Điều đặc biệt dưới 73 giếng của ngôi làng ở Hà Nội xưa

Một ngôi làng có đến 73 chiếc giếng cổ giống hệt nhau về cấu trúc. Đặc biệt hơn, dưới mỗi giếng là 2 tấm gỗ lim dày tới 40cm.

Giếng làng xuất hiện ở nhiều nơi nhưng không nơi đâu lại nhiều như ở 2 xã Yên Sở và Đắc Sở vốn là làng Kẻ Giá (huyện Hoài Đức, Hà Nội) trước đây.

Nằm ven bờ sông Đáy, xưa kia, đây là vùng phát triển kinh tế khá sầm uất. Người dân không chỉ tự hào về sự phát triển kinh tế mà họ còn có những di tích đặc biệt, thông qua câu nói: “Đình không xà, làng có 73 giếng”.

{keywords}
Giếng cổ nay không còn sử dụng, đã được phủ bề mặt để bảo vệ.

“Đình không xà” là ngôi đình lớn của làng Kẻ Giá xưa, rộng hơn 500m2 được dựng bởi 50 chiếc cột lớn.

Điều đặc biệt là những cột này đều không có mối đục nào của xà để nối lại. Các cột dựng đứng, mái gác lên đỉnh cột tạo nên một ngôi đình hoành tráng, uy nghi. Nhiều năm về trước, do chiến tranh, ngôi đình đã bị đốt phá.

Tuy đình không còn nhưng làng vẫn may mắn gìn giữ được những chiếc giếng cổ. 73 chiếc giếng nằm rải rác khắp ngôi làng. Mỗi giếng đều có cấu tạo giống hệt nhau.

Ở dưới đáy giếng là 2 phiến gỗ lim chắc chắn. Trải qua thời gian dài, các phiến gỗ lim vẫn không hề bị mủn, hư hỏng.

Từ phiến gỗ lim này, người xưa đã xếp các phiến đá lên theo hình tròn để tạo thành chiếc giếng. Các phiến đá đều không dùng hồ, vữa gắn kết mà vẫn chắc chắn.

Mỗi giếng hàng chục phiến đá, người dân có thể dùng tay bám vào những phiến đá này để lên xuống dễ dàng.

{keywords}
Anh Thanh bên một trong 73 chiếc giếng cổ của làng.

Anh Thanh (người dân ở xóm 1, xã Yên Sở) chia sẻ: “Người ta có thể lay các phiến đá này. Tuy nhiên nó không hề bị rơi ra, nhiều năm vẫn tạo thành một khối vững chắc. Hai phiến gỗ lim được lý giải là điểm chặn, giúp các phiến đá phía trên không bị lún sâu xuống đất”.

Giếng đã trở thành một phần không thể thiếu với người làng. Người dân thường đến gánh nước về dùng nấu ăn, sinh hoạt. Chiều chiều, phụ nữ giặt đồ và trẻ con có thể tắm ngay bên giếng.

Người dân ở đây cho biết, họ thường phải dậy sớm để gánh nước bởi nếu đến muộn, nước sẽ không còn. Nước của giếng nổi tiếng trong, mát vào mùa hè và rất ấm vào mùa đông. Người làng còn khẳng định, trẻ con bị rôm sẩy tắm nước giếng đều hết.

{keywords}
Hiện, chỉ còn vài giếng còn được sử dụng.

73 giếng nước đã trở thành nơi cung cấp nước chính cho người dân cả một vùng. Làng Đắc Sở còn có đặc sản là món bánh gio. Họ cho rằng, điều làm nên vị thanh mát đặc biệt của món bánh chính là nguồn nước lấy từ các giếng cổ.

Khá kỳ lạ là 73 giếng đều có một miếu nhỏ bên cạnh. Người xưa tin rằng, giếng nào cũng có thổ địa nên họ lập miếu, chăm sóc chu đáo. Vào các ngày Rằm hay mùng 1, người dân đều đến thắp hương xin bình yên, may mắn trong cuộc sống.

Ngày nay, các nhà đều có giếng khoan và dùng nước máy nên chỉ còn lại vài giếng làng giữ được công năng sử dụng.

{keywords}
 
{keywords}
Bên cạnh mỗi giếng đều có miếu nhỏ - nơi người dân đến cầu bình an vào các ngày Rằm, mùng 1.

Ông Ngũ Chí Luyện (66 tuổi) trưởng xóm 1 xã Yên Sở, cho biết, ông không biết các giếng cổ có từ bao giờ. Thời cụ, kị của ông đã thấy xuất hiện giếng. Tuổi thơ của ông Luyện cùng những đứa trẻ ở làng đều gắn liền với chiếc giếng này.

Ngày nay, khi giếng không còn nhiều công năng sử dụng, người làng vẫn dành cho nó một tình cảm đặc biệt. Ở nhiều giếng, họ xây gạch, làm chắn thép để bảo vệ giếng và tránh trẻ con sẩy chân ngã xuống.

Người làng vẫn thường xuyên tiến hành nạo vét, tôn tạo giếng và quét dọn quanh khu vực nhằm bảo vệ, gìn giữ di tích của làng.

“Trước đây, khi còn sử dụng nước, chúng tôi đều tiến hành làm vệ sinh đáy giếng định kỳ. Ngày nay, khi không còn dùng nước giếng, người làng vẫn gìn giữ khu vực giếng sạch sẽ, cẩn thận”, ông Luyện nói.

Theo ông, giếng làng là nơi họ tụ họp, gắn kết tình cảm sau những buổi làm đồng mệt nhọc. Ngày nay, nó vẫn rất quý giá bởi lưu giữ nhiều kỉ niệm của người dân ở làng.

Chuyện về pho tượng bằng gỗ trầm hương dát vàng trong chùa cổ ở Thái Bình

Chuyện về pho tượng bằng gỗ trầm hương dát vàng trong chùa cổ ở Thái Bình

Chùa Keo (Thái Bình) gắn liền với câu chuyện về cuộc đời Thiền sư Không Lộ thời nhà Lý và bức tượng bằng gỗ trầm hương dát vàng.

Ngọc Trang - Diệu Bình

tin nổi bật

Kỷ niệm khó quên ngày đi chúc Tết thầy cô

Bao năm trôi qua, nay bất chợt nhớ lại kỷ niệm này, tôi bỗng thấy bồi hồi, nhớ thầy cô, nhớ bạn bè - những sinh viên năm nhất lơ ngơ, chưa nhớ mặt thuộc tên thầy cô.

Món quà của mẹ 95 tuổi khiến con trai bất ngờ

Tôi mong chiếc nhẫn trên tay mình sẽ mãi chỉ là vật trang sức của mẹ cho, chứ không phải là kỷ vật của mẹ để lại, để mẹ cứ tiếp tục sống khoẻ, sống vui mãi như bây giờ.

Phụ nữ bản lĩnh trong hôn nhân thường không quan tâm đến 3 yếu tố này

Nếu ngay cả sự tin tưởng cơ bản này giữa vợ và chồng cũng không có thì chúng ta không thể chống chọi được với những giông bão lớn hơn trong cuộc đời.

Cách hóa giải vận hạn năm 2023 cho người tuổi Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi

Chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà gợi ý cách hóa giải vận xui năm 2023 cho người tuổi Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi ở các phương diện: sức khỏe, tiền bạc, công việc, tình cảm.

Chuyên gia chỉ cách hóa giải vận hạn cho người tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão

Năm 2023, người tuổi Dần nên mở rộng quy mô kinh doanh, đồng thời chi tiêu tiết kiệm, tránh lãng phí thì sẽ tích lũy được khoản tiền lớn.

Người trúng số độc đắc Powerball hơn 2 tỷ USD đang ở đâu?

Sau hơn 2 tháng, hãng xổ số Powerball vẫn chưa công bố chủ nhân của tấm vé trúng giải độc đắc hơn 2,04 tỷ USD tại bang California.

Lời từ biệt của chồng với vợ khiến hàng triệu người xúc động

“Tôi đi đây, bà đừng khóc”, người đàn ông ở Trung Quốc nói với người vợ chung sống với mình hơn 6 thập kỷ. Ông qua đời một ngày sau lễ kỷ niệm 64 năm ngày cưới của họ.

Chuyện đời của người đầu tiên đưa mèo vào trong... nhiếp ảnh

Cơ duyên đưa tới những bức ảnh làm nên tên tuổi của nhiếp ảnh gia Harry Whittier Frees bắt đầu từ một sự việc nhỏ xảy ra trong gia đình ông.

Hàng trăm bệnh nhân mang ơn người đàn ông đất Quảng

Thấy được sự khó khăn của những người bệnh, anh Trần Anh quyết tâm mua chiếc xe cứu thương về chở người bệnh miễn phí trong huyện Núi Thành.

Bài khấn hóa vàng tết Quý Mão

Khi Tết kết thúc, gia chủ cần thực hiện lễ hóa vàng để tiễn ông bà, tổ tiên. Sau đây là 2 bài văn khấn hóa vàng theo sách Văn khấn cổ truyền Việt Nam và Tập văn cúng gia tiên.

Năm mới, để niềm tin dẫn bước ta thêm vững chãi

Lại Tết. Vòng tròn 365 ngày mà trái đất vừa hoàn thành nhiệm vụ khi đi quanh mặt trời ấy cứ thế tuần hoàn, nhưng cuộc sống thì luôn biến thiên, lên lên xuống xuống.

Đại gia Hà Nội xưa và những bài học ý nghĩa trao truyền cho con cháu

Cho đến hiện tại, ông Thái An vẫn luôn giữ gìn những truyền thống tốt đẹp của gia đình và răn dạy con cháu noi theo.

Mèo hoan hỷ trong niềm tin người Nhật và chiếc quán xinh xắn của tôi

Một trong những món quà tôi nhận được trong ngày khai trương là chú mèo với khuôn mặt cực kỳ hoan hỷ, ai nhìn cũng yêu.

Người mẹ 75 tuổi lì xì con trai 2,5 tỷ đồng

Đoạn clip ghi lại hình ảnh người mẹ lì xì cho con trai số tiền 2,5 tỷ đồng nhân dịp tết Quý Mão đang thu hút sự chú ý của nhiều người.

Vợ chồng gần 50 năm gác niềm vui đón Tết, giữ hè phố TP.HCM sạch đẹp

Khi pháo giao thừa sáng rực một góc trời, vợ chồng ông Thơm mới tạm dừng xé những bọc rác. Cả hai ngẩng mặt lên ngắm pháo hoa, thì thầm ước những điều tốt đẹp.