Đặc sản trời cho mọc trên đá ở Tây Bắc, muốn ăn phải mang chày ra giã

Từ món ăn bình dị của đồng bào người Tày, người Thái ở vùng Tây Bắc, rêu suối đã được nâng tầm, trở thành thứ đặc sản "lạ tai, lạ mắt" hấp dẫn thực khách gần xa.

Nhắc đến ẩm thực Tây Bắc, người ta thường nghĩ tới các món ăn nổi tiếng như thịt gác bếp, cơm lam, măng rừng, lợn cắp nách,… Thế nhưng, ở vùng đất này còn xuất hiện một món ăn đặc biệt được ví như đặc sản "trời ban" mà ít người biết tới, đó chính là rêu suối.

Rêu suối là món ăn quen thuộc trong bữa cơm hàng ngày hay xuất hiện trong những dịp lễ, Tết của đồng bào dân tộc Thái, Tày ở các tỉnh như Sơn La, Yên Bái, Hà Giang,... Ở mỗi nơi, rêu đá lại có hương vị và cách chế biến riêng nhưng vẫn là "thức quà" từ nhiên nhiên không chỉ bà con vùng Tây Bắc yêu thích mà còn "được lòng" cả thực khách gần xa.

{keywords}
Theo những người có kinh nghiệm, cần tránh thu hoạch rêu vào ngày rằm vì thời điểm này, ốc sẽ sinh sản và bám vào các đám rêu. Ảnh: Thơm Mỹ

Rêu mọc tự nhiên, bám quanh những tảng đá ở dưới suối, chỉ xuất hiện theo mùa, vào tầm cuối thu, đầu đông. Rêu có nhiều loại nhưng rêu mọc ở chỗ nước sạch, chảy xiết thì mới có thể ăn.

Người dân thường hái rêu ở khu vực suối có mực nước nông đến đầu gối. Chỗ nước sâu, nước tù thì rêu ít mọc, nếu có thì rêu cũng không được sạch vì dính nhiều sạn cát.

Chị Nguyễn Thị Lài (sinh sống tại huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái) cho biết, vài năm gần đây, cứ đến mùa lại ra suối thu hoạch rêu về ăn và đem bán.

"Nên hái ở những bãi rêu lớn bởi ở đó rêu vừa nhiều, vừa ngon. Khi vớt rêu phải đứng ở dưới suối rồi tiến dần lên trên, tránh làm đục nước. Vì nước đục sẽ khó nhìn thấy rêu và làm cát sạn dính vào rêu.

Rêu chỉ sống khoảng một tuần, tức là đến mùa rêu mọc được 3-4 ngày thì phải ra vớt ngay. Khi ấy rêu mọc tốt nhất và non. Nếu thu hoạch chậm thì rêu sẽ chuyển sang màu trắng và không dùng làm thức ăn được nữa", chị nói.

{keywords}
Quá trình sơ chế rêu cũng khá kỳ công. Ảnh: Hoàng Yên

Sau khi thu hoạch rêu từ suối, người dân thường dùng chày gỗ, khúc gỗ hoặc chuôi dao để đập rêu nhiều lần trên mặt tảng đá to, sạch hay trên mặt thớt cứng. Sau đó nhặt sạch rác, sỏi đá lẫn trong rêu rồi dùng rổ, rá để đãi sạch sạn cát. Cuối cùng là công đoạn "giặt rêu".

Rêu được thả vào những chậu nước lớn. Người dân dùng tay vò qua lại giống động tác giặt quần áo để giũ sạch những chất bẩn, nhớt còn sót lại nám ở rêu. "Giặt" qua nhiều lần nước xong, rêu được vắt ráo nước, túm lại thành từng nắm chắc nịch.

{keywords}
Rêu thu hoạch theo mùa nên ngoài chế biến ngay, người dân còn phơi khô rêu để ăn dần. Ảnh: Trần Huyền Châu

Ban đầu, người dân địa phương thường chỉ hái rêu suối về ăn, làm món rau cho các bữa cơm trong gia đình. Khi rêu được biết đến nhiều hơn bởi hương vị lạ miệng, người ta lại thu hoạch rêu đem ra chợ bán.

Rêu được nặn thành từng tảng hình tròn, nặng khoảng trên dưới 1kg với giá bán dao động từ 20.000 - 30.000 đồng/nắm tùy từng nơi.

{keywords}
Những tảng rêu tròn trịa, chắc nịch với màu xanh bắt mắt được bà con bày bán tại các khu chợ cóc ven đường thu hút sự chú ý của du khách. Ảnh: Phạm Huyền

Rêu là nguyên liệu làm nên nhiều món ăn ngon như rêu nướng, canh rêu, rêu xào tỏi, nộm rêu... Mỗi món lại có cách chế biến khác nhau, mang đến những hương vị đặc trưng riêng.

Với món canh rêu, rêu sau khi sơ chế sạch sẽ được cắt thành từng đoạn nhỏ, thả vào nước luộc gà hoặc xương hầm. Lúc chín tới, mùi rêu kết hợp với nước hầm tạo nên hương thơm hấp dẫn. Được thưởng thức bát canh rêu đá nóng hổi trong tiết trời se lạnh, thực khách mới cảm nhận được cái thú ẩm thực độc đáo nơi vùng cao Tây Bắc.

Với những mẻ rêu non, bà con dân tộc thường dùng để làm nộm. Rêu được làm sạch, cho vào chõ đồ cho chín tới rồi trộn cùng các gia vị như gừng, mùi, mắc khén, muối, mì chính. Người thích ăn cay có thể cho thêm ớt nướng giã nhỏ. Trộn đều tất cả là đã có ngay món nộm rêu thơm ngon, hấp dẫn.

{keywords}
Món rêu xào. Ảnh: Trần Huyền Châu

Rêu được chế biến thành nhiều món nhưng ngon nhất, đặc trưng nhất có lẽ vẫn là rêu nướng (hay còn gọi là rêu pho). Rêu được nêm nếm với các loại rau thơm và gia vị rồi gói vào lá chuối hoặc lá dong rồi kẹp tre, nướng trên bếp than hồng.

Khi nướng, không được để rêu quá gần ngọn lửa, tránh để rêu cháy, chảy gia vị ra ngoài hay dính tro bếp. Thỉnh thoảng phải xoay chiều gói rêu để các mặt đều được tiếp xúc đủ lửa, giúp rêu bên trong chín đều. Khi phần vỏ hơi cháy xém là rêu chín, dậy mùi thơm phức. Rêu nướng được dùng để ăn ngay khi nóng hoặc ăn kèm với cá suối nướng, thịt lợn, thịt gà,...

Anh Trần Huy (đến từ Hà Nội) vẫn không quên cảm giác lần đầu tiên được thưởng thức các món ăn chế biến từ rêu suối khi tới du lịch Yên Bái. "Khi chín, rêu không còn giữ được màu xanh lá lạ mắt nhưng ăn rất lạ miệng, có vị thơm ngon.

Rêu mềm, có hương vị riêng, bùi bùi, thoang thoảng cả vị của nước suối, ăn một lần vẫn nhớ mãi. Tôi thích nhất món nộm rêu. Tôi cũng mua vài cân rêu về làm quà cho cả nhà, ai ăn cũng khen ngon và thích thú", anh nói.

May mắn được thưởng thức rêu nướng ở Hà Giang 2 năm trước, chị Phạm Thu Nga (đến từ Hải Phòng) "phải lòng" món đặc sản này ngay từ lần đầu. "Có những lần thèm rêu nướng quá, tôi lại bắt xe khách lên Hà Giang chơi vài ngày để được thưởng thức hương vị của món ăn này.

Những gói rêu nóng hổi, vừa mở ra đã nức mùi thơm từ các loại nguyên liệu hòa trộn với nhau. Vị rêu rất lạ, kèm với mùi thơm hạt dổi, chút cay cay của hạt tiêu rừng càng làm món ăn thêm đậm vị hơn", chị Nga bày tỏ.

{keywords}
Từ món ăn bình dị của đồng bào dân tộc Thái, Tày ở Tây Bắc, rêu suối trở thành đặc sản lạ miệng hấp dẫn thực khách mọi nơi. Trong hình là món rêu nướng. Ảnh: Hoàng Hằng

Theo lời của bà con dân tộc vùng Tây Bắc, các món ăn từ rêu không chỉ hấp dẫn bởi hương vị đặc biệt mà còn có tác dụng chữa bệnh như giúp lưu thông khí huyết, giải độc, giải nhiệt, ổn định huyết áp và tăng cường sức đề kháng.

Còn theo kinh nghiệm dân gian, rêu có tính thanh mát nên có thể trị mụn nhọt, sốt rét, phòng hàn. Rêu chủ yếu là chất xơ, có tác dụng giảm mỡ trong máu, thích hợp cho những người muốn giảm cân.

(Theo Dân Trí)

tin nổi bật

Bắt cua đồng mùa nắng nóng kiếm tiền triệu mỗi ngày

Nắng nóng đỉnh điểm, cua đồng không chịu nổi nắng nóng cũng là lúc những người săn cua đội nắng để mưu sinh. Giá cua cao giúp tăng thêm nguồn nhu nhập cho người dân.

Kỷ lục đón hơn 100 ngàn khách/ngày, sân bay Nội Bài quá tải

Khách đi máy bay chủ yếu là khách nội địa. Sản lượng hành khách tại sân bay Nội Bài liên tục lập đỉnh mới mỗi ngày, hiện đã vượt 100.000 lượt khách.

Thịt lợn, gà đồng loạt tăng giá, hải sản đắt “cắt cổ” theo giá xăng dầu

Giá hải sản tăng tới 200%; thịt lợn, gà tăng vọt sau nhiều tháng rớt xuống đáy... phản ánh rõ những tác động từ sự leo thang của giá xăng, dầu.

Đặc sản Quảng Ninh được ví như cua hoàng đế nhưng bán với giá siêu rẻ

Là loại cua chỉ ăn được chân và càng cùng lớp gạch béo ngậy, loại cua này được ví như cua hoàng đế nhưng lại có giá “siêu rẻ”, chỉ từ 120.000 – 150.000 đồng/kg, thậm chí có nơi còn bán theo con với giá 19.000 đồng.

iPhone 11, 12 và iPhone 13 vào đợt giảm "kịch sàn", chiếc rẻ nhất chỉ từ 10 triệu đồng

Cuối tháng 6, các đại lý có một đợt điều chỉnh lớn, giảm giá 3 mẫu iPhone 11,12 và 13 xuống mức thấp nhất từ trước đến nay.

Ùn ùn đi du lịch, khách gặp quả đắng nhớ đời vì bị bẫy dịch vụ lởm

Đi du lịch mùa cao điểm, nhiều khách sập bẫy dịch vụ "treo đầu dê, bán thịt chó" và bị chặt chém với giá trên trời.

Hàng không trễ chuyến, khách vạ vật ở sân bay, hãng đổ lỗi do "ông trời"

Lịch trình bay của hành khách có điểm đầu hoặc điểm đích là Hà Nội hoặc TPHCM những ngày qua bị chậm liên tục. Các hãng đổ lỗi do thời tiết xấu hoặc những nguyên nhân bất khả kháng.

Muối Sa Huỳnh tăng giá kỷ lục

Giá muối tăng kỷ lục, diêm dân Sa Huỳnh (Quảng Ngãi) đang có thu nhập khá từ nghề này. Thương hiệu muối này cũng đã được đăng ký thương hiệu.

Giá vé máy bay 'nhảy múa', chặng Hà Nội - TP.HCM giá 5,5 triệu đồng

Giá vé máy bay từ Hà Nội đến các thành phố du lịch như Nha Trang, Phú Quốc và Đà Lạt đều tăng cao. Trong khi đó, giá trên chặng Hà Nội - TP.HCM đã chạm mốc 5,5 triệu đồng.

Giá thép giảm lần thứ 7 liên tiếp

Giá thép trong nước ngày 27/6 tiếp tục giảm thêm 300.000 đồng/tấn. Đây là lần giảm thứ 7 của giá thép trong nước kể từ ngày 11/5.

Biến đồng trũng thành đầm sen 7ha, lội bùn hái hoa, cắt đài thu về chục triệu

Những ngày này, người dân thị trấn Thạch Hà đang lội xuống bùn hái đài sen. Cánh đồng sen hơn 7ha này cho thu hoạch cao, mỗi hộ thu về vài chục triệu đồng.

Cầm sổ đỏ, sổ tiết kiệm là tài sản bảo đảm, ngân hàng bị bắt trả lại, nguy cơ mất trắng

Có trường hợp, ngân hàng nhận sổ tiết kiệm làm tài sản thế chấp vẫn chưa thể yên tâm vì bỗng một ngày, tòa án tuyên hợp đồng thế chấp vô hiệu do có khiếu kiện của vợ hoặc chồng về tài sản.

Những dịch vụ “hái ra tiền” khi Hà Nội nắng nóng

Những ngày Hà Nội nắng nóng gay gắt lên đến gần 40 độ C cũng là thời điểm “hái ra tiền” của một số dịch vụ ăn theo.

Nho đen không hạt giá 40 nghìn đồng/kg, nguồn gốc đáng ngờ

Loại nho ngọt lịm và không có hạt được rao bán giá chỉ từ 40.000-80.000 đồng/kg, được quảng cáo là nho bắp không hạt Ninh Thuận nhưng thực chất đây là hàng Trung Quốc.

Những rủi ro của thế giới kỹ thuật số

Trong một thế giới mà các thiết bị kỹ thuật số dễ dàng bị xâm nhập, thao túng và vũ khí hóa, nhận thức là điều cần thiết. Chỉ bằng cách hiểu rõ hơn về rủi ro, chúng ta có thể dễ dàng giảm thiểu nguy cơ hơn.