Đại gia đình 54 dân tộc Việt Nam: Dân tộc Bố Y

Người Bố Y nói tiếng Bố Y, một ngôn ngữ thuộc ngữ chi Thái trong ngữ hệ Tai-Kadai.

Dân tộc Bố Y, một trong 16 dân tộc rất ít người tại Việt Nam. Họ cư trú ở vùng núi cao, rải rác dọc biên giới Việt - Trung từ Lai Châu (huyện Phong Thổ) qua Lào Cai, Hà Giang, đến Cao Bằng (huyện Bảo Lạc).

Người Bố Y nói tiếng Bố Y, một ngôn ngữ thuộc ngữ chi Thái trong ngữ hệ Tai-Kadai. Tôn giáo chính là thờ tổ tiên. Khi bố mẹ chết, con cái phải kiêng kỵ nghiêm ngặt trong 90 ngày đối với tang mẹ và 120 ngày đối với tang cha.

Người Bố Y ở nhà nền đất, tường trình, có một sàn gác vừa để lương thực vừa là chỗ ngủ của những người con trai chưa vợ hoặc phòng khi nhà có khách. Người Bố Y ngày xưa quan niệm bắt buộc phải có lò bếp trong nhà, nên bếp thường được đặt ở phía chái nhà.

Lễ cưới của người Bố Y tổ chức phức tạp. Chàng rể không đi đón dâu, cô em gái của chàng rể đi đón, dắt theo con ngựa để chị dâu cưỡi lúc về nhà chồng.

Đàn ông Bố Y mặc áo tứ thân, cổ viền, quần ống rộng. Trang phục nữ có áo trong và áo ngoài. Áo trong may kiểu áo tứ thân, 2 túi ở hai bên. Chiếc áo ngoài có phần cổ và tay thêu hoa hay đôi bướm sặc sỡ, đối xứng… Mái tóc của phụ nữ Bố Y được buộc gọn trong khăn, không lộ ra ngoài. 

Người Bố Y sống chủ yếu bằng nghề làm nương rẫy. Ðồng bào nuôi nhiều gia súc gia cầm, đặc biệt họ có nhiều kinh nghiệm nuôi cá. Trước đây, người Bố Y thường làm mộc, rèn, gốm, đục đá, chạm bạc.

Sinh hoạt văn hóa tinh thần trong đời sống của cộng đồng Bố Y được thể hiện qua lời ca, câu hát khi đi làm nương, làm nhà, đi chợ, lễ tết, hội hè, khi khách đến nhà, nam nữ hát giao duyên, trong đám cưới, trong nghi lễ…Điệu hát của người Bố Y không có nhiều âm điệu, tiết tấu, tất cả đều được hát theo một nhịp đều đều. Như người Bố Y nói, khi hát miễn sao kéo được giọng.

Trong những dịp đám cưới, hội thi hay giao lưu văn nghệ giữa các dân tộc, khi đã ngà men rượu, thì khi ấy mới bắt đầu cất tiếng hát. Xưa kia, khi chuẩn bị đón giao thừa, gia đình ngồi quây quần bên nhau, người già sẽ dạy hát cho các con cháu. Theo các cụ, tuy điệu hát không thay đổi nhiều, nhưng lối hát ngày nay nhẹ nhàng hơn, để dễ cho người kéo giọng.

Trong dân ca Bố Y thường gặp các từ như: “Tau, cấy tau” (chúng tôi, chúng em, chúng cháu); “Cấy xhâu”, “Xhâu” (các anh, các cháu); “Dầu” (chúng em, chúng cháu, chúng con); “lậc” (con); “mùng” (mừng); “mủng” (buồn, lo); “pùng”, “tùng pùng” (gặp nhau); “tùng san” (lấy nhau)...

Dựa vào nội dung của các bài dân ca Bố Y, có thể phân loại thành hai nhóm sau: hát trong lễ hội, lễ cưới và hát khi làm nhà mới, hát giao duyên.

Thực hiện: Tuyết Nhung, Vũ Phong, Trần Văn Minh

Ảnh 360 - Dân tộc Bố Y

tin nổi bật

Nền tảng Make in Việt Nam: Những cột mốc chủ quyền trên không gian số

Những cột mốc chủ quyền ảo sẽ giúp người Việt làm chủ dữ liệu quốc gia. Đây còn là giải pháp căn cơ để tăng tính cạnh tranh, giảm sự phụ thuộc trên không gian số.

Hà Nội phân luồng các nút giao ùn tắc, tài xế không nhớ dễ dính phạt

Từ hôm nay (18/6), Sở Giao thông Vận tải Hà Nội bắt đầu thí điểm phần luồng lại một số nút giao thông hay xảy ra ùn tắc.

Úng ngập ở Hà Nội, TP.HCM: Rà lại thiết kế thoát nước nội đô, xây hồ đa mục tiêu

GS.TS Đào Xuân Học, nguyên Thứ trưởng Bộ NN&PTNT nhấn mạnh như vậy khi trả lời phỏng vấn VietNamNet về bất cập trong chống úng ngập ở đô thị lớn, giải pháp để phố không thành sông.

Nguy cơ tư nhân hóa báo chí nhìn từ hoạt động liên kết

Để không xảy ra vi phạm trong hoạt động liên kết, cơ quan báo chí phải kiểm soát tuyệt đối và định hướng nội dung trước chứ không phải để tư nhân lợi dụng danh nghĩa “rửa nguồn” như hiện nay.

Quyết tâm lớn của Chính phủ để sớm có 5.000km đường cao tốc

Phát triển hệ thống đường cao tốc được Chính phủ dành sự quan tâm đặc biệt. Mục tiêu đến năm 2030 cả nước có khoảng 5.000km đường cao tốc đã và đang được quyết tâm thực hiện.

Chân dung các tân giám đốc công an tỉnh vừa được bổ nhiệm

Cuối tháng 4, đầu tháng 5/2022, lần lượt công an các tỉnh Ninh Thuận, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Quảng Bình có tân giám đốc.

Ngày hội “ngại gì thử thách” của sữa Cô gái Hà Lan với nhiều trải nghiệm thú vị

Chào mừng Ngày Quốc tế Thiếu nhi và hưởng ứng Ngày Sữa Thế Giới (1/6), nhãn hàng Cô Gái Hà Lan đã tổ chức ngày hội “Ngại gì thử thách” vào ngày 28 - 29/5 tại trung tâm thương mại Aeon Mall Long Biên.

Sĩ tử Hà Nội bắt đầu cuộc đua giành suất vào các trường chuyên

Từ ngày 29/5, các sĩ tử sẽ bắt đầu tranh suất vào 4 trường THPT chuyên “hot” tại Hà Nội. Ngoài ra, 4 trường chuyên, trường có lớp chuyên thuộc Sở GD-ĐT sẽ tổ chức thi tuyển vào ngày 20/6.

Các mốc thời gian quan trọng trong kỳ thi vào lớp 10 công lập tại Hà Nội

Ngày 31/5, Hà Nội sẽ công bố số lượng học sinh dự tuyển vào từng trường THPT công lập. Thông qua đó, phụ huynh và học sinh có thể nắm được tỉ lệ "chọi" dự kiến của các trường.

Bóng đá Việt Nam thống trị SEA Games: Cú hích để bơi ra biển lớn

Đội tuyển nữ gọi, các chàng trai U23 lập tức trả lời, bóng đá Việt Nam khép lại kỳ SEA Games với vị thế độc tôn. Đó là lời khẳng định và cũng là cú hích cho những sân chơi mang tầm cỡ châu lục và thế giới trong tương lai.

Bông ngọc lan Bác Hồ gửi tặng nữ văn công mang về cho 'người thương'

Bác Hồ cùng xem phim “Chung một dòng sông”, trò chuyện với hai cô văn công trong Phủ Chủ tịch. Lúc ra về, Bác gửi tặng mỗi người một món quà là bông hoa ngọc lan và mấy cái kẹo.

Những biểu hiện 'tư nhân hóa báo chí' đang diễn ra

Số lượng tin bài “xuất bản” trên trang báo, tạp chí điện tử đột biến lớn; “phân lô, bán nền”, giao khoán các chuyên trang, chuyên mục cho đối tác liên kết… là những biểu hiện “tư nhân hoá báo chí”.

Quan hệ Việt - Mỹ tiếp đà phát triển tích cực

Thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu Việt Nam thăm, làm việc tại Mỹ và Liên Hợp Quốc từ ngày 11-17/5 nhân dự Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN - Mỹ, theo lời mời của Tổng thống Mỹ Joe Biden.

Những dấu ấn trong quan hệ ASEAN – Mỹ

Nhận lời mời của Tổng thống Mỹ Joe Biden, Thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu Việt Nam dự Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN - Mỹ.

Để báo ra báo, tạp chí ra tạp chí, trang tin ra trang tin

Theo Bộ trưởng TT&TT Nguyễn Mạnh Hùng, quản lý báo chí phải làm cho báo là báo, tạp chí là tạp chí, trang tin là trang tin. Đúng tôn chỉ mục đích, đúng quy định của pháp luật. Báo chí cách mạng thì không tư nhân hoá.