murdoch-3.jpg
Rupert Murdoch và người vợ thứ 3 Wendi Murduch. Năm 1999, 17 ngày sau khi ly hôn người vợ thứ hai, ông kết hôn với bà Wendi Murdoch, người Trung Quốc, lúc đó bà 30 tuổi còn Murdoch 68 tuổi

>> Tấn công điện thoại: Mối lo ngại mới

Quyền lực vô biên của News Corp

Ngày 19/7 tới, “ông trùm” truyền thông Rupert Murdoch dự kiến sẽ phải ngồi giải trình trước Ủy ban nghị viện Anh vì liên quan đến vụ điều tra nghe lén điện thoại (phone hacking) và bê bối tham nhũng trong đế chế truyền thông của ông.

Hiện News Corp đang bị cáo buộc hàng loạt tội danh, như tội tấn công vào những tin nhắn thoại của một cô gái bị ám sát; tội mua chuộc nhân chứng; tội đút lót cảnh sát; tội lục lọi những hồ sơ bệnh án của người con trai ốm yếu của Thủ tướng. Nếu một loạt những lời cáo buộc chống lại một số nhà báo của tập đoàn News Corp trở thành sự thực, thì News Corp ít nhất cũng vướng vào bê bối quản lý trầm trọng.

Murdoch đang tìm cách có được toàn quyền kiểm soát hãng truyền hình trả tiền lớn nhất nước Anh British Sky Broadcasting với số tiền 12,5 tỷ USD. Nỗ lực này phản ánh chiến lược đưa News Corp tiến mạnh vào kỷ nguyên kỹ thuật số và chiếm lĩnh dòng tiền đang ngày càng gia tăng của BSKyB. Tuy nhiên, các thành viên của Hạ viện Anh đang nghi ngờ liệu News Corp có những hành vi đen tối gì để nắm giữ 39% cổ phần công ty. Trong khi đó, tại Washington, hai thượng nghị sỹ cũng đang kêu gọi mở cuộc điều tra xem liệu các phóng viên của Murdoch có tấn công vào đường dây điện thoại của các nạn nhân và gia đình nạn nhân vụ 11/9.

Điều đứng đằng sau scandal News Corp không chỉ là hành vi sai trái của các phóng viên của Murdoch, mà đó là ảnh hưởng quá to lớn của News Corp với giới truyền thông phương Tây – đặc biệt là nền văn hóa Anh. Ngoài vô số người nổi tiếng, ca sỹ diễn viên, những người của công chúng và nạn nhân của các vụ thảm họa đã bị các phóng viên của News Corp xâm phạm đời sống riêng tư, những mẩu tin, bài báo tiết lộ nhỏ giọt những “tin sốc” cho thấy sức mạnh vô biên của truyền thông và của Murdoch.

Trước vụ scandal, Thủ tướng Anh David Cameron đã tập trung thực hiện thắt chặt ngân sách Anh. Giờ đây, ông đang phải giải trình lý do tại sao lại thuê Andy Coulson, một cựu biên tập viên của tờ News of the World.

Murdoch: Không ai có thể đưa ra bằng chứng

Thực ra, những cáo buộc đầu tiên về chiến thuật “có vấn đề” về 2,8 triệu bản phát hành của News of the World đã nổ ra vào năm 2007. Lúc đó, Murdoch đã đổ lỗi cho một phóng viên đã bị sa thải của tờ báo. Ngày đó, cảnh sát Anh cũng đóng cửa vụ điều tra lại, với lý do “thiếu bằng chứng”.

Mới đây, trong cuộc họp hàng năm của News Corp ngày 15/10/2010, Murdoch đã trả lời câu hỏi của một cổ đông về “vấn đề nghe lén điện thoại” rằng “những nghi ngờ đặt ra cho phương pháp làm việc của các phóng viên là vô căn cứ”.

Giờ đây, bằng chứng đã có. Tác động của nó với các cổ đông thực sự to lớn. Công ty News Corp đã mất hơn 5 tỷ USD giá trị thị trường từ ngày 4/7, khi báo Guardian ở Luân Đôn đưa tin các phóng viên News of the World đã xâm nhập vào điện thoại di động của cô nữ sinh bị ám hại Milly Dowler. Gần đây, cảnh sát Luân Đôn đã tiến hành ít nhất 8 vụ bắt giữ, trong đó có Andy Coulson.

Vấn đề càng tồi tệ hơn với News Corp khi những bê bối tại Anh đã lan sang Mỹ. Ngày 13/7 vừa qua, thượng nghị sỹ Đảng Dân chủ Barbara Boxer và Jay Rockefeller đã yêu cầu Bộ Tư pháp và Ủy ban Chứng Khoán (SEC) điều tra News Corp. “Những thừa nhận về tập đoàn News Corp rất nghiêm trọng, cho thấy những hoạt động bất hợp pháp, và liên quan đến hàng ngàn nạn nhân”, các thượng nghị sỹ viết trong thư gửi lên cơ quan chức năng, “cần đảm bảo không một điều luật nào của nước Mỹ bị vi phạm và không một công dân Mỹ nào bị biến thành nạn nhân”. News Corp hiện sở hữu 27 giấy phép truyền hình tại Mỹ, do Ủy ban Truyền thông liên bang quản lý. Luật pháp Mỹ yêu cầu những công ty sở hữu giấy phép truyền hình phải “có danh tiếng tốt”.

Dòng dõi “trùm truyền thông”

Keith Rupert Murdoch sinh ngày 11/3/1931, ở Melbourne, Australia. Ông đã mang quốc tịch Mỹ và trở thành công dân nước Mỹ từ năm 1985. Bố của ông cũng là một “ông trùm tư bản” báo chí địa phương tại Melbourne, và vì thế, gia đình ông rất giàu có. Murdoch sớm bị ảnh hưởng tính cách của bố từ khi còn rất nhỏ. Khi ông 22 tuổi, bố ông mất và Murdoch bắt đầu gánh vác công việc kinh doanh của gia đình, trở thành giám đốc điều hành của tờ News Limited vào năm 1953. Ông bắt đầu hướng sự nghiệp kinh doanh sang chiến lược thâu tóm và mở rộng. Ông đã mua lại tờ Sunday Times ở Perth, phía Tây Australia. Trong những năm sau, ông trở thành một biểu tượng doanh nhân thành đạt ở Australia.

Theo trang Wikipedia, khởi nghiệp với một tờ báo ở Adelaide (Australia) – chính là tờ News Limited - Murdoch đã thâu tóm và bắt đầu mở ra nhiều ấn phẩm khác tại Australia, trước khi mở rộng tập đoàn News Corp sang Anh, Mỹ và các thị trường châu Á khác. Bước tiến đầu tiên của Murdoch vào thị trường TV là tại Mỹ, ở đây ông đã sáng lập nên Công ty Fox Broadcasting Company vào năm 1986. Trong những năm 2000, ông trở thành nhà đầu tư hàng đầu trong mảng truyền hình vệ tinh, ngành công nghiệp điện ảnh và Internet, và đã mua lại tờ báo kinh doanh đầy danh tiếng The Wall Street Journal.

Rupert Murdoch đã 3 lần được vinh danh trong danh sách Time 100 người ảnh hưởng nhất thế giới. Năm 2010, ông xếp thứ 13 trong số những người quyền lực nhất toàn cầu trong danh sách Những người Quyền lực nhất thế giới của tạp chí Forbes. Với tài sản ròng 6,3 tỷ USD, ông là người giàu thứ 117 của thế giới.

Murdoch nổi tiếng trung thành với những ai trung thành với ông. Thậm chí khi Thủ tướng Anh yêu cầu bà Rebekah Brooks từ chức giám đốc điều hành News International, Murdoch đã hỗ trợ bà và các thành viên khác trong nhóm quản lý của ông. Tuy nhiên, trung thành là một sự xa hoa của thành công. Hiện nay, Rupert Murdoch và tập đoàn News Corp đang đối mặt với những cuộc điều tra diện rộng về ảnh hưởng và đạo đức của họ, có thể là cả về những tờ báo mà News Corp sở hữu nữa.

Tổng hợp

Bài đăng trên báo Bưu điện Việt Nam số 85