Chương trình ‘lạ’ đưa hơn 100 người Việt trẻ đến Hoa Kỳ làm tiến sĩ

Có một chương trình giúp hàng trăm bạn trẻ theo học sau đại học ở Hoa Kỳ, đến nhiều ngôi trường danh tiếng như MIT, Stanford University, Cornell University, University of California at Berkeley …. dù không có học bổng hay nguồn tài chính dồi dào.

Anh Nguyễn Tiến Cương, người sáng lập và điều hành chương trình VEF 2.0 nói, điều quý giá giúp chương trình này thành công đến vậy là sợi dây kết nối giữa các thế hệ du học sinh, nghiên cứu sinh Việt Nam đã và đang học tập ở Hoa Kỳ. Bằng nhiều cách khác nhau, họ đều muốn đóng góp cho sự phát triển của đất nước.

{keywords}
 

Chương trình ‘hai không’

Với nhiều nghiên cứu sinh Việt Nam đặt chân đến Hoa Kỳ cách đây hơn 20 năm, có lẽ cái tên VEF được coi là dấu ấn ‘vô giá’ trong cuộc đời. Đó có phải là lý do của chương trình mang tên VEF 2.0?

Chúng ta hãy cùng quay lại thời điểm cách đây hơn 20 năm, vào cuối năm 2000 khi mà Đạo luật Quỹ Giáo dục Việt Nam (VEF) được Chính phủ Hoa Kỳ thông qua. Theo đó, công dân Việt Nam có thể nhận học bổng hoặc tài trợ để theo học chương trình sau đại học hoặc nghiên cứu sau tiến sĩ tại Hoa Kỳ trong các ngành khoa học, kỹ thuật, toán, y tế, và công nghệ. Sau 14 năm hoạt động, VEF đã giúp gần 600 công dân Việt Nam theo học sau đại học (chủ yếu là bậc tiến sĩ) và gần 60 người tham gia các chương trình sau tiến sĩ tại các trường hàng đầu Hoa Kỳ.

VEF đã kết thúc sứ mệnh của mình tại Việt Nam sau 14 năm hoạt động, vào cuối năm 2016 và đóng cửa tại Hoa Kỳ vào cuối năm 2018. Thời điểm đó, tôi cùng nhóm cựu sinh viên, nghiên cứu sinh và học giả VEF rất trăn trở về việc làm sao có thể tiếp tục hỗ trợ những bạn trẻ đi sau có cơ hội theo học sau đại học tại Hoa Kỳ. Và chúng tôi đã mạnh dạn thử nghiệm một chương trình với thế mạnh là quy trình tuyển chọn, uy tín trong nhiều năm với các trường hàng đầu Hoa Kỳ cùng mạng lưới quan hệ với các giáo sư trong nhiều ngành.

VEF 2.0 đã ra đời như thế. Nó vừa mang ý nghĩa là phiên bản tiếp theo, vừa có ý nghĩa là một chương trình “hai không”: không dùng hay không có tiền học bổng của chính phủ và “không ràng buộc”, hiểu theo nghĩa một chương trình thực hiện hoàn toàn trên nền tảng tự nguyện, tự duy trì bởi các thành viên trong mạng lưới.

Khi bắt đầu thực hiện, chúng tôi chỉ dám kỳ vọng sẽ giúp được khoảng 5-6 bạn/năm. Tuy nhiên, năm 2021 là 22 bạn và tới năm 2022 là gần 30 bạn. Tổng cộng, chúng tôi đã giúp hơn 100 bạn theo học sau đại học (hơn 95% ở bậc tiến sĩ) tại Hoa Kỳ, gồm cả những tên tuổi lớn như MIT, Stanford University, Cornell University, University of California at Berkeley, Georgia Tech ….

{keywords}
Các thành viên tham dự và khách mời trong Hội nghị Thường niên các nhà khoa học và kỹ sư Việt Nam tại Hoa Kỳ do chương trình VEF 2.0 tổ chức tại Đại học Chicago vào tháng 8, 2019

Vậy điều khác biệt ở đây là gì?

Đó là mạng lưới rộng khắp và uy tín được xây dựng từ chương trình học bổng VEF trước đây (2003-2016). Các trường đại học Hoa Kỳ vốn đã quen với quy trình tuyển chọn khắt khe của VEF cũng như phẩm chất và trình độ của sinh viên Việt Nam nên khi chúng tôi thực hiện chương trình VEF 2.0, với những cải tiến còn tốt hơn, thì các trường rất ủng hộ. Nhiều trường lớn như Đại học Rice còn miễn lệ phí nộp hồ sơ cho toàn bộ ứng viên được VEF 2.0 giới thiệu, điều đó thể hiện niềm tin rất lớn vào chất lượng quy trình tuyển chọn của chúng tôi.

Một điểm nữa tạo nên khác biệt là những ứng viên qua được vòng phỏng vấn tuyển chọn của VEF 2.0 sẽ được ít nhất một người đi trước (đang hoặc đã học trong cùng ngành hoặc ngành gần) giúp chỉnh sửa, hoàn thiện hồ sơ cũng như giải đáp các thắc mắc. Đã có những bạn dù trình độ tốt, hồ sơ rất ổn nhưng khi tự mình xoay sở thì lại không thành công và nhờ tham gia chương trình VEF 2.0 mà cuối cùng đã vào được ngôi trường hàng đầu như mong muốn. Cũng có những hồ sơ không quá nổi bật, chưa có nhiều kinh nghiệm hay kết quả nghiên cứu nhưng VEF 2.0 vẫn giúp vào được những trường rất tốt và phù hợp.

Cụ thể trong hành trình từ khi chuẩn bị nộp hồ sơ đến khi đặt chân tới Hoa Kỳ, VEF 2.0 sẽ hỗ trợ các bạn trẻ như thế nào?

Chặng đường từ lúc nộp hồ sơ tới khi hoàn thành chương trình tiến sĩ nhìn chung rất gian nan chứ không phải chỉ toàn là màu hồng như những bài báo với tiêu đề học bổng nhiều tỉ mà chúng ta thường thấy. Con số về mặt tiền bạc không có nhiều ý nghĩa bởi các trường đại học Hoa Kỳ thường sẽ trả toàn bộ chi phí và hầu hết sinh viên đã xác định sẽ ‘nghèo’ hoặc ‘chỉ đủ sống’, ít nhất là trong thời gian làm tiến sĩ.

Họ còn phải đánh đổi, hy sinh về sức khỏe và thời gian, thậm chí là đời sống tình cảm riêng tư để theo đuổi đam mê nghiên cứu.

{keywords}
Đào Phương Khôi, nghiên cứu sinh chuyên ngành Khoa học và Kỹ thuật Vật liệu và Nguyễn Minh Quang, nghiên cứu sinh chuyên ngành Khoa học Máy tính – 2 thành viên của chương trình VEF 2.0 khóa 2020 tại MIT

Các bạn trẻ tới với VEF 2.0 để tìm kiếm sự giúp đỡ vào giai đoạn quan trọng nhất của việc nộp hồ sơ. Khoảng thời gian hơn một năm trước khi nộp hồ sơ là lúc có rất nhiều câu hỏi, nhiều thứ cần chuẩn bị. Đa phần các bạn sẽ dễ bị “ngợp” giữa quá nhiều thông tin trên mạng nhưng lại khó có thể tìm được những điều mình thật sự cần. Ngoài ra, còn là cảm giác đôi khi hoang mang, thiếu tự tin vào bản thân, hay đơn giản là cảm thấy “lẻ loi”, không có người chia sẻ.

VEF 2.0 giúp các bạn ấy có được không chỉ là thư giới thiệu mà còn là sự động viên, hỗ trợ của những người đi trước, hướng dẫn nộp hồ sơ, và kết nối những người bạn cùng chung chí hướng, giúp đỡ nhau để rồi từ đó hình thành những mối quan hệ thân thiết. Trước khi các ban bắt đầu hành trình, VEF 2.0 tổ chức một kỳ định hướng trước khi lên đường (Pre-departure Orientation-PDO) nhằm chuẩn bị những kiến thức cần thiết cả về học thuật cũng như cuộc sống tại Hoa Kỳ. Khi sang tới Hoa Kỳ, chúng tôi cũng tổ chức Hội nghị thường niên để các bạn được giao lưu, trao đổi với các diễn giả về những chủ đề như phát triển bản thân, tạo dựng mạng lưới. Sắp tới, chúng tôi sẽ thử nghiệm thêm chương trình giúp các bạn lựa chọn và chuẩn bị hướng đi sau tốt nghiệp.

Sợi dây liên kết người Việt trẻ

Bao năm nay, khi du học không còn là điều gì đó quá xa lạ, vẫn còn nhiều băn khoăn về việc ‘chất xám’ không quay trở về. Anh nghĩ thế nào về điều này?

Hàng năm, chúng ta có rất nhiều du học sinh, nghiên cứu sinh tự xin được học bổng trực tiếp từ trường hoặc giáo sư hướng dẫn. Họ đều không có ràng buộc gì cụ thể trong việc quay về Việt Nam nhưng tôi tin, trong thâm tâm, họ luôn mong muốn được đóng góp cho sự phát triển của quê hương.

Với chúng tôi thì chương trình VEF 2.0 đang là nơi tập hợp, giữ sợi dây liên kết với Việt Nam cho nhiều bạn trẻ như vậy, nhất là những bạn du học từ bậc đại học. Thông qua mạng lưới của VEF 2.0 cũng như những mối quan hệ của bản thân, các bạn ấy đã hỗ trợ cho sinh viên trường cũ, các lab (phòng thí nghiệm) ở Việt Nam nơi mình từng làm việc. Những sự giúp đỡ đó đều rất quý giá và là khởi đầu cho những đóng góp to lớn hơn trong tương lai.

{keywords}
Nguyễn Ánh Nguyệt, nghiên cứu sinh chuyên ngành Hóa học và Nguyễn Huy Hoàng, nghiên cứu sinh chuyên ngành Kỹ thuật Hệ thống Công nghiệp – 2 thành viên của chương trình VEF 2.0 khóa 2018 và 2021 tại Viện Công nghệ Georgia (Georgia Tech).

Theo anh, điều giúp chương trình duy trì được trong suốt 5 năm qua, cũng như giữ được sợi dây liên kết ấy là gì?

Tôi nghĩ, một trong những điểm đáng quý của VEF 2.0 là được thực hiện hoàn toàn bởi các thành viên trong mạng lưới của VEF. Chúng tôi còn nhận được rất nhiều sự giúp đỡ từ những người bạn quý ở cả Việt Nam và Hoa Kỳ. Trong 2 năm bị ảnh hưởng nặng nề bởi covid vừa qua, chúng tôi cũng gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, rất mừng là các anh chị em VEF vẫn hết sức nhiệt tình, cùng nhau chung tay duy trì chương trình. Bên cạnh đó, chúng tôi hy vọng trong thời gian tới sẽ nhận được thêm sự chung tay hỗ trợ từ các doanh nghiệp, tổ chức hay cá nhân có chung nguyện vọng và chia sẻ giá trị với chương trình.

{keywords}
Nguyễn Bảo Ngọc, nghiên cứu sinh chuyên ngành Khoa học Môi trường và Vũ Hoàng Anh, nghiên cứu sinh chuyên ngành Kỹ thuật Sinh học – 2 thành viên của chương trình VEF 2.0 khóa 2021 tại ĐH California Berkeley

Với dấu mốc 5 năm hoạt động và hơn 100 bạn trẻ được theo học các trường hàng đầu Hoa Kỳ, tôi muốn gửi lời tri ân sâu sắc tới các anh chị em cựu sinh viên, nghiên cứu sinh và học giả của chương trình VEF trước kia, các giáo sư đã hoặc đang giảng dạy tại Hoa Kỳ đã hỗ trợ giúp phỏng vấn, tuyển chọn ứng viên; các tổ chức, trường đại học, viện nghiên cứu tại Việt Nam và Hoa Kỳ đã nhiệt tình ủng hộ chương trình. Danh sách này nếu liệt kê đầy đủ có khi sẽ dầy bằng cả cuốn sách! (cười).

Tôi cũng muốn cảm ơn chính các bạn trẻ của chương trình VEF 2.0 vì đã tin tưởng, đồng hành cùng chúng tôi từ những ngày đầu và đang đóng vai trò rất lớn trong việc tiếp tục duy trì, phát triển VEF 2.0 thông qua việc hướng dẫn cho các ứng viên đi sau, giúp kết nối với các giáo sư tại Hoa Kỳ và chung tay hỗ trợ việc vận hành. Nhiều bạn VEF 2.0 của khóa 2017 đầu tiên sẽ tốt nghiệp trong năm nay, và các bạn ấy sẽ lại đóng vai trò là người phỏng vấn, xét duyệt ứng viên các khóa sau.

Chúng tôi hay nói vui với nhau là chẳng mấy chốc, sẽ có các bạn trẻ VEF thế hệ 3.0 và 4.0 nhận được sự dìu dắt của chính các bạn VEF 2.0 mà chúng tôi đã và đang dày công hỗ trợ. Tất cả vì mục tiêu chung là phát triển mạng lưới gắn kết chặt chẽ các nhà khoa học và kỹ sư Việt Nam tại Hoa Kỳ, và sắp tới có thể là trên toàn thế giới, qua đó, tạo dựng một cộng đồng nghiên cứu, ứng dụng và khởi nghiệp khoa học, công nghệ mạnh mẽ, tất cả vì sự phát triển của Việt Nam.

Lan Anh (thực hiện)

Bức thư đặc biệt của Đại tướng Lê Đức Anh

Bức thư đặc biệt của Đại tướng Lê Đức Anh

Sáng 25/1 đã diễn ra buổi gặp mặt ấm cúng giữa Đại tướng Lê Đức Anh và các cựu du học sinh Việt Nam. Câu chuyện về bức thư đặc biệt cách đây 10 năm được nhắc lại.

Cô gái 23 tuổi giành 9 học bổng toàn phần tiến sĩ

Cô gái 23 tuổi giành 9 học bổng toàn phần tiến sĩ

Tốt nghiệp xuất sắc ngành Sinh học tại Đại học Iowa State (Mỹ) với điểm GPA 3,96/4 trong 3 năm rưỡi - Võ Phạm Thủy Tiên đã giành được 9 học bổng toàn phần tiến sĩ tại Mỹ

Nghiên cứu sông Tô Lịch giúp cô gái 22 tuổi nhận học bổng TS tại Mỹ

Nghiên cứu sông Tô Lịch giúp cô gái 22 tuổi nhận học bổng TS tại Mỹ

Chưa tốt nghiệp đại học nhưng Nguyễn Bảo Ngọc (sinh năm 1999) đã được Trường ĐH California, Berkeley cấp học bổng toàn phần cho 5 năm theo học tiến sĩ.

Chàng trai Hải Phòng giành học bổng tiến sĩ gần 8 tỷ đồng

Chàng trai Hải Phòng giành học bổng tiến sĩ gần 8 tỷ đồng

Tốt nghiệp xuất sắc hệ kỹ sư tài năng của Viện Điện tử Viễn thông (Đại học Bách khoa Hà Nội), Hoàng Văn Trung tiếp tục giành trọn 4 học bổng toàn phần tiến sĩ của Mỹ và Úc. 

Cô gái 22 tuổi giành học bổng tiến sĩ toàn phần ở Mỹ

Cô gái 22 tuổi giành học bổng tiến sĩ toàn phần ở Mỹ

Phạm Lê Nguyệt Anh (22 tuổi), sinh viên năm cuối tại University of Sheffield (Anh quốc) vừa nhận được học bổng toàn phần tiến sĩ tại Pennsylvania State University (Mỹ) cộng thêm khoản hỗ trợ 31.000 USD/năm.

Từ cậu học trò 'trường làng' đến học bổng tiến sĩ hơn 7 tỷ

Từ cậu học trò 'trường làng' đến học bổng tiến sĩ 

Vừa hoàn thành chương trình thạc sĩ tại Hàn Quốc được vài tháng, Nguyễn Văn Giang (SN 1993) tiếp tục giành học bổng toàn phần tiến sĩ của Auburn University (Mỹ) ngành Khoa học máy tính với mức hỗ trợ gần 80.000 USD/năm.

Cô gái Bắc Giang nhận học bổng toàn phần tiến sĩ 6 tỷ ở Mỹ

Cô gái Bắc Giang nhận học bổng toàn phần tiến sĩ ở Mỹ

Nguyễn Thị Thu (sinh năm 1993) vừa nhận được học bổng toàn phần tiến sĩ ngành Công nghệ sinh học tại Louisiana State University (Mỹ). Giấc mơ du học ấp ủ 6 năm qua của cô đã thành hiện thực.

tin nổi bật

Cô giáo và con trai mất liên lạc sau khi nghỉ phép về quê vay tiền trả nợ

Cô M. xin nhà trường nghỉ phép về quê mượn tiền trả nợ rồi mất liên lạc. Chồng cũ của cô M. sau đó không thể liên lạc với con trai 6 tuổi do cô M. nuôi dưỡng.

Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM có 233 bài đăng tạp chí Wos/Scopus trong 2 năm

Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM cho biết từ năm 2021-2022, nhà trường có 233 bài nghiên cứu khoa học đăng trên tạp chí quốc tế Wos/Scopus, 123 bài báo quốc tế khác và 309 bài báo đăng tạp chí trong nước.

Bộ GD-ĐT chuyển 5 trường về trực thuộc Ủy ban Dân tộc

Bộ GD-ĐT đã tiến hành việc sắp xếp, tổ chức lại một số đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc.

5 đoàn kiểm tra việc phúc khảo bài thi tốt nghiệp THPT tại 10 tỉnh

Bộ GD-ĐT cho biết đã thành lập 5 đoàn kiểm tra công tác phúc khảo bài thi tốt nghiệp THPT năm 2022 tại 10 sở GD-ĐT, hiện nay đang hoàn thiện dự thảo thông báo kết quả kiểm tra.

1/3 giáo viên tiểu học Anh vật lộn với việc mua thực phẩm

Một cuộc thăm dò được thực hiện tại Anh cho thấy gần 30% số giáo viên tham gia khảo sát cho biết áp lực tài chính ảnh hưởng đến khả năng hoàn thành tốt công việc của họ, hơn 30% đang gặp khó khăn trong việc mua thực phẩm.

Trưởng phòng Giáo dục kêu gọi ‘bớt chút chi tiêu’ giúp giáo viên sập nhà

Sau trận lũ quét dội từ trên núi đổ xuống nhiều nhà dân ở huyện Kỳ Sơn (Nghệ An), hàng chục giáo viên nơi đây rơi vào cảnh mất nhà. Trưởng phòng giáo dục huyện này kêu gọi các thầy, cô giáo ở địa phương cùng chung tay chia sẻ với đồng nghiệp.

Quỹ lớp trường công dự chi gần 300 triệu, riêng chụp ảnh 60 triệu

Thêm một lớp học ở Trường THCS Lê Quý Đôn (Quận 3, TP.HCM) bị phản ánh tình trạng Ban phụ huynh lớp dự chi quá nhiều khoản và quá nhiều tiền cho các hoạt động chung.

Giáo viên vô cảm, thu mình khi bị 'tước đoạt' 2 công cụ giảng dạy và giáo dục học sinh

Việc 'tước đoạt' 2 công cụ để giảng dạy và giáo dục học sinh của giáo viên là cho điểm và xử lý học sinh vi phạm khiến giáo viên cảm thấy áp lực, khó hạnh phúc, việc xây dựng trường học hạnh phúc cũng khó hơn.

Nước mắt những cô giáo mất nhà, ôm con nhỏ đi ngủ nhờ sau lũ

Đi sâu vào phía trong các bản bị ảnh hưởng nặng bởi lũ quét ở Nghệ An, không khó để bắt gặp một số nữ giáo viên dẫn theo con nhỏ hôm nay ngủ nhờ nhà này, mai ngủ nhà khác.

Phụ huynh Tây Ban Nha tốn nhiều tiền hơn cho việc học của con

Năm nay, chi phí tựu trường được các bậc phụ huynh Tây Ban Nha đặc biệt quan tâm trong bối cảnh chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng vọt và lạm phát ở nước này đạt mức cao nhất trong 4 thập kỷ qua.

Việt Nam đứng thứ 6 về số lượng sinh viên quốc tế bậc đại học ở Hoa Kỳ

Nằm trong chuỗi hoạt động thường niên thúc tiến trao đổi giáo dục Việt - Mỹ, triển lãm Giáo dục Hoa Kỳ 2022 được tái khởi động trực tiếp sau một năm gián đoạn do đại dịch Covid-19.

Bổ nhiệm hiệu trưởng và hai phó hiệu trưởng Trường ĐH Luật

Giám đốc ĐH Quốc gia Hà Nội vừa ban hành quyết định bổ nhiệm hiệu trưởng và hai phó hiệu trưởng đầu tiên của Trường ĐH Luật - ĐH Quốc gia Hà Nội.

Bức thư cảm động của 2 em nhỏ gửi người cứu mình giữa dòng nước xiết

Thấy hai đứa trẻ chới với giữa dòng nước xiết, Hoàng đã lao đến đẩy các em vào gần bờ rồi bị dòng nước cuốn ra xa. Người dân sau đó phát hiện và đưa Hoàng lên bờ nhưng em đã tử vong do kiệt sức.

Vụ trẻ nghi bị bạo hành, bỏ đói: Con mệt, mẹ lên lớp kiểm tra thì bắt gặp cô đánh trẻ

Con bị mệt, một phụ huynh tranh thủ giờ trưa chạy lên nhóm trẻ tư thục Elm School để kiểm tra, khi xem qua camera thì vô tình bắt gặp cảnh cô G. đang đánh trẻ.

Trường ĐH Bách khoa Hà Nội lên tiếng về luận án tiến sĩ áo ngực

PGS.TS Phan Thanh Thảo, Viện trưởng Viện Dệt may - Da giầy và thời trang (Trường ĐH Bách khoa Hà Nội), khẳng định luận án tiến sĩ về áo nịt ngực là đề tài chuyên ngành về công nghệ dệt, may có ý nghĩa khoa học và giá trị thực tiễn.