Hơn 2 tấn vũ khí, thuốc nổ, súng, đạn của lực lượng Biệt động Sài Gòn trong cuộc kháng chiến chống Mỹ nằm dưới căn hầm bí mật giữa lòng TP.HCM.
Căn nhà của má Tám Nhung tọa lạc tại số 42/11 đường Trần Phú, phường Thắng Nhì, TP Vũng Tàu cũ, nay là số 1 đường Trần Xuân Độ, phường Vũng Tàu, TPHCM.
Theo Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường Vũng Tàu, nhà má Tám Nhung được xây dựng từ khoảng năm 1941-1942. Khi đó nơi đây chỉ là một ngôi nhà nhỏ, nằm khiêm nhường giữa vườn cây ăn trái xanh tốt do vợ chồng ông bà Tám Nhung khai phá, gây dựng.
Má Tám Nhung, tên thật là Hồ Thị Khuyên, sinh năm 1905 tại tỉnh Tiền Giang (nay là tỉnh Đồng Tháp). Bà được mọi người gọi thân mật là má Tám Nhung, theo tên chồng là ông Nguyễn Văn Nhung.
Ông Nhung là người có tinh thần yêu nước, sớm giác ngộ cách mạng, luôn căm thù thực dân Pháp cùng tầng lớp địa chủ, cường hào, ác bá.
Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường Vũng Tàu cho biết, từ một mái nhà dân dã, nơi đây đã trở thành địa điểm ghi dấu sự kiện lịch sử quan trọng.
Trong suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, nhà má Tám Nhung là cơ sở bí mật nuôi giấu cán bộ hoạt động nội ô của Thị ủy Vũng Tàu. Sự an toàn của cơ sở gắn liền với lòng dũng cảm, sự kiên trung và đặc biệt là sự mưu trí của bà. Với những đóng góp to lớn, bà được Nhà nước tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất và truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng.
Điểm nhấn đặc biệt của ngôi nhà là căn hầm bí mật được xây dựng vào tháng 6/1967. Hầm được ngụy trang dưới dạng một bể chứa nước mưa, dài khoảng 2m, rộng 1,8m.
Công trình được chia làm hai phần, phía trên là bể nước thật, có máng xối dẫn nước như bình thường; phía dưới là không gian hầm dùng để ẩn náu. Lối vào hầm nằm phía sau buồng ngủ, cạnh một chiếc giường gỗ.
Nắp hầm được thiết kế khéo léo với một vách rộng 40cm, dài 80cm dùng để ngụy trang; chỉ cần đẩy nhẹ là có thể mở ra, đủ để một người nhanh chóng chui xuống rồi đóng kín lại. Bên ngoài đặt một tủ gỗ nhỏ đựng chén bát nhằm che mắt người lạ.
Nhờ thiết kế tinh vi, căn hầm nhiều lần “qua mặt” các cuộc lục soát gắt gao của địch. Trong quá trình xây dựng, gia đình từng bị nghi ngờ, song má Tám Nhung đã bình tĩnh giải thích việc làm bể nước là để phục vụ sinh hoạt, tránh phải gánh nước vất vả. Sự điềm tĩnh, khôn khéo đó đã giúp giữ trọn bí mật.
Từ năm 1968 đến ngày Vũng Tàu giải phóng, căn hầm trở thành nơi trú ẩn an toàn cho nhiều cán bộ Thành ủy. Trong những tình huống khẩn cấp, cán bộ có thể nhanh chóng ẩn mình, theo dõi động tĩnh phía trên để chờ thời cơ hoạt động.
Ngày nay, trong ngôi nhà còn trưng bày tượng gồm hai viên cảnh sát Việt Nam Cộng Hoà trong trang phục quần trắng, áo trắng, đội mũ Kêpi trắng, tái hiện không khí căng thẳng của thời chiến; qua đó làm nổi bật trí tuệ và lòng quả cảm của má Tám Nhung.
Ngôi nhà hiện được phục dựng gần như nguyên trạng với kiến trúc dân gian đầu thế kỷ XX gồm: ba gian chính, hai gian phụ; mái ngói âm dương, nền gạch đỏ; phía sau có giếng nước và vườn cây. Bên trong vẫn lưu giữ nhiều hiện vật gắn với đời sống và hoạt động cách mạng của gia đình như bàn thờ, bộ ván ngựa, tủ, chén bát, gánh nước…
Năm 1989, nhà má Tám Nhung được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia. Năm 2015, công trình được trùng tu, tôn tạo, trở thành địa chỉ giáo dục truyền thống tiêu biểu tại Vũng Tàu.
Trao đổi với PV VietNamNet, bà Ngô Thị Yến (cháu của má Tám Nhung) người trông coi, gìn giữ di tích cho biết, ngôi nhà hiện được phục dựng gần như nguyên trạng, từ kiến trúc đến các vật dụng sinh hoạt gắn với cuộc sống của gia đình.
“Trong nhà vẫn còn lưu giữ nhiều kỷ vật của má Tám Nhung như tủ, bàn ghế, chén bát, gánh nước… Đây đều là những vật dụng gắn với đời sống thường ngày và cả hoạt động cách mạng trước đây”, bà Yến chia sẻ.
Cũng theo bà, du khách đến tham quan di tích hiện nay chủ yếu để tìm hiểu về lịch sử, tận mắt xem căn hầm bí mật và nghe kể lại những câu chuyện về một thời kỳ hoạt động cách mạng đầy gian khổ nhưng kiên cường.
Giữa vùng đất yên bình ở xã Long Điền (TPHCM), núi Chân Tiên gắn với câu chuyện kỳ lạ được người dân truyền miệng suốt nhiều năm về dấu chân in trên đá.
Giếng vua Gia Long (còn gọi là giếng Ngự Gia Long) có tuổi đời hơn 200 năm, là một trong những chứng tích gắn với truyền thuyết về vua Gia Long trong thời kỳ bôn ba tránh sự truy đuổi của quân Tây Sơn.
.svg){kind=icon}
