"Để thành công, phải biết uyển chuyển"

Chẳng khác mấy so với 5 năm về trước khi tôi gặp ông cũng tại Hà Nội, khuôn mặt đôn hậu và luôn giữ được vẻ tươi trẻ, cho dù cường độ làm việc của ông ít có ai bằng. Bí quyết giữ được sự tươi mới đó là nhờ ông luôn khát vọng tìm kiếm những điều mới lạ trong cuộc sống.

Tôi đến Việt Nam lần đầu tiên năm 1992 và từ đó mỗi năm tôi thường trở lại Việt Nam. Điều tôi ấn tượng nhất là về con người của đất nước này, với lớp trẻ (đặc biệt là sinh viên Việt Nam) rất năng động, thông minh. Tôi cũng nhận thấy Chính phủ Việt Nam đã có những chính sách mở cửa thị trường đầu tư cho các công ty nước ngoài. Những điều đó tạo nên nét sống mới cho Việt Nam.

Công ty IDG Việt Nam cũng đã thành lập được hơn 10 năm và luôn đạt tốc độ tăng trưởng kinh doanh 40-45%/năm - gấp đôi tốc độ tăng trưởng các công ty khác của IDG khắp toàn cầu.

Việt Nam cũng đang tập trung đào tạo lực lượng lao động có sức cạnh tranh cao. Tăng trưởng GDP khoảng 8-9%/năm, tạo ra sự phát triển mạnh mẽ trong nền kinh tế và đòi hỏi chính phủ đầu tư nhiều hơn cho ngành giáo dục.

Chúng tôi thấy thị trường CNTT Việt Nam đang phát triển khá tốt. Trong quý 1/2008, thị trường máy tính cá nhân Việt Nam có tỷ lệ tăng trưởng 21% so với năm trước, tạo một niềm tin rằng thị trường còn rất nhiều tiềm năng. Đó là nguyên do mà tôi có quỹ đầu tư 100 triệu USD và trong vòng 3 năm tới tôi muốn đẩy mạnh quỹ đầu tư lên khoảng 500 triệu USD cho thị trường này. 

Đây thực sự là một tin rất vui với các doanh nhân, đặc biệt là doanh nhân trẻ Việt Nam. Điều đó hẳn đã khẳng định những dự án đầu tư mạo hiểm trước đó của IDG tại Việt Nam là rất thành công?

Chúng tôi đã đầu tư vào khoảng 39 công ty trong quỹ thứ nhất. Những công ty này hoạt động rất tốt, với mức tăng trưởng doanh thu 25-35%/năm và giá trị công ty tăng khoảng 35-40%/năm. Điển hình là VinaGames - một trong những công ty đầu tiên mà chúng tôi đầu tư - doanh thu năm đầu tiên khoảng 200 ngàn USD, 2 năm sau công ty đạt doanh thu xấp xỉ 42 triệu USD, tăng trưởng gấp hơn 200 lần. Các công ty khác, cho dù chưa đạt được mức tăng trưởng như VinaGame, song doanh thu cũng tăng lên rất đáng kể.

Tại thị trường Việt Nam, tất cả các công ty qua đầu tư của quỹ chúng tôi đều đạt tốc độ tăng trưởng khoảng 40%/năm, kết quả này đã đưa Quỹ đầu tư tại Việt Nam vào danh sách  Top Ten quỹ đầu tư trên thế giới của IDG đạt tốc độ tăng trưởng cao nhất.

Chúng tôi sẽ thành lập quỹ đầu tư thứ hai với mức vốn 200 triệu USD, tập trung vào những công ty mà chúng tôi đã từng đầu tư trong quỹ thứ nhất, 40% tập trung vào những công ty hoạt động trong lĩnh vực Internet (online game, tìm kiếm...), 25% vào các công ty dịch vụ giá trị gia tăng trong ngành viễn thông; 35% tập trung đầu tư vào hệ thống phần mềm dành cho doanh nghiệp, về bảo mật, an ninh.

Năm 2010, IDG sẽ thành lập Quỹ tăng trưởng (Growth Fund) 300 triệu USD, tập trung tái đầu tư vào những công ty trước đây của chúng tôi, giúp họ tăng trưởng hoặc mở rộng hoạt động kinh doanh, tìm kênh phân phối, tiếp thị...

Ông đánh giá như thế nào về mức độ rủi ro và mạo hiểm khi đầu tư vào thị trường Việt Nam thời điểm hiện nay?

Rủi ro lớn nhất là nếu lạm phát tiếp tục tăng thì sẽ làm gia tăng chi phí hoạt động kinh doanh, cộng thêm đó, nếu tỷ lệ hối đoái giữa đồng đô la Mỹ và đồng Việt Nam không được cân bằng thì kinh phí hoạt động dựa trên đồng đô la cũng sẽ tăng. Nếu khách hàng không bỏ tiền ra để mua sắm nữa thì công ty khó giữ vững được tỷ lệ lợi nhuận cao. Đối với các công ty mà IDG đầu tư, nếu thị trường gặp nhiều bất lợi sẽ khó tìm nguồn khách hàng mới.

Bên cạnh đó, thông thường chu kỳ đầu tư của một công ty vốn mạo hiểm khoảng 7 năm, sau đó công ty phải được niêm yết trên thị trường chứng khoán. Tình hình hiện nay, nếu thị trường chứng khoán Việt Nam đình trệ thì 7 năm nữa các công ty của chúng tôi không ra được thị trường, gặp nhiều khó khăn hơn vì lúc đó họ cần gây dựng nguồn vốn đầu tư từ bên ngoài.

Tuy nhiên, quan điểm của chúng tôi là phải kiên nhẫn. Một nền kinh tế tăng trưởng quá nóng và quá dễ để vay vốn sẽ tạo ra một nền kinh tế "bong bóng". Cho nên đòi hỏi thị trường cần có những điều chỉnh, đi từ chính sách của nhà nước như siết chặt tiền tệ, kiểm soát tình trạng lạm phát gia tăng... Theo kinh nghiệm của tôi, khoảng 8-12 tháng thị trường sẽ vượt qua những trở ngại này. 

Tất cả công ty IDG đầu tư đều là doanh nghiệp trẻ. Điều gì khiến ông ấn tượng nhất ở các doanh nhân trẻ Việt Nam, và cũng có lời khuyên nào mà ông có thể đưa ra với họ?

Tôi có 2 ấn tượng rất lớn với các doanh nghiệp trẻ Việt Nam. Thứ nhất là khả năng và ham muốn làm việc, với trình độ ngoại ngữ rất tốt. Thứ hai, họ có sự đam mê và tham vọng xây dựng công ty lớn mạnh.

Lời khuyên của tôi dành cho họ là cần lắng nghe và tiếp xúc nhiều hơn nữa với khách hàng của mình, để nắm bắt được những nhu cầu và đòi hỏi của họ. Đa số các công ty thành công ngày hôm nay không chỉ đi những con đường khởi đầu, mà lúc nào cũng cần có sự thay đổi. Cũng giống như một người muốn chinh phục đỉnh núi, không phải lúc nào họ cũng đi theo đúng lộ trình đã vạch, bởi sẽ có những khi đá lở, sạt đất, vì thế mà phải uyển chuyển trên đường đi, miễn làm sao đạt được đích cuối cùng. Và sự uyển chuyển đó có được là nhờ lắng nghe về xu hướng của thị trường, về đòi hỏi của khách hàng.

Ông đã rất nổi tiếng với phương châm "nghĩ toàn cầu, làm địa phương" (think globally but act locally) khi xây dựng IDG thành một tập đoàn toàn cầu. Ông có thể giải thích rõ hơn ý nghĩa của phương châm này?

Giờ đây "thị trường toàn cầu" đang trở thành “mốt” với nhiều nơi trên thế giới, nhưng bạn cũng phải tỉnh táo để biết sử dụng điều này như thế nào, sử dụng vào việc gì và làm thế nào để điều hành kinh doanh ở một thị trường địa phương cụ thể.

Cũng nên nhớ rằng con người của một quốc gia, một địa phương cụ thể sẽ hiểu rõ về văn hóa, kinh tế, xã hội và những xu hướng kinh doanh tại chính thị trường đó. Bởi vậy, chúng tôi có hơn 40 ngàn nhân viên trên toàn cầu nhưng tất cả giám đốc điều hành đều là người của quốc gia đó.

Cái gọi là "nghĩ toàn cầu, làm địa phương" có nghĩa là hãy sử dụng giám đốc quản lý địa phương tại các công ty địa phương về điều hành, còn chiến lược kinh doanh chung sẽ xuất phát từ công ty toàn cầu.

Ông đã gần 71 tuổi, nhưng phong thái rất nhẹ nhàng và luôn tươi trẻ. Bí quyết nào giúp ông giữ được sức khỏe tốt và cường độ làm việc lớn như vậy?

(Cười to)! Với tôi, điều quan trọng là nếu mình liên tục học hỏi và tiếp thu những điều mới lạ thì điều đó sẽ giúp mình trẻ hơn. Vì thế, tôi đi rất nhiều, tới những nơi mới mẻ, tới những thị trường đang phát triển, gặp những con người mới và tìm kiếm bao điều mới lạ. Những cái đó kích động tôi tìm tòi để hiểu về những vùng đất mới, những con người mới, giúp cho mình luôn có một tinh thần tốt, tươi trẻ hơn. Và tôi đang chuẩn bị cho sinh nhật lần 100 của mình trong khoảng gần 30 năm nữa đấy!

Xin cảm ơn ông.

thực hiện

Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số 61 ra ngày 21/7/2008