Trong năm qua, công ty Bharti Airtel Ltd của Ấn Độ và hãng Vodafone Group PLC của Anh đã liên tục “choảng” nhau. Hiện nay công ty Safaricom Ltd của Vodafone đang thống lĩnh thị trường viễn thông Kenya, với 77% thị phần.
Nhưng trong quý III/2010, hãng Airtel Kenya của Bharti đã gia tăng thị phần lên 15%, từ mức 11% của quý II và đang thu hút thêm tới 60% khách hàng mới mỗi tháng. Airtel Kenya đang trên đà “chiếm lĩnh thị trường”.
Đứng trên một tòa tháp nhiều tầng, Tổng giám đốc Robert Collymore của Safaricom đang chế giễu những dự đoán của đối thủ. “Đây không phải là lần đầu tiên họ nói thế”, vị CEO 52 tuổi nói. “Thật là một lối nói ngu ngốc. Tôi không muốn thô bạo với đối thủ, tôi còn có nhiều việc quan trọng hơn để làm”.
Cuộc chiến của họ phản ánh mối quan tâm đầu tư ngày càng gia tăng vào châu Phi, một trong những thị trường đang nổi và hấp dẫn trên thế giới, với 1 tỷ người tiêu dùng và đang phát triển cao hơn. Chi tiêu của người dùng châu Phi tăng hai con số với 16%. Hãng nghiên cứu McKinsey & Co dự đoán trong vòng 5 năm nữa, khoảng 220 triệu người châu Phi sẽ gia nhập vào lớp người tiêu dùng bậc trung.
Viễn thông là một trong những ngành công nghiệp tăng trưởng nhanh của châu lục này. Thị trường ĐTDĐ đã nhanh chóng phát triển sang các dịch vụ khác, như Internet di động, ngân hàng di động và các giao dịch bán lẻ di động. Dịch vụ di động cũng đã mang điện thoại đến cho những người dân ở vùng sâu, xa, nơi chưa có điện thoại cố định. Theo McKinsey, châu Phi có khoảng 400 triệu thuê bao di động, dự đoán dịch vụ dữ liệu và thoại sẽ mang lại 12 tỷ đến 15 tỷ USD cho doanh thu viễn thông vào năm 2012. Dịch vụ điện thoại nói chung, không chỉ riêng di động, đã mang lại 40,5 tỷ USD doanh thu trong năm 2009 cho châu Phi, riêng Kenya đóng góp 1,6 tỷ USD.
Bharti Airtel không tiết lộ chiến lược chi tiết của hãng ở châu Phi. Nhưng tại Kenya, công ty “nhăm nhe” hất cẳng Safaricom, bằng cách giảm giá cước, mở rộng mạng lưới. Người tiêu dùng nơi đây sẽ hưởng lợi, bởi cuộc cạnh tranh đang ngày càng nóng, với sự tham gia của Orange Kenya thuộc tập đoàn France Télécom SA và thương hiệu Yu của hãng Essar Group, Ấn Độ.
Airtel đang đầu tư mạnh mẽ vào chiến lược marketing nhằm thổi một sức sống mới cho nhãn hiệu của họ. Từ sau khi nhận được giấy phép đầu tư và kinh doanh tại Kenya, Airtel đã bắt đầu chiến dịch quảng cáo, giảm 50% giá cước, xuống còn 3 cent/phút và chỉ 1 penny để gửi một tin nhắn SMS. Airtel đang đi theo đúng mô hình mà Bharti đã thực hiện tại Ấn Độ: khách hàng sẽ sử dụng dịch vụ nhiều hơn nếu giá cước giảm.
Trong bối cảnh đó, Safaricom không còn sự lựa chọn nào khác ngoài việc cắt giảm giá cước để cạnh tranh. Các nhà phân tích cho rằng cuộc chiến giá sẽ hủy hoại các nhà mạng, về lâu dài sẽ buộc họ phải đưa ra các mức cước thấp hơn mức họ có thể gánh chịu.
Airtel từ chối tiết lộ các kết quả tài chính của hoạt động kinh doanh tại Kenya, nhưng tổng lợi nhuận của công ty mẹ tại Ấn Độ đã giảm 27%, xuống còn 16,6 tỷ rupee (368,7 triệu USD) trong quý kết thúc vào ngày 30/9/2010, một phần cũng vì hoạt động giảm giá cước tại châu Phi và sự cạnh tranh gay gắt tại Ấn Độ.
Trong khi đó, Safaricom tập trung chiến lược vào dữ liệu. Safaricom là nhà mạng duy nhất ở Kenya cung cấp dịch vụ truy cập Internet tốc độ cao trên máy tính và cả ĐTDĐ. Công ty dự kiến sẽ giới thiệu dịch vụ di động 4G trong những năm tới. Safaricom cũng kinh doanh M-Pesa, một dịch vụ ngân hàng di động đã khá phổ biến tại Kenya. Hãng sẽ áp dụng mô hình này với cả châu lục.
Airtel không nằm yên, họ cũng đang tấn công Safaricom trên trận địa này. Airtel lên kế hoạch giới thiệu dịch vụ 3G trong vài tháng tới và đang đầu tư vào dịch vụ chuyển tiền di động của chính hãng phát triển nên, Airtel Money. Airtel cũng đang xem xét sẽ “nhảy” vào một số lĩnh vực khác, như truyền hình cáp.
“Kenya có những thách thức không nhỏ”, lãnh đạo Airtel thừa nhận. “Nền văn hóa, bối cảnh thị trường rất khác Ấn Độ, và cũng không giống với các khu vực khác ở châu Phi. Airtel là một công ty toàn cầu, mang tham vọng toàn cầu đến cả châu Á và châu Phi, nhưng chúng tôi cũng muốn địa phương hóa tại các quốc gia”.
Theo WSJ
.svg){kind=icon}
