Chuyển giá: Metro, KeangNam sẽ phải xử hình sự?

Những hành vi chuyển giá, gây ô nhiễm môi trường… hiện đang nhức nhối xã hội nhưng lại khó xử lý sẽ có thể chịu tội hình sự.

- Những hành vi chuyển giá, gây ô nhiễm môi trường… hiện đang nhức nhối xã hội nhưng lại khó xử lý sẽ có thể chịu tội hình sự.

Đây là điểm nhấn mới nhất trong Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi). Góp ý cho vấn đề này, công đồng DN lại tỏ rất đồng với việc cần thiết phải truy cứu trách nhiệm hình sự, các pháp nhân là những tổ chức kinh tế (DN) khi gây ra những hậu quả nghiêm trọng.

Đánh thẳng vào DN

Theo Luật sư Hoàng Văn Hướng, Văn phòng luật sư Hoàng Hưng, việc quy định trách nhiệm hình sự pháp nhân trong Bộ luật Hình sự là cần thiết.

Thực tế thời gian qua đã xảy ra những vụ việc do pháp nhân thực hiện, gây hậu quả hết sức tai hại như vụ của Công ty Vedan xả nước thải thẳng ra sông Đồng Nai, Công ty Nicotex (Thanh Hóa) chôn thuốc trừ sâu xuống đất, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường. Hay việc chuyển giá, trốn thuế của các DN, gây thất thu cho ngân sách, tác động xấu tới môi trường kinh doanh lành mạnh.

Việc áp dụng các chế tài hành chính, dân sự không đủ sức răn đe sự vi phạm như vậy, cần phải truy tố trách nhiệm hình sự.

{keywords}

Những hành vi chuyển giá, gây ô nhiễm môi trường… hiện đang nhức nhối xã hội

Thực tế, vấn đề trách nhiệm hình sự của pháp nhân đã được ghi nhận trong pháp luật hình sự của 120 nước trên thế giới, trong đó khu vực Đông Nam Á có 5 quốc gia là Singapore, Indonesia, Thái Lan, Malaysia, Philippine.

Với Việt Nam, vấn đề này đã được đặt ra từ khi xây dựng Bộ luật Hình sự năm 1999. Tuy nhiên, vào thời điểm đó thực tế chưa có những ví dụ điển hình về các vi phạm nghiêm trọng của pháp nhân gây ảnh hưởng cho tính mạng, sức khỏe của con người. Bên cạnh đó, quy định trách nhiệm hình sự của pháp nhân là một vấn đề phức tạp, cần có thời gian nghiên cứu sâu hơn, do vậy, vấn đề trách nhiệm hình sự của pháp nhân chưa được quy định trong Bộ luật Hình sự.

Tuy nhiên, tình hình vi phạm pháp luật của các pháp nhân ở Việt Nam trong những năm gần đây đang có chiều hướng gia tăng với mức độ nguy hiểm ngày càng tăng. Phổ biến nhất là các vi phạm trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, kinh doanh, thương mại, thuế, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, gây thiệt hại nghiêm trọng cho kinh tế - xã hội và cho đời sống của người dân, đòi hỏi cần phải có giải pháp mạnh để ngăn chặn.

Ông Lê Đăng Doanh, Đại học Luật Hà Nội cho rằng, thực tế cho thấy, cơ chế xử phạt vi phạm hành chính không xử lý được với các thủ đoạn tinh vi như chuyển giá, xả thải ra môi trường của các DN. Cần phải khởi tố vụ án, khởi tố bị can theo quy định của Bộ luật hình sự mới đủ sức răn đe. Các DN có thể lo ngại về việc bị hình sự hóa, nhưng nếu làm ăn chân chính thì chẳng phải băn khoăn về vấn đề này.

Ngoài ra, theo mô hình DN hiện nay, nhiều quyết định gây hậu quả nghiêm trọng lại được thực hiện thông qua Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị, như vậy, nếu chỉ quy định trách nhiệm hình sự đối với cá nhân, sẽ khó xác định được ai là người phải chịu trách nhiệm để xử lý hình sự.

Tuy nhiên, theo Luật sư Trần Hữu Huỳnh thuộc Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam, cần cẩn trọng khi quy định về trách nhiệm hình sự của pháp nhân, bởi sẽ ảnh hưởng mạnh tới DN. Án tù lơ lửng trên đầu khiến giới kinh doanh e ngại. Có thể khi đó pháp nhân là các tổ chức kinh tế sẽ chuyển đổi sang mô hình DN tư nhân hết, bởi DN tư nhân không phải là pháp nhân, ông Huỳnh nói vui.

{keywords}

Bỏ lọt còn hơn oan sai

Đây là ý kiến của Luật sư Hoàng Văn Hướng khi nói về điều 165, tội cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng trong Bộ luật Hình sự.

Các quan điểm cho rằng thực tế hiện nay, những hành vi vi phạm chưa được quy định cụ thể trong các luật chuyên ngành thì được xử lý theo Điều 165. Ngoài điểm hạn chế của quy định tội danh này là không rõ ràng khiến nó bị áp dụng tùy tiện, thì việc vẫn giữ quy định tội danh này trong luật sẽ là cơ sở để các cơ quan tố tụng có thể tiến hành truy tố, xử lý đối với những trường hợp vi phạm nhưng không chứng minh được mục đích vụ lợi. Nó giống như “cái túi” để xử lý bất cứ vi phạm nào, ông Lê Đăng Doanh nói.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, bỏ để mở đường cho DN sáng tạo, bởi quy định này không rõ ràng. Nếu Nhà nước đã không hoàn thiện được các tội danh thì khi người ta vi phạm cũng phải chấp nhận, coi như không phạm tội. Cách làm này gọi là "bỏ lọt còn hơn oan sai" đang được áp dụng rộng rãi trên thế giới, ông Hướng cho biết. Điều này giúp đảm bảo tính minh bạch, hạn chế bị lạm dụng. Trên thực tế, quy định tội danh này là không rõ ràng, khiến nó bị áp dụng tùy tiện thời gian qua.

Mặc dù vậy vẫn có ý kiến không đồng tình, cho rằng bỏ điều này thực tế sẽ bỏ lọt rất nhiều tội. Mua tàu thì phải mua tàu mới, nhưng người ta cố tình mua tàu cũ, gây tổn thất to lớn cho đất nước thì rõ ràng là có tội và phải chịu trách nhiệm, nếu bỏ thì sẽ xử lý như thế nào? Không thể vin cớ vì sự sáng tạo của DN mà bỏ điều này, Luật sư Trần Xuân Sơn (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho ý kiến.

Trần Thủy

tin nổi bật

Lượng khách tăng đột biến, Vietjet báo có lãi 6 tháng đầu năm

Kết quả kinh doanh quý II và sáu tháng đầu năm 2022 của Vietjet cùng nhiều hãng hàng không hé lộ bức tranh tươi sáng của ngành sau một mùa hè bận rộn nhất 3 năm qua.

Ồ ạt nhập khẩu thịt, 7 tháng chi gần 800 triệu đô

Chỉ 7 tháng năm 2022, Việt Nam đã chi gần 800 triệu USD để nhập khẩu thịt, phụ phẩm thịt sau giết mổ. Các loại thịt nhập khẩu tràn ngập thị trường với giá khá rẻ.

Những chú gà quý hiếm, độc nhất thế giới của Việt Nam

Ở Việt Nam, có những loại gà cảnh tí hon hay những loại gà tiến vua cực kỳ quý hiếm, thu hút người tiêu dùng bởi sự độc đáo, có giá đắt đỏ.

Sức hút khác biệt từ bất động sản hàng hiệu

Những dự án bất động sản hàng hiệu không chỉ đơn thuần mang đến không gian sống và nghỉ dưỡng đẳng cấp, nơi trú ẩn dòng tiền, sinh lời bền vững, mà còn sở hữu tiềm năng khai thác để tạo nên nguồn thu nhập thụ động ổn định trong tương lai.

Tập đoàn Alliga bắt tay ‘gã khổng lồ’ Wyndham vận hành siêu du thuyền

Siêu du thuyền Alliga Eternity - thuộc tập đoàn Alliga đã lựa chọn Wyndham là đối tác triển khai hợp tác vận hành sau khi đi vào hoạt động.

Chứng khoán Thái Lan bị phạt cả trăm triệu vì mua chui cổ phiếu

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vừa phạt một công ty chứng khoán của Thái Lan 120 triệu đồng vì không công bố thông tin khi sở hữu từ 5% trở lên số cổ phiếu có quyền biểu quyết của một công ty đại chúng.

"Tuyệt chiêu" dùng màn bắt dế rừng kiếm tiền triệu mỗi ngày

Người thợ dùng màn làm bẫy chờ sẵn phía ngoài rồi dụ dế rừng ra khỏi tổ. Công việc này rất kỳ công nhưng mang lại nguồn thu nhập khá cho người dân.

Ngân hàng rao bán nhà máy thủy điện, dự án condotel, resort để thu hồi nợ

Các ngân hàng lớn tiếp tục rao bán nhiều dự án lớn với giá khởi điểm hàng trăm tỷ đồng để xử lý nợ xấu.

Bảo Hiểm Bảo Việt nhận giải sáng kiến chuyển đổi bảo hiểm số tốt nhất Việt Nam 2022

Tháng 8/2022, Tổng Công ty Bảo Hiểm Bảo Việt vinh dự đón nhận giải thưởng Sáng kiến chuyển đổi số (Best Digital Transformation Initiatives - Insurance Sector - Việt Nam) do Global Business Outlook Awards 2022 trao tặng.

Lãi suất leo đỉnh: Nhà băng dư thừa tiền, DN than khóc vì đói vốn

So với tháng trước, lãi suất tiết kiệm kỳ hạn từ 6 tháng trở lên của nhiều ngân hàng đã tăng lên. Cuộc đua tăng lãi suất huy động đã lập đỉnh mới và ngày càng gay cấn.

Cụm trang trại bò sữa Vinamilk Đà Lạt nhận Giải thưởng Môi trường Việt Nam

Với chiến lược phát triển bền vững và những chương trình hành động về bảo vệ môi trường được thực hiện bài bản, Vinamilk với cụm Trang trại bò sữa Vinamilk Đà Lạt là 1 trong 3 doanh nghiệp xuất sắc được trao Giải thưởng Môi trường Việt Nam 2021.

Shopee, Lazada phải bổ sung giấy phép kinh doanh

Các sàn thương mại điện tử có vốn đầu tư nước ngoài đang kinh doanh tại Việt Nam như Lazada, Shopee... phải bổ sung Giấy phép kinh doanh trước ngày 1/1/2023.

Ốc hương khổng lồ, giá cả triệu đồng/kg vẫn cháy hàng

Ốc hương cồ, hay còn gọi là ốc hương khổng lồ có giá lên tới cả triệu đồng/kg nhưng vẫn không có sẵn hàng để bán.

Thu hàng trăm triệu mỗi năm nhờ nuôi cà cuống

Những con cà cuống dài 6-8 cm có giá bán khoảng 50.000-60.000 đồng/con đã giúp chàng trai trẻ Hà Nội mang về thu nhập lên đến hàng trăm triệu mỗi năm.

VietinBank ‘thắng lớn’ tại The Asian Banker

4 giải thưởng do The Asian Banker trao tặng cho VietinBank khẳng định uy tín và sản phẩm, dịch vụ xuất sắc của VietinBank trên thị trường tài chính trong nước và quốc tế.