Điều gì sẽ đến với tàu sân bay Trung Quốc?

Varyag sẽ không phải là tàu sân bay duy nhất của quân đội Trung Quốc. Nhiều đồn đoán cho thấy, nước này dường như xây dựng 4 đến 6 tàu sân bay.

Sau nhiều năm nâng cấp, tàu sân bay Varyag có thể được hạ thủy trong năm nay, trở thành con tàu lớn nhất, hoành tráng nhất trong lực lượng hải quân quân đội Trung Quốc (PLAN).

Phân tích của tác giả Richard A.Bitzinger - chuyên gia nghiên cứu cấp cao Chương trình Thay đổi quân sự tại trường Nghiên cứu quốc tế S. Rajaratnam (RSIS), đại học Công nghệ Nam Dương, Singapore và Paul T.Mitchell - giáo sư nghiên cứu quốc phòng tại trường quân sự Canada ở Toronto, Canada.

Varyag sẽ không phải là tàu sân bay duy nhất của PLAN; nhiều đồn đoán cho thấy, Trung Quốc dường như xây dựng 4 đến 6 tàu sân bay. Tuy nhiên, trong khi PLAN đang trên con đường trở thành lực lượng hải quân sở hữu tàu lớn, thì việc này sẽ không xảy ra sớm sủa hay dễ dàng.

Varyag suýt chỉ là một sòng bạc nổi

Một “di sản” của hậu Chiến tranh Lạnh, Varyag được bắt đầu xây dựng vào đầu những năm 1980 nhưng công việc bị dừng lại năm 1992 khi con tàu mới chỉ được hoàn thành khoảng 70%. Ukraine, nước sở hữu con tàu sau khi Liên Xô tan rã, đã dỡ bỏ một số trang bị trên tàu, và để cho tàu “phơi mưa phơi nắng”. Cuối cùng, khi Varyag được bán và chuyển về cho Trung Quốc năm 2001 - để có thể trở thành một sòng bạc nổi tại Macau - nó chỉ còn lớp vỏ gỉ sét, không động cơ, không hệ thống vũ khí hay điện tử.

Hơn thế nữa, quá trình dỡ bỏ các thiết bị nhạy cảm trên con tàu đã dẫn tới việc phá hủy kết cấu, nên thậm chí khả năng đi biển của nó cũng đáng nghi ngờ.

Tàu sân bay Varyag được đại tu tại cảng Đại Liên. Ảnh: THX
Không nản lòng, vào giữa năm 2005, người Trung Quốc đưa Varyag đến một xưởng đóng tàu tại Đại Liên phía đông bắc Trung Quốc, nơi con tàu được sơn màu xám đặc trưng của PLAN và phần bãi đáp máy bay trên boong được sang sửa lại. Sau đó, hệ thống động cơ và điện tử của tàu được lắp đặt và phần cầu tàu cũng xây dựng lại.

Khi ấy, Trung Quốc vẫn thiếu các máy bay có thể sử dụng trên tàu sân bay. PLAN bắt đầu chú tâm vào máy bay chiến đấu Su-33, loại máy bay hoạt động trên con tàu sân bay duy nhất của Nga mang tên Đô đốc Kusnetzov. Có rất nhiều tin đồn về việc Trung Quốc có thể mua tới 50 máy bay S-33 từ Nga hoặc đã tậu được hai chiếc từ Ukraine và đang trong quá trình “mổ xẻ” máy bay.

Những bước tiếp theo

Varyag có lẽ chủ yếu sử dụng làm nền tảng nghiên cứu và huấn luyện cho đội ngũ thiết kế, thủy thủ đoàn tàu sân bay của Trung Quốc trong tương lai, hơn là hoạt động đầy đủ như một chiếc tàu sân bay toàn diện. Cùng lúc đó, Trung Quốc được cho là bắt đầu xây dựng một số tàu sân bay trong nước. Ước tính của Nhóm Thông tin Jane’s cho thấy, PLAN có thể xây dựng tới 6 tàu sân bay, và chiếc đầu tiên sẽ xuất hiện vào giữa thập niên này.

Khi điều đó xảy ra, điều đó đồng nghĩa với việc thay đổi quan điểm của PLAN về Nhóm tàu sân bay tác chiến (CVBG), với việc coi tàu sân bay là trái tim của đội tàu hỗ trợ gồm tàu ngầm, tàu khu trục - một sự hợp nhất trong trình diễn sức mạnh hàng đầu. Các CVBG như vậy nằm trong số trang thiết bị ấn tượng nhất của sức mạnh quân sự, về lực lượng tấn công bền vững, sâu rộng và có khả năng viễn chinh.

Thách thức

Tuy nhiên, việc có một con tàu sân bay không đơn giản là tự động chuyển đổi trở thành một lực lượng hải quân sở hữu tàu sân bay. Trung Quốc có thể mất 15-20 năm trước khi có một nhóm CVBG gồm 4-6 sáu chiếc. Và, các thách thức đặt ra với việc vận hành hoạt động hạm đội này không hề nhỏ. Hạ cánh trên tàu sân bay là công việc căng thẳng nhất trong hoạt động bay. Đồng thời, boong tàu sân bay là một khu vực làm việc rất nguy hiểm vì kích cỡ tương đối nhỏ, và số lượng nhiều hoạt động cùng diễn ra ở một nơi trong cùng một thời điểm. Do đó, rủi ro dẫn đến cái chết của một phi công hay người hỗ trợ là rất cao.

Hoạt động tàu sân bay là cả một gánh nặng. Hơn mọi tàu chiến khác, tàu sân bay là “hệ thống của hệ thống” bên trong và của chính bản thân nó. Các tàu sân bay có thể có những loại máy bay khác nhau trên boong. Một tàu sân bay Mỹ có khoảng bốn phi đội chiến đấu cơ riêng biệt, một phi đội chiến đấu điện tử, một phi đội chống tàu ngầm và các trực thăng tìm kiếm cứu hộ, một phi động cảnh báo sớm và một phi đội vận chuyển hàng hóa. Hơn thế nữa, cái gọi là “chu kỳ hoạt động” - khởi động và phục hồi liên tục của các sứ mệnh bay trong một ngày - đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa con người và máy móc, tất cả đều đòi hỏi sự thực hành liên tục để sẵn sàng tiếp cận với bất kỳ mức độ nào. Điều đó có nghĩa là không chỉ cần tới một cơ sở đào tạo lớn trên bờ mà còn cần đến việc diễn tập thường xuyên trên biển.

Do đó, có thể đặt câu hỏi việc việc PLAN sẽ cố gắng lặp lại sự phức tạp của một tàu sân bay Mỹ. Tàu Varyag sử dụng thiết kế kiểu nhảy cầu “ski-jump”. Kiểu này cung cấp nhiều lợi thế: khi cất cánh nó sẽ không tạo ra áp lực cho khung máy bay và phi công, cho phép trọng lượng máy bay nhẹ hơn vì ít phải tăng cường cấu trúc khung. Khi đã lên không, máy bay sẽ có được góc tấn công lớn, làm tăng thêm tốc độ bay. Nhưng mặt khác, máy bay cất cánh kiểu này không thể mang tải trọng nặng (như trang bị vũ khí và nhiên liệu), vì thế bị hạn chế lớn về hỏa lực và phạm vi hoạt động.

Điều sẽ tới

Bất chấp các thách thức, PLAN rõ ràng muốn trở thành lực lượng hải quân có tàu sân bay. Nếu thập niên trước thể hiện cho chúng ta biết điều gì đó về quân đội Trung Quốc, thì đó là một quyết tâm xây dựng lực lượng vũ trang.

Trung Quốc sẽ tiếp tục đổ tài nguyên vào việc hiện đại hóa quân sự - gần đây nhất là việc nâng chi tiêu quốc phòng lên 12,7% ở mức 91,5 tỉ USD. Nếu Trung Quốc thành công trong việc có được không chỉ một mà là cả một hạm đội tàu sân bay, thì hạm đội ấy sẽ tạo nên những đột phá lớn trong nỗ lực mở rộng sức mạnh quân sự Trung Quốc. Cán cân quyền lực ở châu Á - Thái Bình Dương sẽ thay đổi.


Thái An (Theo eurasiareview)


 

tin nổi bật

Tổ chức lễ tang nguyên Ủy viên Bộ Chính trị Vũ Oanh theo nghi thức cấp Nhà nước

Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam quyết định tổ chức lễ tang nguyên Uỷ viên Bộ Chính trị Vũ Oanh với nghi thức lễ tang cấp Nhà nước.

Vi phạm nồng độ cồn, tài xế vào xe chốt cửa rồi đốt giấy tờ

Khi đang bị CSGT về xử lý hành vi vi phạm nồng độ cồn, nam tài xế quê ở Hà Tĩnh bất ngờ chạy vào xe Daewoo Lacetti rồi chốt cửa, đốt giấy tờ gây cháy một phần ghế ngồi.

Hình ảnh Su-30MK2, máy bay trực thăng Mi trình diễn tại Hà Nội

Sáng 8/12, các đơn vị máy bay chiến đấu 'hổ mang chúa' Su-30MK2, trực thăng Mi đã có màn trình diễn trong lễ khai mạc triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam 2022 tại sân bay Gia Lâm (Hà Nội).

Rực rỡ lễ hội Khinh khí cầu lần thứ 2 tại TP.HCM

Sáng 8/12, ngày hội Khinh khí cầu TP.HCM lần thứ 2 chính thức khai mạc tại Công viên chân cầu Thủ Thiêm 2 (TP Thủ Đức, TP.HCM).

Đường sắt thêm tàu phục vụ nhu cầu tăng cao Tết Dương lịch

Tổng công ty Đường sắt Việt Nam tổ chức chạy thêm hàng chục đoàn tàu dịp nghỉ Tết Dương lịch 2023 để phục vụ nhu cầu đi lại tăng cao của hành khách.

Xem ‘Hổ mang chúa’ Su-30MK2 và trực thăng vũ trang trình diễn trên bầu trời Hà Nội

Sáng nay (8/12), các biên đội Su-30MK2 và trực thăng vũ trang của Không quân nhân dân Việt Nam có màn trình diễn đẹp mắt và ấn tượng trên bầu trời Hà Nội tại lễ khai mạc Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam 2022.

Khai trương nền tảng triển lãm số 'Trường Sa Xanh'

Ngày 8/12, Bộ TT&TT tổ chức khai trương nền tảng triển lãm số về chủ quyền biển đảo Việt Nam phục vụ công tác thông tin đối ngoại với tên gọi 'Trường Sa Xanh'.

Giám đốc Công an TP.HCM: Tập trung trấn áp tội phạm cướp giật đường phố

Theo Thiếu tướng Lê Hồng Nam, Giám đốc Công an TP.HCM, dù tình hình tội phạm trên địa bàn đã được kéo giảm, nhưng vẫn diễn biến phức tạp và ngày càng tinh vi hơn.

Bị hại vụ Alibaba: Mất tiền tỷ vì tin người, bán nhà trả lãi ngân hàng

Nhiều người bị hại đã lên tiếng về những thiệt hại của mình khi theo dõi phiên xét xử vụ Nguyễn Thái Luyện (Chủ tịch HĐQT Công ty Alibaba) và 22 đồng phạm.

Đề nghị tạo thuận lợi cho xe chở khách miễn phí đến Bến xe Miền Đông mới

Phương tiện tham gia vận chuyển gồm loại 7 đến 29 chỗ được cấp phù hiệu. Hai bên thân xe phải có ghi nội dung “Xe vận chuyển hành khách miễn phí cho Bến xe Miền Đông mới”.

Xét xử công ty Alibaba lừa đảo: Dựng ba nhà bạt, sức chứa hơn 2000 người

Ngày 8/12, TAND TP.HCM đã đưa ra phiên xét xử vụ Nguyễn Thái Luyện (Chủ tịch HĐQT Công ty Alibaba) và 22 đồng phạm.

Thủ tướng dự triển lãm quốc phòng quốc tế, trưng bày vũ khí, khí tài

"170 đơn vị, doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng, an ninh có công nghệ tiên tiến và uy tín của 30 quốc gia từ khắp các châu lục đã có mặt tại đây, thể hiện tình cảm, sự đoàn kết vì một thế giới tốt đẹp hơn”, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhìn nhận.

Những dấu mốc đặc biệt trong quan hệ ASEAN - EU

Sau 45 năm, quan hệ ASEAN - EU đã phát triển năng động, mở rộng bao trùm các lĩnh vực và đang có kế hoạch hành động triển khai quan hệ đối tác chiến lược ASEAN - EU giai đoạn 2023-2027.

Cháy nhà giữa trung tâm TP.HCM, 4 người được cảnh sát giải cứu

Hỏa hoạn tại căn nhà 4 tầng khu trung tâm TP.HCM lúc sáng sớm có 4 người mặc kẹt, may mắn được cảnh sát tiếp cận kịp thời đưa ra ngoài an toàn.

Cháy phòng trọ ở TP.HCM, cô gái 22 tuổi tử vong

Người dân phá cửa phòng trọ nơi xảy ra hỏa hoạn, phát hiện đôi nam nữ mắc kẹt, trong đó cô gái đã tử vong, còn thanh niên bị thương.