'Tiền công đức chuyển qua tài khoản cá nhân, tiềm ẩn nguy cơ rửa tiền, lừa đảo'

Tại phiên thảo luận dự thảo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo sửa đổi vào chiều nay, đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy (đoàn Tây Ninh) đặt vấn đề về nguồn thu, sử dụng tiền cúng dường, công đức, ủng hộ, quyên góp. 

Đại biểu cho hay, tại Điều 18 của dự thảo luật có quy định về quản lý sử dụng các khoản thu từ lễ hội tín ngưỡng nhưng vẫn còn khoảng trống trong cơ chế công khai minh bạch về tài chính của tổ chức tôn giáo. 

Nữ đại biểu đoàn Tây Ninh nêu: “Đây là nguồn thu lớn và cũng là một trong những nguyên do để nảy sinh nhiều vấn đề trong tổ chức tôn giáo, nhất là đối với các nguồn tài trợ từ nước ngoài, quyên góp tiền công đức qua tài khoản cá nhân đang diễn ra rất phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ rửa tiền hoặc lừa đảo”.

Theo đại biểu, Điều 52 của dự thảo luật quy định về quản lý sử dụng tài sản của cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo là phù hợp. Điều này cũng kế thừa và sửa đổi trên cơ sở quy định của Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016. Bên cạnh đó, điều trên vẫn giữ khung nguyên tắc là tài sản phải rõ nguồn gốc, đúng mục đích và thuộc sở hữu chung. Tuy nhiên, khi đối chiếu với thực tế số hóa, quy định này bộc lộ một số hạn chế. 

Khoản 1 chỉ liệt kê các nguồn hình thành mang tính truyền thống, trong thời đại số thì tài sản không chỉ là tiền mặt hay đất đai mà còn là tài sản ảo, tài sản số. 

Chẳng hạn như nhiều cơ sở tôn giáo hiện nay đang sở hữu nhiều kênh truyền thông trên YouTube, Facebook hay là TikTok có hàng triệu người theo dõi, có thể tạo ra thu nhập từ quảng cáo. 

Từ 2 điều trên, đại biểu kiến nghị bổ sung quy định về nguyên tắc quản lý thu, chi của các tổ chức tôn giáo; quy định bổ sung các tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc khi thực hiện vận động quyên góp trên không gian mạng bắt buộc phải sử dụng tài khoản ngân hàng đã đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Bởi, mục đích các quy định này nhằm minh bạch việc quản lý tài sản của cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo, cơ quan nhà nước có thể kiểm tra, kiểm soát dòng tiền đúng mục đích tôn giáo, đồng thời giúp cho tín đồ có thể đối chiếu, tránh bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Thảo luận về dự thảo luật này, đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) đặt câu hỏi về vấn đề quản lý tài sản, tiền công đức. Theo ông, cần làm rõ, hòm công đức của cơ sở thờ tự thì sẽ được đơn vị nào quản lý. Từ đó, sẽ tránh được việc sử dụng phần tiền này không đúng mục đích.

Bên cạnh đó, ông cho hay, có những trường hợp du lịch kết hợp với tâm linh, tôn giáo. Vì vậy, trường hợp thu tiền vé vào tham quan nơi có hoạt động tâm linh sẽ được đơn vị nào quản lý, đại biểu đặt câu hỏi, đồng thời cho rằng cần phân biệt rạch ròi, cụ thể vấn đề này.

Để các giá trị tốt đẹp của các tôn giáo được thực hiện, trở thành một nguồn lực nội sinh cho sự phát triển của đất nước, đại biểu Thích Thanh Quyết (đoàn Quảng Ninh) đề nghị tiếp tục thể chế hóa rõ hơn nữa cơ chế khuyến khích, phát huy nguồn lực của tín ngưỡng, tôn giáo trong đời sống xã hội.

Trong đó, ông nhấn mạnh đến các lĩnh vực hoạt động an sinh xã hội, nhân đạo từ thiện và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đặc biệt là trong giáo dục đạo đức nói chung và giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ hiện nay nói riêng.

Về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng, đại biểu đề nghị tiếp tục cụ thể hóa rõ hơn nữa tiêu chí nhận diện hành vi vi phạm và quy trình phối hợp giữa các chủ thể có liên quan, nhất là trong việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý các nội dung vi phạm trên các nền tảng số có yếu tố xuyên biên giới.

Robot 'chú tiểu' tụng kinh và chuyện dùng trí tuệ nhân tạo trong tín ngưỡng, tôn giáoDẫn chứng robot “nhà sư” Buddharoid tại Nhật Bản và mô hình “chú tiểu” tụng kinh ở TPHCM, ĐBQH, Thượng toạ Thích Đức Thiện kiến nghị bổ sung quy định pháp lý về chủ thể và việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo.