AP đưa tin quốc gia nhỏ bé trên Thái Bình Dương là Quần đảo Marshall đang khởi kiện Mỹ và 8 quốc gia có vũ khí hạt nhân khác, yêu cầu các quốc gia này thực thi các nghĩa vụ liên quan tới việc giải trừ quân bị và cáo buộc họ ‘vi phạm trắng trợn’ luật pháp quốc tế. 

TIN BÀI LIÊN QUAN

Quốc đảo này từng là nơi Mỹ tiến hành hàng chục vụ thử hạt nhân sau Thế chiến II. Quốc gia này đã khởi kiện 9 nước trước Tòa án Công lý Quốc tế tại Hà Lan.  

  {keywords}
HÌnh minh họa một vụ thử hạt nhân trên biển

Ngoài ra, Cộng hòa Quần đảo Marshall cũng đâm đơn kiện tại tòa án của Mỹ ở San Francisco, chủ yếu nhằm vào Tổng thống Barack Obama và một loạt bộ trưởng như bộ Quốc phòng, Năng lượng và Cơ quan An ninh Hạt nhân Quốc gia Mỹ. 

Quần đảo Marshall cũng tuyên bố rằng chín quốc gia mà họ khởi kiện đang hiện đại hóa kho vũ khí hạt nhân của mình, thay vì đàm phán giải trừ quân bị, đồng thời ước tính rằng các quốc gia sẽ chi khoảng 1 nghìn tỉ USD cho các kho vũ khí trên trong thập kỷ tới. 

Chín quốc gia mà Quần đảo Marshall muốn khởi kiện bao gồm Mỹ, Nga, Anh, Pháp, Trung Quốc, Israel, Ấn Độ, Pakistan và Triều Tiên. Các quốc gia này đều không được biết trước về vụ kiện. 

Bốn quốc gia trong số này chưa phải thành viên của Hiệp ước cấm phổ biến vũ khí hạt nhân năm 1968, nhưng Quần đảo Marshall cho rằng các quốc gia này vẫn chịu sự giám sát ‘theo luật quốc tế’. Hiệp ước cấm phổ biến vũ khí hạt nhân được coi là viên đá tảng trong các nỗ lực giải trừ vũ khí hạt nhân. 

“Cá nhân tôi nghĩ vụ kiện này kiểu như cuộc chiến giữa chàng David và người khổng lồ Goliath, trừ khi là không có khẩu súng cao su nào liên quan” - David Krieger, Chủ tịch Quỹ Hòa bình Kỷ nguyên Hạt nhân tại California, bình luận. Ông Krieger hiện là người tư vấn cho vụ kiện này. 

Một số nhân vật từng giành giải Nobel Hòa bình tuyên bố ủng hộ vụ kiện này, trong đó có Tổng giám mục Desmond Tutu của Nam Phi và luật sư người gốc Iran là Shirin Ebadi. 

Lê Thu