'Cưỡng bức cải cách thì mới nhanh được'

Khởi đầu cho năm mới, nền kinh tế lại hỳ hục bò lên. Song, để tái cơ cấu thành công, cần  cưỡng bức cải cách có điều kiện - TS Trần Đình Thiên nói.

- Khởi đầu cho năm mới, nền kinh tế lại hỳ hục bò lên. Chúng ta đã bắt đầu thoát khỏi “chủ nghĩa thành tích”. Song, để tái cơ cấu thành công, cần phải cưỡng bức cải cách có điều kiện - TS Trần Đình Thiên nói.


Chia sẻ tại Diễn đàn Kinh tế mùa xuân (do UB Kinh tế QH, Viện hàn lâm khoa học xã hội VN, VCCI và UNDP đồng tổ chức) khai mạc sáng nay tại Hạ Long, TS Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế VN vẫn mang nhiều lo lắng.

{keywords}
TS Trần Đình Thiên

Phác thảo sơ bộ hiện trạng nền kinh tế, ông mô tả, đường đồ thị tăng trưởng của Việt Nam rất lạ, lên xuống “rất đẹp”, như là định mệnh. GDP cứ quý 1 thấp, đến quý 4 tăng rất cao, rồi sang năm sau, lại rơi xuống rất thấp, rồi lại hỳ hục bò lên đạt mức rất cao ở quý cuối năm. Điều này không chỉ do tính mùa vụ mà còn do cả cách thức điều hành nền kinh tế.

Theo phân tích của TS Thiên, việc cải thiện tốc độ tăng trưởng theo quý không ảnh hưởng gì lớn đến ‘đại cục hàng năm” của GDP. Tốc độ tăng trưởng theo năm vẫn tụt xuống, hoặc đi ngang trong vùng đáy suốt nhiều năm liền.

Nền kinh tế đã phải trả giá rất nhiều để có được tăng trưởng như hiện nay. Ví dụ như sức mua thị trường yếu, sức khỏe doanh nghiệp cũng vẫn yếu. Số doanh nghiệp đóng cửa vẫn tăng lên. Doanh nghiệp mới thành lập như đứa con đẻ thiếu cân, thiếu tháng. Xu hướng trả giá này cho thấy, nền kinh tế có hồi phục nhưng mức độ rủi ro vẫn rất lớn.

TS Thiên cũng cho rằng: “Chúng ta có vẻ thực sự thoát khoải kinh tế chủ nghĩa thành tích, như việc đã công khai việc không thực hiện được mục tiêu GDP và điều chỉnh theo. Trước đây, chúng ta không làm được thì cố gắng đạt được bằng mọi giá, chạy theo mục tiêu”.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia kinh tế khác lại đưa ra những đánh giá “nặng nề” hơn cho nền kinh tế hiện nay.

TS Cao Sĩ Kiêm bình luận: một số vấn đề hiện nay vẫn còn tù mù. Anh Thiên nói chưa vững chắc, còn tôi nói là quá mỏng manh. Chỉ cần một tác động rất nhỏ, chính sách “va vấp” một cái là doanh nghiệp lao đao ngay. Nền kinh tế chưa đủ đảm bảo vững mạnh vượt quá khó khăn.

TS Lê Đăng Doanh cũng đồng tình nhận định đó. Ông thẳng thắn: “Không nên ngộ nhận về sự hồi phục nền kinh tế hiện nay. Sự hồi phục vừa qua vẫn dựa vào xuất khẩu mà 67% là của nước ngoài, trong đó, giá trị tăng lại rất kém. Nông nghiệp đang rất khó khăn, giá giảm. Sức mua trong xã hội rất thấp, nợ xấu còn là câu chuyện dài dài. Bất động sản vẫn đang gắn với sự trì trệ của nền kinh tế".

Ông Doanh nhấn mạnh, cần có cái nhìn toàn diện, nghiêm túc trong bối cảnh nền kinh tế hiện nay.

Quyết liệt giải tỏa điểm cốt tử nợ xấu, nợ công

Với những phân tích trên, TS Thiên nhấn mạnh, sự nghẽn mạch của nền kinh tế vẫn còn lớn. Thu ngân sách còn khó khăn, nợ công tăng. Hệ thống ngân hàng có nhiều thách thức, nợ xấu chưa giải tỏa được bao nhiêu, sở hữu chéo vẫn còn đó. Hiện nay, chúng ta có sáp nhập, liên kết ngân hàng, nhưng điểm nóng là sở hữu chéo thì giải quyết không dễ.

Theo ông, khi lưu thông vốn rất chậm, thì đó chính là điểm sinh tử của nền kinh tế. “Năm nay, sang năm phải quyết liệt khơi thông điểm nghẽn này, bởi nền kinh tế đang yếu đi chính ở điểm cốt tử này”, TS Thiên nói.

Thị trường bất động sản có ấm lên, nhưng tổng giá trị tồn kho tới 92.700 tỷ đồng vẫn rất lớn. Dư nợ bất động sản tăng tới 14,7%. Trong gói 30.000 tỷ, chỉ giải ngân được 2.900 tỷ - quá chậm. “QH cần có thái độ rõ ràng, chứ cứ mãi “ngâm tôm” thế này thì tồn kho thể chế”, ông Thiên nói.

Trong khi đó, nợ công lại đang có nhiều nguy cơ lớn đáng báo động. Nguy cơ nợ công của Việt Nam không nằm chủ yếu ở con số, mà ở ảo tưởng về mức độ an toàn, ông Thiên phân tích.

Liên quan đến các kiến nghị giải pháp, TS Thiên cho rằng, “phục hồi tăng trưởng, kiềm chế lạm phát là điểm sáng. Chúng ta cần chấp nhận trả giá để phục hồi, tức là phải kiên trì giữ lạm phát, cố gắng đừng làm xao động mục tiêu này”.

Đặc biệt, tư duy trong tiếp cận tới tái cơ cấu nền kinh tế phải gắn với hai điểm mấu chốt là thực hiện logic thị trường trong phát triển và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng.

Ví dụ, với việc cải cách DNNN, “phải cưỡng bức cải cách có điều kiện, thì mới nhanh được”, TS Thiên nói.

Nếu theo logic, cổ phần hóa mỗi ngày hơn 1 doanh nghiệp thì quá khó, có thể, 2-3 năm, ta chẳng cổ phần hóa được DN nào, ông nói.

TS Cao Sĩ Kiêm cũng chia sẻ, về cổ phần hóa, tinh thần phát ra rất mạnh. Thậm chí, có tinh thần anh nào không làm thì đứng ra chỗ khác. Nhưng hiện nay, tình hình vẫn chưa tiến lên nhiều. Khả năng hoàn thành cổ phần hóa được 432 DNNN trong 2 năm là rất khó. Chưa nói đến việc các doanh nghiệp hiện yếu toàn thân, sức khỏe giảm sút, tài chính cạn kiệt thì không rõ thoát ra bằng cách nào. Điểm sáng ở cải cách kinh tế vẫn chưa rõ.

Phạm Huyền

tin nổi bật

Đêm không ngủ trước ngày ký Hiệp định Paris

VietNamNet giới thiệu những hồi ức của đồng chí Nguyễn Bình Thanh, thư ký của trưởng đoàn Nguyễn Thị Bình tại Hội nghị Paris 1973.

Thủ tướng: Hoàn thành dứt điểm, bảo đảm chất lượng tuyến cao tốc Tuyên Quang-Phú Thọ

Chiều 25/1, sau khi kiểm tra, đôn đốc dự án cao tốc Tuyên Quang-Phú Thọ, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã làm việc với tỉnh Tuyên Quang, tỉnh Phú Thọ và các bộ, ngành, liên quan về dự án này.

Mùng 4 Tết: Hơn 1.400 tài xế vi phạm nồng độ cồn bị xử phạt

Trong ngày 25/1 (mùng 4 Tết), lực lượng CSGT toàn quốc đã xử lý 1.414 trường hợp vi phạm nồng độ cồn. Số lượng người vi phạm tăng 1022,2% so với cùng kỳ năm 2022.

Lo sợ ùn tắc sau kỳ nghỉ Tết, người dân trở lại Hà Nội sớm

Còn 1 ngày nữa kỳ nghỉ Tết Nguyên đán mới kết thúc nhưng từ chiều 25/1, người dân đã trở lại thành phố sớm, các tuyến đường cửa ngõ Hà Nội ken đặc phương tiện.

Băng giá phủ trắng nhiều khu vực ở Tây Bắc

Băng giá xuất hiện phủ trắng tại đỉnh Tà Xùa, xã Bản Công và đỉnh Tà Chì Nhù, xã Xà Hồ, huyện Trạm Tấu (Yên Bái) trong ngày 25/1.

Hàng nghìn người tham dự hội rước pháo đầu năm mới

Hai quả pháo dài khoảng 6m, đường kính 60cm, được những người đàn ông to khỏe rước quanh làng với mong ước năm mới làm ăn phát tài, gặp nhiều may mắn. Đây là một thủ tục tại lễ hội làng Đồng Kỵ (Bắc Ninh).

Hà Nội: Cảnh sát giải cứu người phụ nữ leo cột điện cao 25m

Phải mất 2 tiếng, Cảnh sát PCCC&CNCH (Công an TP Hà Nội) mới giải cứu thành công người phụ nữ leo lên cột điện cao 25m.

CSGT huy động 100% quân, không để ùn tắc các cửa ngõ sau Tết

Cục CSGT (Bộ Công an) vừa có công điện chỉ đạo CSGT các địa phương huy động tối đa lực lượng để đảm bảo an toàn giao thông cho người dân trở lại thành phố làm việc, học tập sau Tết.

Biển người chật kín khu du lịch núi Bà Đen ngày mùng 4 Tết

Hàng ngàn người đổ về khu du lịch núi Bà Đen ở Tây Ninh vào ngày mùng 4 Tết, khiến nơi đây chật kín, dòng người phải xếp hàng dài để di chuyển.

Cho gà ăn 'báu vật', nông dân Bắc Giang thu hàng trăm triệu

Nhiều hộ dân ở huyện Tân Yên (tỉnh Bắc Giang) cho đàn gà ăn, uống thức ăn được xem là "báu vật" nên giá trị của vật nuôi này mang lại lợi nhuận rất cao.

CSGT TP.HCM kịp thời ngăn cô gái nhảy cầu tự tử ngày đầu năm

Khi đang làm nhiệm vụ, CSGT TP.HCM phát hiện và kịp thời ngăn cản, động viên một cô gái đang có ý định nhảy cầu Bình Phước 1 tự tử.

Xúc động CSGT Đồng Nai dừng xe tặng nón bảo hiểm, nước mát

Lực lượng CSGT Đồng Nai chốt trực trên các tuyến quốc lộ sau Tết, "tiếp sức" nước mát, khăn lạnh và nón bảo hiểm khiến nhiều người đi đường bất ngờ, xúc động.

7 cây cầu huyết mạch kết nối TP.HCM với Đồng Nai

Ngoài cầu Đồng Nai, Long Thành đang khai thác, kết nối giữa TP.HCM với Đồng Nai còn thêm 5 cầu khác gồm cầu Phước Khánh, Nhơn Trạch, Cát Lái, Đồng Nai 2 và Phú Mỹ 2.

Thuyền trưởng hơn 10 năm vượt sóng cứu nhiều tàu gặp nạn trên biển

Hơn 10 năm qua, mỗi lần nghe tin tàu cá với ngư dân gặp nạn là ông Cao Văn Thơ (TP Nha Trang, Khánh Hòa) liền chỉ huy đội tàu vượt sóng đi ứng cứu.

Hiện trường xe 4 chỗ lao vào giữa nhà dân, tông tử vong người đàn ông

Người đàn ông trú xã Ea K’pam, huyện Cư M’gar (Đắk Lắk) đang ngồi chơi trong phòng khách, bất ngờ bị ô tô tông tử vong tại chỗ. Tài xế vi phạm nồng độ cồn ở mức rất cao.