Chuyện nhói lòng từ những ngôi trường ở lại sau cuộc di dân lịch sử

Nằm ở thượng nguồn lòng hồ thủy điện Bản Vẽ, xã Hữu Khuông (huyện Tương Dương) được ví là ốc đảo nơi miền Tây xứ Nghệ. Các giáo viên đều phải gửi xe ở bến, đi thuyền từ thượng nguồn nhà máy thủy điện vào dạy học.

Hơn 10 năm trước, hàng chục ngàn người dân các xã của huyện Tương Dương nằm theo dọc sông Nậm Nơn như Kim Đa, Kim Tiến, Hữu Dương... chấp thuận di dời, nhường những bản làng bao đời cha ông sinh sống cho thủy điện Bản Vẽ phát sáng. Nơi sinh sống mới của họ là khu tái định cư ở xã Ngọc Lâm và Thanh Sơn (huyện Thanh Chương). 

Đây là cuộc di dân lớn chưa từng có trong lịch sử xây dựng thủy điện ở Nghệ An.

Do ở địa hình cao hơn, những người dân 'láng giềng' ở xã Hữu Khuông vẫn được ở lại ven khu vực lòng hồ. Giữa núi non và mênh mông nước, xã nghèo trở thành một “ốc đảo”. 

Lòng hồ thủy điện trở thành “mạch máu giao thông” ở đây. Nhưng từ khu tái định cư, những giáo viên dạy học ở Hữu Khuông phải di chuyển qua quãng đường gập ghềnh hàng trăm cây số. Trong đó, riêng di chuyển bằng thuyền từ trung tâm hành chính của huyện Tương Dương đến Hữu Khuông cũng phải mất khoảng 2 tiếng đồng hồ mới vào đến. 

{keywords}
Đi thuyền trên lòng hồ đến trường học ở xã Hữu Khuông. Ảnh: Quốc Huy

"Mẹ ơi, thuyền sao không đi nhanh nhanh"

Những ngày đầu tháng 11, cô Lao Thị Nhàn (SN 1994), giáo viên Trường Tiểu học Hữu Khuông bắc ghế viết lên bảng dòng chữ “Chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam”.

Cô tâm sự, ai cũng biết Hữu Khuông là xã khó khăn bậc nhất ở huyện Tương Dương. Vào đây nhận nhiệm vụ, các thầy cô đều phải chấp nhận xa gia đình.

“Từ trung tâm thị trấn Hoà Bình của huyện Tương Dương đi vào Hữu Khuông phải mất gần 3 giờ đồng hồ, trong đó có gần 2 tiếng đi thuyền trên sông. Lần đầu tiên em đi thuyền bị say sóng, có cảm giác lo sợ vì thuyền nhỏ, nhưng bây giờ lần nào đi cũng chuẩn bị áo phao, lỡ rơi xuống nước còn có sức mà bơi” – cô Nhàn bộc bạch về cảm giác đi thuyền gần 40km để đến trường dạy học.

{keywords}
Cô Lao Thị Nhàn trên bục giảng. Ảnh: Quốc Huy

Đến bây giờ, đối với cô Nhàn việc đi thuyền trên sông đã quá quen thuộc mà không còn sợ hãi sau gần 1 năm đến lớp. Mỗi lần di chuyển phải gom đủ 9 đến 10 người thì chủ thuyền mới xuất bến. Đến ngày đi, cô Nhàn phải hẹn lịch chủ thuyền từ trước, bởi thuyền không phải lúc nào cũng có chuyến đi ra hay vào. Chi phí phải trả là 50.000 đồng.

Tính ra mỗi tháng 4 lần về thăm con, cô Nhàn chi phí khoảng 400.000 đồng vé thuyền. Xuống thuyền, cô Nhàn lại phải chạy xe máy hơn 150km nữa để về nhà ở Khu tái định cư thuỷ điện (huyện Thanh Chương).

{keywords}
 

“Cháu mới 4 tuổi gửi bà nội trông nom. Chồng em làm công ty ngoài Bắc. Cứ cuối mỗi ngày, em lại rà sóng mạng điện thoại để gọi video hỏi thăm con và chồng ở xa. Nhiều bữa con khóc nhớ mẹ, thế rồi em cũng khóc. 

Có bữa về đến nhà thì đã khuya, con đã ngủ, sớm mai lại đi từ lúc 5h sáng thì con vẫn còn đang ngủ. Có hôm, con tỉnh giấc hỏi: Sao mẹ về trời tối om rứa. Sao thuyền không đi nhanh nhanh về với con ạ mẹ…” – cô Nhàn đỏ hoe đôi mắt.

Muôn vàn khó khăn ở ngôi trường giữa ‘ốc đảo’

Thầy Nguyễn Thế Anh - Phó Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc bán trú - THCS Hữu Khuông cho biết, toàn trường có 209 học sinh, trong đó có 184 em ở lại khu vực bán trú. Có nhiều học sinh ở 2 bản Huội Cọ và bản Sàn phải đi thuyền khoảng 40 phút mới đến trường học.

“Do điều kiện kinh tế khó khăn, sống ở vùng xa trung tâm huyện nên sự quan tâm của phụ huynh đối với con em còn rất kém. Điều kiện cơ sở vật chất để phục vụ giảng dạy còn thiếu thốn rất nhiều. Đợt vừa rồi dạy học online, nhà trường không thể đáp ứng được.

{keywords}
Thầy Nguyễn Thế Anh - Phó Hiệu trưởng Phổ thông Dân tộc bán trú - THCS Hữu Khuông

Các thầy áp dụng hình thức dạy giao bài vì không có sóng điện thoại, không có điện lưới. Cũng trong đợt đó, Mặt trận Tổ quốc tỉnh hỗ trợ cho nhà trường 7 chiếc điện thoại để dạy học. Tuy nhiên, với số lượng điện thoại này thì không thể dạy học trực tuyến được” – thầy Dũng chia sẻ.

Các thầy phải soạn đề cương, giao bài cho các em học sinh và đi đến từng bản nơi học sinh cư trú để giao bài tập. Sau đó, cuối tuần các thầy cô lại tiếp tục đi thu bài về để chấm điểm. Cứ thế, việc học hành của thầy trò diễn ra liên tục mấy tuần liền.

Ở nhà trường còn thiếu thốn rất nhiều phòng như thí nghiệm, phòng học chức năng không có để hoạt động. Toàn trường chỉ có 8 phòng để dạy học. Nhà trường hiện còn thiếu 5 phòng chức năng.

{keywords}
Trường Phổ thông Dân tộc bán trú - THCS Hữu Khuông. Ảnh: Quốc Huy
{keywords}
Các em học sinh tan về khu bán trú sau khi tan học. Ảnh: Quốc Huy

Vì thế, thầy Thế Anh cho biết luôn mong các cấp quan tâm hỗ trợ các thiết bị dạy học, cũng mong các tổ chức từ thiện ủng hộ ti vi và các thiết bị dạy học khác.

Cũng như ở bậc tiểu học, các thầy cô ở trường THCS; Mầm non và người dân Hữu Khuông chủ yếu đi lại bằng thuyền.

“Đi thuyền gặp khó khăn nhất là vào mùa mưa bão, sóng to, trong khi thuyền rất nhỏ. Các giáo viên đều ở xa, cuối tuần mới được về nhà ở các huyện xa hàng trăm cây số. Khi gặp mưa gió thì các cô, thầy ai ai cũng lo sợ bị lật xuống lòng hồ thủy điện. Ai cũng mong muốn lớn nhất là làm sao xã Hữu Khuông sớm có đường nối liền với trung tâm huyện, để các thầy cô cũng như bà con nhân dân đi lại thuận lợi” - thầy Thế Anh nói.

Trao 74 chiếc giường sắt cho học sinh bán trú

Trường Tiểu học Hữu Khuông hiện có 293 học sinh với 17 lớp, ngoài điểm trường chính tại bản Pủng Bón, còn có 3 điểm lẻ gồm Bản Sàn, Chà Lâng và Tủng Hốc với 11 lớp. Trong đó, tại điểm trường chính có 106 em học sinh đều ở xa nhà và có hoàn cảnh rất khó khăn phải ở lại bán trú.

Hiện, các em đang ở trong nhà bán trú bằng gỗ do thầy cô và phụ huynh ghép tạm. Tuy nhiên, về giường ngủ thì chưa có, lâu nay các em vẫn phải kê ván để ngủ tạm qua đêm.

{keywords}
 

Mới đây, Công ty thủy điện Bản Vẽ đã trao tặng 50 chiếc giường tầng cho trường Tiểu học Hữu Khuông; 24 chiếc cho trường Tiểu học Mai Sơn (huyện Tương Dương), với tổng giá trị là 150 triệu đồng. 

Quốc Huy

Lốp xe "độ xích", vượt đầm lầy đến lớp học giữa núi rừng

Lốp xe "độ xích", vượt đầm lầy đến lớp học giữa núi rừng

- Con đường lầy lội không khác gì đầm lầy, những chiếc xe máy phải quấn nhiều vòng xích vào lốp để tăng độ bền và bám đường. Các thầy cô vẫn ngày ngày vượt những trở ngại như thế để tới lớp với các em nhỏ giữa đại ngàn

tin nổi bật

Người thầy hơn 20 năm 'tiếp lửa' cho học trò đam mê công nghệ thông tin

Hơn 20 năm qua, thầy giáo Đỗ Văn Nhỏ miệt mài bồi dưỡng, “tiếp lửa” cho những học sinh đam mê Tin học ở thành phố biển Đà Nẵng.

Học sinh dốt là có, nhưng 'dốt đến đâu học lâu cũng biết'

Là giáo viên có thâm niên 15 năm dạy cả hai hệ công lập và tư thục bậc THPT, tôi thừa nhận vẫn còn nhiều học sinh dốt, dẫu biết rằng cách nói này rất thiếu nhân văn.

Truyền cảm hứng cho sinh viên vui vẻ với chính trị học

Thay vì học chay, sinh viên được trải nghiệm, phân tích, mô phỏng lại một cuộc tranh cử... Đây là một trong những nội dung được nêu tại hội thảo Nghiên cứu, giảng dạy chính trị học trong bối cảnh hội nhập do Trường ĐH Sư phạm Hà Nội tổ chức hôm nay.

Không phải giáo sư nào cũng được dạy cách trở thành giáo viên giỏi

Rất nhiều trường hợp, giáo sư càng có tiếng tăm lại càng có ít trách nhiệm giải trình khi phương pháp giảng dạy của họ chưa tốt.

Thầy hiệu trưởng lập kỷ lục tâng bóng không rơi trong 2 giờ liền

Thầy Đào Chí Mạnh, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Hội Hợp B (TP Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc) từng lập kỷ lục tâng bóng bằng chân, đầu và vai và đi bộ liên tục trong quãng đường dài hơn 8,5km để kêu gọi giúp đỡ học sinh mồ côi.

Giáo sư Mỹ: Trường đại học cần phụng sự người dân và sinh viên

Là Giám đốc của Trường Quản lý và Chính sách công tại ĐH quốc tế Florida, tôi quyết định loại bỏ những gánh nặng mà các sinh viên tiềm năng đang phải đối mặt - GS.TS Terry Buss chia sẻ.

Thầy giáo ngày bé học dốt, nay thích dạy học trò bị cho là dốt

Tôi rất thích dạy các lớp yếu vì tôi hiểu các con rất cần tôi. Học yếu là một nỗi đau khó xóa nhòa trong kí ức tuổi thơ của các con sau này.

Thoải mái xem hơn chục ngàn luận văn, luận án nhờ thư viện điện tử 11 triệu USD

Hệ thống tìm kiếm tập trung đảm bảo mọi người dùng của 45 trường đại học, học viện có thể truy cập vào hơn 18.000 luận văn, luận án, đề tài nghiên cứu khoa học...

Chính thức công nhận đạt chuẩn 383 Giáo sư, Phó giáo sư năm 2022

Hội đồng Giáo sư Nhà nước đã chính thức công nhận 383 ứng viên đạt tiêu chuẩn chức danh Giáo sư, Phó giáo sư năm 2022.

Bộ GD-ĐT đề xuất hàng loạt hỗ trợ về lương và phụ cấp cho giáo viên mầm non

Theo lãnh đạo Bộ GD-ĐT, trong thời gian tới sẽ bổ sung chính sách cho giáo viên mầm non, đặc biệt là tăng thu nhập, nâng cao năng lực nghề nghiệp và giảm giờ làm việc, hỗ trợ giáo dục mầm non vùng khó khăn.

Nhà giáo là nhân tố cốt lõi quyết định sự thành công của đổi mới giáo dục

Bộ trưởng GĐ-ĐT Nguyễn Kim Sơn bày tỏ, nhà giáo là nguồn lực quan trọng nhất của ngành. Đầu tư cho nhà giáo chính là yếu tố nền tảng của nền tảng, quyết định đến chất lượng và sự thành công của đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.

Nhà có 6 chị em là giáo viên, bữa cơm nào cũng nói chuyện trường lớp

Một đại gia đình ở tỉnh Lâm Đồng có 6 anh chị em cùng là giáo viên, tất cả đều tốt nghiệp Trường ĐH Đà Lạt.

Bộ GD-ĐT yêu cầu kiểm soát chặt nguồn thực phẩm vào trường học

Bộ GD-ĐT vừa có công văn gửi UBND các tỉnh, thành phố về việc tăng cường chỉ đạo công tác bảo đảm vệ sinh, an toàn thực phẩm trong các cơ sở giáo dục.

Hiệu trưởng trường ĐH Khoa học tự nhiên được phong giáo sư

Trường ĐH Khoa học Tự nhiên - ĐH Quốc gia Hà Nội năm nay có 12 nhà giáo được công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh giáo sư, phó giáo sư.

Không có học sinh cá biệt, chỉ có học sinh chưa ngoan

Mỗi học sinh đều có những câu chuyện riêng, nếu các em có xu hướng nổi loạn, hẳn xuất phát từ nhiều lý do.