Đền Cửa Ông lấp khoảng trống quản lý tiền công đức, Bí thư Tỉnh uỷ đề xuất giải pháp

Kiểm đếm tiền công đức, nộp kho bạc trong ngày

Đền Cửa Ông thuộc cụm Di tích quốc gia đặc biệt đền Cửa Ông - Cặp Tiên nổi tiếng ở Quảng Ninh với vị thế đẹp, lưng tựa núi, mặt hướng ra vịnh Bái Tử Long. Hằng năm, đền đón rất nhiều du khách thập phương đến dâng hương, bày tỏ lòng tôn kính vị tướng Trần Quốc Tảng, người con thứ ba của Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn. 

Vào dịp Tết Nguyên đán, mùa lễ hội đền (từ mùng 1 Tết đến 30/3 âm lịch), các ngày lễ và cuối tuần, hòm công đức được mở lúc 14h hằng ngày. Những ngày còn lại, việc mở hòm và kiểm đếm thực hiện từ 2 đến 3 ngày/lần.

Các hòm công đức được mở theo quy trình chặt chẽ, dưới sự giám sát của nhiều bộ phận và hệ thống camera. Từng túi tiền được niêm phong, ghi sổ và kiểm đếm ngay trong ngày, hạn chế tối đa sai sót. 

Ông Bùi Xuân Hẹn, Trưởng ban quản lý Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt đền Cửa Ông - Cặp Tiên cho biết: “Ban đã xây dựng quy trình tổ chức thực hiện việc kiểm đếm tiền công đức và các khâu kiểm đếm cũng như nộp kho bạc đều được hoàn tất trong ngày. Quá trình thực hiện các khâu đều có camera giám sát nghiêm ngặt để đảm bảo công khai minh bạch và tránh thất thoát về quản lý tiền công đức”.

Từ đầu năm 2026 đến nay, đền Cửa Ông đã đón hàng trăm nghìn lượt khách, với số tiền công đức trên 16 tỷ đồng. 20 hòm công đức được bố trí hợp lý trong toàn khuôn viên, vừa thuận tiện cho du khách, vừa đảm bảo mỹ quan nơi thờ tự.

Không chỉ kiểm đếm, Ban Quản lý di tích còn hướng dẫn việc dâng lễ của du khách theo hướng văn minh, tránh tình trạng đặt tiền lên tay tượng hay khe cửa gây phản cảm. 

“Dù ở xa nhưng năm nào tôi cũng về đền Cửa Ông. Không chỉ nghe nhiều người đánh giá tích cực mà đã có lần, tôi về đền đúng buổi chiều, thấy Ban quản lý mở hòm công đức với sự tham gia của các đơn vị liên quan. Điều đó khiến tôi và nhiều Phật tử cảm thấy yên tâm hơn về sự minh bạch, cũng như trọn vẹn hơn với tấm lòng mình”, bà Vũ Thị Mai, xã Bờ Y, tỉnh Quảng Ngãi chia sẻ.

Đền Cửa Ông là một cơ sở tín ngưỡng do chính quyền phường quản lý, trưởng ban quản lý là công chức. Ông Đinh Ngọc Chiến, Bí thư phường Cửa Ông cho biết: “Hàng ngày, ban quản lý quỹ có trách nhiệm kiểm quỹ và báo cáo lại với trưởng ban chỉ đạo là bí thư và chủ tịch UBND phường. Các nhiệm vụ được đầu tư từ nguồn công đức này đều được công khai. Chúng tôi dành khoảng 54 đến 55% tiền công đức để đầu tư, tôn tạo các hạng mục của công trình đền Cửa Ông". 

Quản lý tiền công đức tương tự quản lý trạm thu phí BOT

Tuy nhiên, không phải nơi nào cũng làm được như đền Cửa Ông. Thực tế, tại không ít cơ sở tín ngưỡng, việc quản lý tiền công đức vẫn còn tồn tại những “khoảng trống”.

Từ việc đặt tiền tùy tiện, thiếu quy định rõ ràng, đến cách thu - chi chủ yếu dựa vào “niềm tin nội bộ”, thiếu cơ chế giám sát độc lập… tất cả đều ít nhiều ảnh hưởng đến sự tôn nghiêm của không gian tâm linh và niềm tin của người dân. Trong bối cảnh đó, yêu cầu xây dựng một cơ chế quản lý minh bạch, thống nhất đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Vào chiều 8/4, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, nhiệm kỳ 2026-2031 thảo luận về Dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi), Bí thư Tỉnh uỷ Quảng Ninh Quản Minh Cường đề xuất giải pháp minh bạch hóa tiền công đức tại các cơ sở thờ tự. Ông Cường cho rằng, nên yêu cầu Chính phủ hướng dẫn việc quản lý tiền công đức tương tự như cách quản lý trạm thu phí BOT để chống gian lận. Trừ các cơ sở thờ tự quá nhỏ, các chùa chiền lớn hoàn toàn có thể áp dụng ngay.

'Tiền công đức chuyển qua tài khoản cá nhân, tiềm ẩn nguy cơ rửa tiền, lừa đảo'

Điều quan trọng nhất là sự minh bạch. Toàn bộ tiền công đức là của các cơ sở tôn giáo. Nhà nước không thu hay can thiệp vào việc sử dụng nguồn tiền này. Tuy nhiên, Bộ Tài chính cần ban hành quy định quản lý chặt chẽ khuyến khích áp dụng thanh toán điện tử. Đối với tiền mặt bỏ hòm công đức, phải có bộ phận kiểm đếm minh bạch và nộp toàn bộ vào Kho bạc Nhà nước. Sau đó, cơ sở tôn giáo sẽ rút ra để chi tiêu theo nhu cầu.

Từ mô hình quản lý tại Đền Cửa Ông là một cơ sở tín ngưỡng, ông Cường cho hay mô hình này hoạt động rất chặt chẽ và hiệu quả. Về thu - chi, toàn bộ tiền công đức được kiểm đếm và nộp vào kho bạc. Việc chi tiêu trừ chi phí hương hoa hằng ngày đã có định mức đều phải lập kế hoạch, đề xuất lên Đảng ủy và Ủy ban phường phê duyệt. 

Khi dòng tiền được minh bạch, niềm tin sẽ không còn là điều trừu tượng. Và lúc đó, mỗi đồng công đức không chỉ là sự thành tâm, mà còn là một phần đóng góp rõ ràng cho việc gìn giữ và phát triển những giá trị thiêng liêng của xã hội.

Thay đổi những “lệch chuẩn” trong thực hành tín ngưỡng thờ MẫuNăm 2016 "Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt" được UNESCO ghi danh vào danh mục di sản văn hóa cần được bảo tồn của nhân loại đã tạo điều kiện để tín ngưỡng có sự bùng phát mạnh mẽ.