Theo báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cảnh báo nguy cơ cao virus lở mồm long móng serotype SAT1 xâm nhập vào Việt Nam.

Lở mồm long móng là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, lây lan nhanh trên gia súc như trâu, bò, lợn, dê, cừu, gây thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi và an ninh lương thực. Trên thế giới, vi rút này có 7 chủng (serotype), trong đó Việt Nam nhiều năm qua chỉ ghi nhận các chủng O, A và Asia1.

Đáng lo ngại, chủng SAT1 trước đây chủ yếu lưu hành tại châu Phi, nhưng từ năm 2025 đã lan sang Trung Đông, Tây Á và gần đây xuất hiện tại Trung Quốc. Việc phát hiện ổ dịch tại hai tỉnh Cam Túc và Tân Cương hồi tháng 4/2026 cho thấy vi rút đã tiến rất gần khu vực Đông Nam Á.

Theo cơ quan chuyên môn, với đặc điểm biên giới dài, hoạt động vận chuyển, buôn bán gia súc qua đường mòn, lối mở còn phức tạp, Việt Nam đối mặt nguy cơ lớn bị xâm nhập dịch bệnh.

tang cuong nang luc he thong co quan quan ly chuyen nganh thu y cac cap giai doan 2021 2030 1.jpg
Ảnh minh họa.

Hiện Việt Nam có tổng đàn gia súc lớn, gồm khoảng 31,4 triệu con lợn, hơn 6 triệu con bò, gần 2 triệu con trâu và trên 3 triệu con dê, cừu.

Tuy nhiên, các loại vắc xin lở mồm long móng đang lưu hành trong nước chỉ có tác dụng phòng các chủng O, A và Asia1, chưa có khả năng bảo hộ với chủng SAT1. Điều này đồng nghĩa toàn bộ đàn gia súc mẫn cảm hiện chưa có miễn dịch với chủng vi rút mới.

Trong trường hợp SAT1 xâm nhập, tỷ lệ mắc bệnh có thể rất cao, thậm chí lên tới 100% ở quần thể chưa có miễn dịch, gây thiệt hại nghiêm trọng về kinh tế.

Các biện pháp như kiểm soát vận chuyển, tiêu độc khử trùng, khoanh vùng, tiêu hủy gia súc bệnh tuy cần thiết nhưng không thể thay thế vai trò của vắc xin trong phòng bệnh chủ động.

Theo thông tin từ các phòng thí nghiệm tham chiếu quốc tế, vắc xin phòng lở mồm long móng serotype SAT1 đã được sản xuất tại nhiều quốc gia như Argentina, Thổ Nhĩ Kỳ, Pháp, Kenya hay Botswana.

Các loại vắc xin này có khả năng tạo kháng thể trung hòa với vi rút thực địa, tuy nhiên mức độ bảo hộ khác nhau tùy theo chủng và nhà sản xuất.

Do SAT1 chưa từng lưu hành tại Đông Nam Á, loại vắc xin này chưa được sử dụng phổ biến trong khu vực.

Trước nguy cơ dịch bệnh, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đã nhận được đề xuất từ nhiều doanh nghiệp chăn nuôi và kinh doanh vắc xin về việc nhập khẩu vắc xin SAT1 để tiêm phòng chủ động.

Bộ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép nhập khẩu vắc xin lở mồm long móng serotype SAT1 đã được cấp phép tại các nước, nhằm triển khai tiêm phòng chủ động cho đàn gia súc và sẵn sàng ứng phó khi dịch xảy ra.

“Đây là giải pháp cấp thiết để tạo miễn dịch chủ động, giảm thiểu thiệt hại kinh tế và bảo đảm an toàn dịch bệnh quốc gia trong bối cảnh nguy cơ ngày càng gia tăng”, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh.