Công nghiệp phụ trợ yếu, FDI "tháo chạy"

Nguyên nhân được cho là do chi phí đầu vào ở nước ta đang bị đội lên quá cao bởi hầu hết linh kiện, phụ kiện đều phải nhập khẩu.

Theo thống kê của Bộ Công thương, tỷ lệ nội địa hoá của các nhà sản xuất Nhật Bản vào VN mới chỉ đạt 22,6%, thấp hơn nhiều so với tỷ lệ trung bình ở khu vực Đông Nam Á. Đây cũng là thực trạng chung của tất cả DN FDI đầu tư trong lĩnh vực tin học, điện tử do công nghiệp phụ trợ nước ta quá yếu kém, hầu hết linh kiện, phụ kiện phải nhập khẩu. Ông Trần Văn Tần, Trưởng phòng Tín dụng, Vụ Tín dụng, NHNN Việt nam, cho biết: “Khi lộ trình mở cửa hoàn toàn của thị trường trong nước đang tới gần, nếu không xây dựng được công nghiệp phụ trợ tương ứng, đủ sức cạnh tranh quốc tế, đủ sức hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài thì họ sẽ nhập hàng để bán vào thị trường VN thay vì đầu tư vào sản xuất”.

Công nghiệp phụ trợ yếu kém đã gây ảnh hưởng đáng kể đối với thu hút FDI trong lĩnh vực CNTT, sản xuât sản phẩm điện, điện tử, tin học. Hiện nhiều Tập đoàn, công ty lớn của thế giới đã vào VN như NTT, Fujisu, Canon (Nhật Bản), LG, SK Telecom (Hàn Quốc), Hewlett Packard, Compaq, IBM (Mỹ). Có nhiều dự án quy mô lớn như dự án của Tập đoàn Intel đầu tư vào Khu CNC TP.HCM với vốn đầu tư 1 tỷ USD sản xuất, lắp ráp chíp... Các nhà sản xuất lớn này trong tương lai sẽ là nhân tố lôi cuốn các công ty con sản xuất linh kiện vào VN, nhưng trước mắt giá trị gia tăng trong các sản phẩm không đáng kể.

Định hướng phát triển công nghiệp phụ trợ VN được Chính phủ phê duyệt tập trung vào 5 nhóm ngành cơ bản, trong đó có ngành điện tử, tin học. Theo đó, công tác được quan tâm hàng đầu là chú trọng đầu tư đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao làm trọng tâm trong giai đoạn đến 2010 để tạo tiền đề cho việc thu hút đầu tư từ các đối tác chiến lược như Nhật Bản, Mỹ phát triển ngành điện tử tin học cả theo định hướng xuất khẩu.

Tuy nhiên, theo đánh giá của ông Trần Văn Tần, sau 10 năm mở cửa ngành điện tử viễn thông, khả năng nắm bắt, chuyển giao công nghệ của đội ngũ kỹ sư ngành này vẫn còn hạn chế. Các DN nước ta vẫn chủ yếu gia công cho các đối tác. Do vậy, để phát triển mạnh công nghiệp phụ trợ cho ngành CNTT cần có chiến lược trong đầu tư vào KHCN và đào tạo nguồn nhân lực. VN cần đa dạng hoá trong hợp tác, liên doanh, liên kết với các nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam để cung cấp các linh kiện, sản phẩm phụ trợ.