 |
Đằng sau đại bản doanh Google
Nói đến Google, ai cũng biết! Nhưng đã mấy ai biết đằng sau cánh cổng công ty là những gì? Có phải người ta chỉ đến, làm việc rồi đi về? Và Google đã làm gì để thu hút nhân tài, giữ chân những người thường có tâm lý “nhấp nhổm” nay đây mai đó?
Tại Google, ăn uống luôn là đề tài nóng. Với giám đốc nhân sự Stacy Sullivan, đó là món cháo bột yến mạch Ai Len nấu với trứng cá tươi ở nhà hàng Plymouth Rock Cafe. Còn với kỹ sư Jen Fitzpatrick, “người chiến binh” 7 năm chinh chiến ở đây, nhà hàng bar sống Cafe Pintxo là nơi quen thuộc. Joshua Bloch, chuyên gia ngôn ngữ phần mềm Java, thề sống chết với Cafe Seven.
Cuộc sống đằng sau Google
Tất nhiên, khi nói đến một công ty hấp dẫn, xứng đáng để đầu quân vào (Google được tạp chí uy tín Fortune bình chọn là công ty tốt nhất đáng để làm việc tại Mỹ), thì ăn uống chỉ là “món khai vị”. Còn nhiều thứ hấp dẫn và kỳ lạ tại Google. Chẳng hạn, bạn có thể giặt là ngay trong công ty, phơi phóng quần áo, rửa xe, làm việc trong phòng tập thể dục, tham dự lớp thẩm mỹ, mat-xa, học tiếng Tây Ban Nha, Nhật Bản, Pháp, và cả cắt tóc. Bạn muốn mua một chiếc xe hơi? Công ty sẽ đưa ngay cho bạn 5000 USD. Giới thiệu một người bạn đến làm việc ở Google, ok, bạn sẽ có ngay trong tay 2000 USD tiền thưởng. Có bầu ư? Chúc mừng! Xếp sẽ động viên bạn bằng 500 USD mỗi tuần trong tháng đầu tiên. Muốn kết bạn à? Hãy tham dự bữa tiệc TGIF hàng tuần, nơi luôn có sẵn một ban nhạc sống. Và trong đại bản doanh của Google luôn có 5 bác sỹ túc trực sẵn sàng kiểm tra sức khoẻ miễn phí cho mọi người.
 |
Chơi bi-a ngay trong công ty là chuyện thường |
Những con người Google (Googlers) gần như là những người thú vị nhất hành tinh. Googlers hạnh phúc, may mắn ở bên ngoài, và luôn đạt điểm A trong công việc. Nếu hỏi một nhân viên Google đang làm gì, câu trả lời không bao giờ là “bán hàng” hay “viết mã”, mà là họ đang chinh phục, “tổ chức lại hệ thống thông tin thế giới và biến chúng trở nên hữu ích, dễ tiếp cận hơn”.
Nền văn hoá 483 USD?
Chỉ mới 8 năm sau ngày chào đời, Google đã vượt qua con số 10 tỷ USD doanh thu trong năm 2006. Tỷ suất lợi nhuận tác nghiệp của hãng đạt con số kỳ diệu 35%, và hãng vừa kết thúc quý 3 với 10,4 tỷ USD tiền mặt. Cổ phiếu của Google tăng vụt từ 85% cách đây vài năm đến 483% hiện nay. Tất cả điều này đặt ra một vấn đề: liệu nền văn hoá của Google là nguyên nhân của thành công hay đơn giản chỉ là kết quả? Hay nói cách khác, Google là nơi tuyệt vời để làm việc bởi cổ phiếu của hãng đạt 483 USD, hay cổ phiếu của hãng đạt 483 USD bởi đó là nơi lý tưởng để đầu quân?
Trong những ngày đầu tiên lập nghiệp, Google chỉ là một cơ sở thực tập không hơn không kém của khoa vi tính Stanford, mà từ đó Page, Brin – 2 đồng sáng lập Google – và một số người bạn tốt của họ làm các thí nghiệm. Cho đến ngày nay, họ đã có rất nhiều, rất nhiều nhân viên. Những nhân viên này vẫn làm việc, chia sẻ với nhau khu văn phòng, dù đại bản doanh của Google rất rộng. Bởi Page, một sinh viên “kiểu văn phòng” rất thích ý tưởng thiết kế ra môi trường đại học mà ở đó anh và Brin đã viết ra công cụ tìm kiếm Google đầu tiên.
Giờ đây Google đã có hơn 10.000 nhân viên, và công ty đã có văn phòng ở Bangalore, New York, Irvine, Califonia và nhiều thành phố khách, nhưng khu đại học vẫn mang dáng vẻ “trí não nhất”.
Làm việc theo nhóm là một tiêu chuẩn, đặc biệt với những dự án lớn. Keith Coleman, một quản lý sản phẩm 26 tuổi, chịu trách nhiệm dự án Gmail, đang giám sát một dự án bí mật gồm 10 người. Họ tụ họp trong 1 căn phòng, tự nguyện rời bỏ nơi làm việc rộng rãi để được tự do thoải mái la hét và gọi nhau í ới, nhằm đi đến kết qủa cuối cùng là kết thúc công việc, và chức năng chát của Gmail ra đời.
Cũng “săn đầu người” nhưng …
Ngoài ra, Google vẫn thường xuyên tổ chức các buổi “săn đầu người” tại các trường đại học, thu nạp các chuyên gia ở bất cứ lĩnh vực nào, và đưa họ vào bộ sưu tập nhân viên của hãng. Chẳng hạn, Google đã “quyết rũ” được Vint Cerf, “cha” của Internet” và Larry Brilliant, người từng nghiên cứu và có công loại bỏ bệnh đậu mùa, hiện đang điều hành các đơn vị từ thiện của Google. Chiến dịch tuyển dụng này của Google còn đi xa hơn, vươn tới cả những nhân tài đã có nơi có chốn, để họ “tranh thủ” làm việc với Google. Một ngày nọ, Coleman, giám đốc sản phẩm Gmail, thủ thỉ với Terry Winograd, từng là giáo sư của anh, một nhà nghiên cứu thiết kế giao diện người-máy ở Stanford. Và hiện nay Winograd đã trở thành tư vấn của Google voà những giờ ông không giảng dạy ở Stanford.
 |
Một góc làm việc của nhân viên Google |
Van Rossum là trường hợp đặc biệt, nhưng tất cả kỹ sư Google đều được phép dành 20% quỹ thời gian để theo đuổi những dự án, kế hoạch mà họ mơ ước. Những dự án đó thực sự có cơ hội để ứng dụng. Google News, Gmail và Google Finance đều ra đời từ quỹ 20% thời gian đó. Những ý tưởng phi công nghệ mà các Googlers mơ ước cũng có cơ hội ra đời. Các chuyến xe buýt con thoi Wi-Fi của hãng ngày nay vẫn chạy trên đường phố chính là kết quả sau trận ốm của Cari Spivack, phụ trách nghiên cứu sản phẩm của công ty. Cô bị ốm vì phải lái xe đi làm. Cô đưa ý kiến đó lên ban giám đốc công ty sau khi hoàn thành việc nghiên cứu lộ trình xe buýt. Mọi công ty có quy mô “cỡ Google” đều thiết lập riêng mạng lưới giao thông, và Google cũng thế.
Google cũng nổi tiếng với danh hiệu “tình nguyện viên kinh tế”. Thuật ngữ này ám chỉ đến mấy trăm nhân viên nhận được chính sách cổ phiếu của công ty. Cũng như Microsoft từng làm trong nhiều năm, Google ban đầu trả mức lương khá thấp cho nhân viên bởi mọi người đều tin rằng họ sẽ lấy thu nhập từ cổ phiếu. Tuy nhiên, gần đây Google đã bắt đầu đưa ra mức lượng cạnh tranh so với toàn ngành công nghệ. Những kỹ sư kinh nghiệm có thể nhận được mức lương 130.000 USD/năm và nhận 800 tuỳ chọn cổ phiếu và 400 cổ phần trong số cổ phiếu giới hạn mà họ tham gia. Các MBA mới có thể nghĩ tới mức lương 80.000 đến 120.000 USD cùng với phần thưởng tuỳ chọn cổ phiếu.
Mặc dù Google hầu như luôn thắng trong cuộc chiến dành nhân tài với các đối thủ như Microsoft và Yahoo, song hãng cũng gặp không ít khó khăn. Trường hợp của Niniane Wang, một kỹ sư 27 tuổi từng nhận giải thưởng trị 1 triệu USD cho chương trình tìm kiếm màn hình nền (desktop) trên máy tính, là một ví dụ. Cô cho hay cô rất yêu Google, và chuyển tất cả những cuộc gọi của các nhà săn đầu người vào nốt từ chối, và không hề nghĩ về việc rời khỏi…. Nhưng nếu rời, cô sẽ lập công ty riêng.
Wayne Rosing, một phó giám đốc kỹ thuật trẻ tuổi, cũng từng ra đi để theo đuổi ước mơ về một thế giới tự trị. Paul Buchheit, một Googler cũng vừa xin “nghỉ hưu” ở tuổi 30. Evan Williams, nhà sáng lập Blogger, cũng ra đi đồng thời tuyên bố sự ra đời của một đế chế con.
Làm việc ở Google, được gì?
Để phòng tránh những rủi ro khó tránh này, Google ra sức lôi kéo các chuyên gia nhân sự giỏi nhất như Laszlo Bock, cựu quản trị GE. Mặc dù tỷ lệ hao mòn nhân sự hiện nay là khoảng 5% - trong đó có 22% những nhân viên mà Google thực sự tiếc khi mất họ – nhóm của Bock vẫn rất lo ngại về nguy cơ “ra đi hàng loạt”.
Giải pháp nào đây? Google đang xem xét về những cơ hội nghề nghiệp mới trong công ty dành cho những người “đứng ngồi không yên”. Hãng cũng thể chế hoá các chính sách đền bù và xét thưởng, bao gồm quyền chọn cổ phiếu – một chính sách rất hài lòng những nhân viên mới – thưởng cho những người có công với giá trị hàng triệu USD và các khoản thưởng đặc biệt khác. Hãng sắp sửa công bố một kế hoạch tuỳ chọn cổ phiếu mới tính theo thâm niên. Những nhân viên nào đã có thời gian gắn bó với Google lâu dài, đủ để hưởng quyền lợi này, có thể bán cổ phiếu hạn chế ra ngoài thị trường. Hiện nay chưa có một công ty nào áp dụng hệ thống này, song Google tin rằng Uỷ ban chứng khoán sẽ không đặt vấn đề gì với kế hoạch của hãng.
Có một mối nguy hiểm khác lớn hơn mà hãng phải đối mặt, đó là sự tăng trưởng. Sẽ rất dễ với một công ty có 100 nhân viên. Nhưng sẽ là khó khăn không tưởng khi có tới 10.000 hay 100.000 nhân viên. Nhiều kỹ sư, sau tất cả các lý do, thì họ không thích làm việc cho công ty lớn bởi sự cồng kềnh và bởi các phát kiến phải trình lên đủ cấp lãnh đạo mới thành hiện thực. Trong bối cảnh đó, Google cũng không khác gì các công ty công nghệ lớn khác.
Còn một điều nữa mà người ta băn khoăn về Google đó là hãng sẽ còn ở trên “top” bao lâu nữa? Đó là lý do tại sao các nhà sáng lập Google luôn đi tìm một mô hình biểu mẫu để xây dựng nền văn hoá của họ, và đó không phải là một công ty công nghệ hay một người khổng lồ quảng cáo.
Trở về câu hỏi 483 USD: có phải nền văn hoá của Google lớn bởi cổ phiếu của hãng bán rất tốt, hay cổ phiếu của hãng bán chạy vì nền văn hoá của Google lớn? Câu trả lời, dĩ nhiên, đó là bạn không thể trả lời câu hỏi này khi cổ phiếu Google vẫn đang ở mức 483 USD.
Huyền Thương
(theo Fortune)
.svg){kind=icon}
