mơ muốn làm trọn. “Chúng tôi bán quá nhiều notebook khắp thế giới. Tôi muốn chia sẻ tình yêu văn hóa và hội họa với nhiều người. Văn hóa thay đổi con người, cách họ nghĩ, cách họ cư xử. Giàu có không đủ để cải thiện cuộc sống nếu văn hóa nghèo nàn”.
Ông nhấn mạnh, công nghệ của công ty ông là theo phương tây nhưng mối quan hệ con người là kiểu Trung Quốc. Ông theo đạo Khổng. Triết lý Khổng giáo “con người cần 3 thứ: thông thái, nhân đức và can đảm” là điều hướng dẫn ông suốt cả cuộc đời.
Mơ ước tiếp theo của ông là mở một bảo tàng mỹ thuật. Song người bán máy tính bỏ túi trước đây phải thừa nhận ông vẫn là “gã sản phẩm” ở trong hồn. Và ông cá cược rằng sự đa dạng hóa và sáng tạo sẽ giữ cho nhà sản xuất linh hoạt này khỏe mạnh trong nhiều năm tới.
tổng hợp từ BW, Forbes, WSJ và các nguồn khác
.svg){kind=icon}
