Chung tay bảo vệ trẻ em trên không gian mạng, phòng ngừa 'bắt cóc online'

Sáng 10/10, tại Hà Nội, chiến dịch truyền thông “Không một mình” chính thức được phát động với thông điệp “Cùng nhau an toàn trực tuyến”. 

Chiến dịch hướng tới bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên trước các hành vi dụ dỗ, thao túng, lừa đảo và đặc biệt là xu hướng nguy hiểm mang tên “bắt cóc trực tuyến” đang gia tăng nhanh chóng trong kỷ nguyên số.

Chiến dịch này do Liên minh Niềm tin số khởi xướng, dưới sự bảo trợ của UNODC (Cơ quan Liên Hợp Quốc về chống ma túy và tội phạm), UNICEF (Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc) cùng sự phối hợp của Bộ Công an, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế. Các đơn vị đồng tổ chức gồm: Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 – Bộ Công an), Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia, UBND TP Hà Nội và sự đồng hành của nhiều tổ chức quốc tế, doanh nghiệp công nghệ, hệ thống trường học.

Với quy mô cấp quốc gia, chiến dịch dự kiến truyền thông trực tiếp đến hơn 12 triệu thanh thiếu niên trong độ tuổi 12–24, đồng thời mở rộng tiếp cận tới 22 triệu học sinh, sinh viên trên toàn quốc. Đây là lực lượng chủ nhân tương lai của đất nước, nhưng cũng là nhóm dễ bị tổn thương nhất trước các chiêu trò lừa đảo, dụ dỗ và thao túng trên không gian mạng. Bên cạnh đó, chiến dịch còn hướng tới hàng triệu giáo viên và phụ huynh – những “lá chắn” đầu tiên bảo vệ trẻ em trong môi trường số.

Đối tượng truyền thông của chiến dịch còn bao gồm các doanh nghiệp công nghệ – viễn thông lớn như Viettel, VNPT, FPT, VNG, CMC… cùng gần 80 triệu người dùng Internet tại Việt Nam, hàng nghìn KOL, KOC và người có ảnh hưởng trên mạng xã hội nhằm tạo hiệu ứng lan tỏa rộng khắp.

Phát biểu tại lễ phát động, Thiếu tướng Nguyễn Xuân Minh, Cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 – Bộ Công an) cho biết, trong bối cảnh hơn 77% trẻ em và thanh thiếu niên Việt Nam sử dụng Internet hằng ngày, không gian mạng mang lại nhiều cơ hội học tập, kết nối và sáng tạo, song cũng tiềm ẩn vô vàn nguy cơ. Trẻ em và thanh thiếu niên – dù là nhóm năng động nhất trên môi trường số – lại chính là đối tượng dễ bị tổn thương trước các hành vi lừa đảo, bắt nạt, thao túng tâm lý và đặc biệt là “bắt cóc trực tuyến”.

Theo thống kê của các cơ quan chức năng, mỗi năm ghi nhận hàng chục nghìn lượt phản ánh liên quan đến lừa đảo trực tuyến. Đáng chú ý, năm 2025 nổi lên xu hướng “bắt cóc trực tuyến” nhắm vào học sinh, sinh viên – những người còn hạn chế về kỹ năng sống và khả năng tự bảo vệ.

Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2025, đã xảy ra hàng chục vụ việc trẻ em, thanh thiếu niên bị dụ dỗ, thao túng hoặc xâm hại qua không gian mạng, nhiều vụ để lại hậu quả nghiêm trọng về tinh thần và an toàn cá nhân.

“Bắt cóc trực tuyến” là thủ đoạn nguy hiểm mới, trong đó tội phạm sử dụng công nghệ để thao túng tâm lý, gieo rắc nỗi sợ hãi, ép nạn nhân tự cắt đứt liên lạc với gia đình, biến các em thành những “tù nhân tinh thần” từ xa nhằm tống tiền hoặc phục vụ các mục đích phạm tội khác. Thiệt hại tài chính có thể lên tới hàng tỷ đồng, chưa kể những tổn thương tâm lý kéo dài và khó khắc phục.

Đáng lưu ý, các chuyên gia cảnh báo, ''bắt cóc trực tuyến'' không chỉ là một hình thức lừa đảo, mà có thể là bước khởi đầu của buôn người trong kỷ nguyên số. Nhận diện sớm, phòng ngừa chủ động và sự đồng hành chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường, xã hội chính là “lá chắn” quan trọng nhất để bảo vệ thanh thiếu niên trước hiểm họa này.

Thiếu tướng Nguyễn Xuân Minh nhấn mạnh: “Thực trạng đáng báo động này đặt ra yêu cầu cấp bách phải có hành động thiết thực, sự chung tay mạnh mẽ và phối hợp đồng bộ của toàn xã hội để bảo vệ trẻ em, thanh thiếu niên trước các nguy cơ ngày càng tinh vi trên không gian mạng. Đây cũng là sự cụ thể hóa chủ trương xuyên suốt của Đảng và Nhà nước trong việc chăm lo, bảo vệ và phát triển thế hệ trẻ”.

Trong bối cảnh đó, Liên minh Niềm tin số đã khởi xướng và dẫn dắt chiến dịch “Không một mình” với thông điệp “Cùng nhau an toàn trực tuyến”, nhằm huy động sức mạnh cộng đồng, kết nối gia đình – nhà trường – xã hội trong công cuộc bảo vệ trẻ em trên môi trường số.

Giải thích về tên gọi chiến dịch, ông Nguyễn Tiến Cường, đại diện Liên minh Niềm tin số chia sẻ: “Điều khiến tội phạm mạng thành công không chỉ là công nghệ, mà là cảm giác cô lập, sợ hãi và đơn độc mà chúng tạo ra. ‘Không một mình’ là lời khẳng định rằng trẻ em luôn có người lắng nghe, đồng hành và bảo vệ”.

Theo ông Cường, chiến dịch không chỉ nhằm phòng, chống “bắt cóc trực tuyến” mà còn hướng tới xây dựng mạng lưới kết nối bền chặt giữa trẻ em, cha mẹ, nhà trường và cộng đồng.

Chiến dịch cũng là hoạt động hưởng ứng Lễ mở ký “Công ước Hà Nội” – Công ước của Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng, dự kiến diễn ra vào ngày 25–26/10 tại Hà Nội. Đây là công ước quốc tế đầu tiên mang tên Thủ đô Việt Nam, thể hiện vị thế và cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong nỗ lực toàn cầu bảo vệ nhóm yếu thế trên không gian mạng.

Về triển khai, chiến dịch “Không một mình” được thực hiện đồng bộ cả trực tuyến và trực tiếp. Trên không gian mạng, hàng trăm KOL, doanh nghiệp công nghệ và cơ quan báo chí sẽ lan tỏa thông điệp an toàn số qua các nền tảng Google, Facebook, TikTok bằng video, ấn phẩm truyền thông hiện đại và các thử thách sáng tạo nội dung.

Năm đại sứ hình ảnh của chiến dịch gồm rapper Đen Vâu, ca sĩ MONO, Hoa hậu Bảo Ngọc, Hoa hậu Tiểu Vy, Khánh Vy, cùng nhiều KOL đồng hành, góp phần tạo sức lan tỏa mạnh mẽ tới giới trẻ.

Sự kiện điểm nhấn của chiến dịch là ngày hội “An toàn trực tuyến” diễn ra trong hai ngày 18–19/10 tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục (Hà Nội), dự kiến thu hút 30.000–40.000 người tham gia. Ngày hội bao gồm các khu trải nghiệm mô phỏng tình huống lừa đảo, công nghệ VR/AR tái hiện “bắt cóc trực tuyến”, hoạt động ký cam kết cộng đồng và chuỗi talkshow, gala âm nhạc truyền cảm hứng.

Từ 6/10 đến 30/11, ban tổ chức chiến dịch sẽ triển khai chuỗi tập huấn tại 34 tỉnh, thành phố, phát hành “Cẩm nang an toàn trực tuyến cho thanh thiếu niên” và nhiều hoạt động ngoại khóa nhằm gắn kỹ năng an toàn mạng với đời sống học đường.

Đại diện ban tổ chức khẳng định, “Không một mình'' không chỉ là một chiến dịch truyền thông, mà còn là lời nhắc nhở rằng trong thế giới số, không đứa trẻ nào nên phải đối mặt với hiểm họa một mình.