Dấu hiệu con bạn lùn dưới chuẩn cần can thiệp tăng chiều cao ngay

Khoảng 10% trẻ bị thấp là do bệnh lý, cha mẹ cần phát hiện sớm để điều trị, tránh trường hợp 30 tuổi vẫn nhỏ như trẻ mẫu giáo.

 

10% bị thấp do bệnh lý

TS Vũ Chí Dũng, Trưởng khoa Nội tiết - Chuyển hoá - Di Truyền, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, có 3 yếu tố chính ảnh hưởng chiều cao của một người khi trưởng thành, bao gồm: Di truyền; dinh dưỡng, tập luyện và vai trò của hormone.

Với yếu tố di truyền, các nhà khoa học đã xác định được hơn 100 gene chi phối chiều cao, nếu bố mẹ cao, con sẽ cao và ngược lại. Nếu các điều kiện về dinh dưỡng, hormone đều bình thường, chiều cao của một người trưởng thành được tính theo công thức:

Chiều cao nam giới = (chiều cao bố + chiều cao mẹ) : 2 + 6,5 ± 5cm.

Chiều cao nữ giới = (chiều cao bố + chiều cao mẹ) : 2 - 6,5 ± 5cm.

Với hormone, khi trong bụng mẹ, trẻ sẽ phát triển chiều cao dựa vào hormone insulin, khi còn bú mẹ, chiều cao chịu ảnh hưởng của hormone tuyến giáp và dinh dưỡng.

Sau bú mẹ đến trước dậy thì, chiều cao bị chi phối bởi hormone tăng trưởng GH và hormone tuyến giáp. Khi vào tuổi dậy thì, bé gái chịu thêm thêm tác động của hormone estrogen, bé trai có tác động của testosterone thúc đẩy chiều cao tăng vượt trội.

{keywords}

Bé gái 12 tuổi có chiều cao chỉ tương đương trẻ mẫu giáo. Ảnh: T.Hạnh

Theo TS Dũng, một đứa trẻ khi chào đời có chiều cao trung bình khoảng 50cm, sau năm đầu tiên sẽ tăng thêm 16cm, năm thứ hai thêm 10cm, từ 3-7 tuổi, mỗi năm sẽ tăng thêm 6cm.

Giai đoạn tiền dậy thì, tốc độ tăng trưởng chiều cao bắt đầu chậm lại, đến tuổi dậy sẽ tăng vọt thêm 20-25cm với nữ và 25-30cm với nam.

Trong thực tế, 90% người có chiều cao khiêm tốn đều phát triển bình thường cả về thể chất và tinh thần, 10% còn lại thấp do bệnh lý, cần đưa đến gặp bác sĩ để phát hiện sớm, điều trị kịp thời.

“Nếu sau 1 năm, trẻ không cao thêm được 4cm hoặc thấp dưới 2 độ chuẩn chiều cao trung bình của trẻ cùng tuổi là bất bình thường, cần đưa đi khám để có đánh giá cẩn thận”, TS Dũng khuyến cáo.

Có rất nhiều bệnh lý khiến trẻ không phát triển chiều cao, như: Nội tiết, suy giáp bẩm sinh, hội chứng Cushing, dậy thì sớm, suy cận giáp, các hội chứng bẩm sinh, chậm phát triển trong tử cung, các bệnh về xương, các bệnh mạn tính/các bệnh chuyển hóa, các khối u và hậu quả muộn của điều trị ung thư, do thuốc…

Một số trường hợp phát hiện bất thường nhiễm sắc thể (hội chứng Turner, Down), các hội chứng khác (Noonan, Russell-Silver)…

Nếu không được phát hiện và điều trị, dù 30 tuổi nhưng khuôn mặt, chiều cao, thể chất chỉ tương đương trẻ 6-7ngực không phát triển, không có tuổi, không dậy thì, giọng như trẻ con. Với phụ nữ thấp lùn, trưởng thành vẫn không có kinh nguyệt, với nam giới, thể tích tinh hoàn chỉ 1mm, tương đương trẻ mới sinh.

“Đây là những trường hợp điển hình của thiếu hụt hormone tuyến yên và hormone tăng trưởng”, TS Dũng giải thích.

Can thiệp sớm, chiều cao tương đương trẻ bình thường

Tại Bệnh viện Nhi Trung ương hiện đang điều trị cho gần 400 trẻ thấp lùn. Trong đó, 252 trẻ thấp do thiếu hormone tăng trưởng GH, 56 trẻ mắc hội chứng Tuner, 36 trẻ bị nhỏ so với tuổi thai...

Trong số này, 32% trẻ được phát hiện điều trị trước 5 tuổi, 36% đến viện ở thời điểm 5-10 tuổi, 10-15 tuổi chiếm 30%, trên 15 tuổi là 1,2%.

“Những trường hợp thấp nặng, điều trị càng sớm càng tối ưu, bác sĩ sẽ xác định nguyên nhân để điều trị, không phải dùng thuốc. Ví dụ trẻ thiếu hormone thì bổ sung, trẻ bị suy thận cần điều trị bệnh thận...”, TS Dũng nhấn mạnh.

{keywords}

TS.BS Vũ Chí Dũng 

Kết quả điều trị tiêm hormone GH với 159 bệnh nhi cho thấy, ngay năm đầu tiên trẻ cao trung bình thêm được 9cm, cá biệt có trẻ cao thêm 18cm, 5 năm kế tiếp cao thêm 6-7cm mỗi năm.

Như trường hợp bé gái H.V, 12 tuổi ở Thái Bình được chẩn đoán suy tuyến yên gây thiếu hormone GH, sau 22 tháng tiêm hormone bổ sung đã cao thêm được 29cm, từ 79cm (dưới chuẩn 9 mức) lên 108cm.

Trường hợp khác là bé trai 12 tuổi nhưng chỉ cao 93cm (thấp dưới chuẩn 8 mức), sau tiêm hormone GH 22 tháng đã tăng thêm 25cm.

Một bé trai ở Hải Phòng 6,5 tuổi đến viện khám với chiều cao vẻn vẹn 94cm, thấp dưới chuẩn chiều cao hơn 3 mức. Sau 5 năm điều trị đã cao thêm được 139cm, cao hơn các bạn cùng trang lứa.

TS Dũng khuyến cáo, hormone tăng trưởng được chỉ định điều trị rất chặt chẽ trên những trường hợp thiếu hụt hormone, thấp do nhỏ tuổi thai, hội chứng Tuner. Khi có chỉ định, trẻ cần được tiêm đều đặn mỗi tối, chi phí điều trị sẽ tùy thuộc liều hormone theo cân nặng.

Đơn cử, nếu trẻ 10kg sẽ mất khoảng 2,5 triệu đồng/tháng. Nếu trẻ nặng 30kg, mắc hội chứng Tuner, liều dùng phải tăng gấp đôi, chi phí có thể lên tới 21 triệu đồng/tháng.

TS Dũng cho biết, hiện nhiều phụ huynh tự ý mua các sản phẩm kích hormone cho con uống. Việc này rất nguy hiểm.

“Nếu trẻ không thiếu nhưng lại bổ sung thêm hormone sẽ ảnh hưởng đến các chuyển hóa khác như làm cong vẹo cột sống, ảnh hưởng khớp háng, phì đại các đầu chi...”, TS Dũng khuyến cáo.

Thúy Hạnh

9 cách tăng chiều cao mỗi ngày ít người biết

9 cách tăng chiều cao mỗi ngày ít người biết

9 cách tăng chiều cao đơn giản mà hàng ngày bạn có thể áp dụng từ dinh dưỡng, luyện tập đến các mẹo nhỏ.

Bác sĩ giúp bé gái tí hon ở Thái Bình cao thêm 29 cm sau 2 năm

Bác sĩ giúp bé gái tí hon ở Thái Bình cao thêm 29 cm sau 2 năm

Cô bé 12 tuổi nhưng nhỏ xíu như bé 1 tuổi đã cao thêm 29 cm sau gần 2 năm tiêm hormone tăng trưởng.  

tin nổi bật

Nỗi ân hận của nữ bệnh nhân mắc ung thư giai đoạn cuối

Được chẩn đoán ung thư ở giai đoạn sớm, chị T.M không vào viện điều trị, lại tìm uống các bài thuốc Nam và áp dụng phương pháp "bỏ đói tế bào ung thư” khiến bệnh chuyển biến xấu.

Mất một bên thận vì sỏi san hô phủ kín

Người phụ nữ ở Hải Dương phải cắt bỏ thận trái vì sỏi san hô phủ kín gần hết bể thận và các đài thận, đài bể thận giãn, ứ mủ, chức năng thận bị tê liệt.

Hiểu hơn về xóa cận cùng ‘huấn luyện viên’ mắt khỏe

Trong chuỗi video 5 tập mang tên Bác sĩ dễ hiểu, các bác sĩ nhãn khoa đầu ngành của hệ thống Bệnh viện Mắt Sài Gòn đã hóa thân thành những "huấn luyện viên mắt khỏe”, chia sẻ kiến thức bổ ích về tật khúc xạ, phẫu thuật điều trị cận-viễn-loạn.

Novartis bắt tay FPT Long Châu triển khai dự án ‘Bảo vệ trái tim’

Ngày 15/8, Novartis Việt Nam ký hợp tác với chuỗi nhà thuốc FPT Long Châu thực hiện dự án “Bảo vệ trái tim”, nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân tim mạch tại Việt Nam.

Bú sữa pha bằng nước sông lắng phèn, trẻ xuất huyết tiêu hóa nặng

Bé gái 3 tháng tuổi được chuyển lên TP.HCM với chẩn đoán viêm ruột nhiễm trùng. Khai thác thông tin, bác sĩ mới biết trẻ được uống sữa pha bằng nước sông lắng phèn, không được đun sôi.

Con vắt ngo ngoe trong mũi bé trai sau lần tắm suối

Bé trai 18 tháng tuổi ngụ TP.HCM về quê nội ở Thái Nguyên chơi. Sau buổi tắm suối, cậu bé bị con vắt chui vào mũi gây chảy máu kéo dài.

Quy trình cắt bao quy đầu: những lưu ý về an toàn

Quy trình cắt bao quy đầu an toàn thường gồm 5 bước, được bác sĩ tiến hành thận trọng theo công nghệ xâm lấn tối thiểu; vết cắt thẩm mỹ, không gây tổn thương; thực hiện nhanh chóng, thời gian hồi phục vết thương nhanh.

Lưu ý cho kiều bào khi trồng răng Implant ở Việt Nam

Do khoảng cách về địa lý và thời gian hạn hẹp, không ít kiều bào về nước trồng răng gặp khó khăn trong việc lựa chọn nha khoa.

Phát hiện trường hợp người lây nhiễm đậu mùa khỉ cho chó đầu tiên

Chú chó của hai người đàn ông Pháp đã mắc đậu mùa khỉ. Đây là trường hợp đầu tiên bệnh này được xác nhận lây nhiễm từ người sang vật nuôi.

Hai mẹ con bị chó cắn, mẹ tử vong sau 3 tháng vì bệnh dại

CDC Quảng Bình cho biết, xã Lâm Thủy, huyện Lệ Thủy vừa có trường hợp tử vong sau 3 tháng bị chó cắn nhưng không xử trí vết thương, không tiêm vắc xin phòng bệnh dại.

Người đàn ông ở Hà Nội sốc phản vệ nặng sau uống thuốc đau răng dù biết dị ứng

Đã từng suýt chết vì uống thuốc đau răng mua tại một hiệu thuốc gần nhà nhưng người đàn ông ở Hà Nội vẫn tiếp tục đến đúng cửa hàng lần trước, mua đúng thuốc này về uống và hậu quả là đi cấp cứu.

Bí quyết giảm sẹo sau phẫu thuật

Sẹo không chỉ gây những triệu chứng khó chịu như ngứa, đau, hạn chế vận động… mà còn gây ảnh hưởng lớn về mặt thẩm mỹ. Bởi vậy vấn đề phòng ngừa và điều trị sẹo sau phẫu thuật được nhiều người quan tâm.

Bí quyết tăng cường sức khoẻ trong mùa dịch

Theo các chuyên gia y tế, để đối phó với nhiều loại dịch bệnh truyền nhiễm như Covid-19, sốt xuất huyết, cúm A… cần tăng cường sức khoẻ, nâng cao sức đề kháng bằng chế độ dinh dưỡng hợp lý, lối sống khoa học.

Hàng loạt biến thể phụ xuất hiện tại Việt Nam khiến ca Covid-19 tăng, Bộ Y tế chỉ đạo khẩn

Việt Nam xuất hiện hàng loạt biến thể phụ lây nhanh, Bộ Y tế vừa có văn bản khẩn yêu cầu tăng cường quản lý ca Covid-19.

Bé trai TP.HCM liệt mặt vì… nằm quạt sai cách

Gia đình cho bé nằm quạt ngủ, quạt thổi vào vùng gáy và mặt. Sáng hôm sau, bé sổ mũi và méo miệng.