Điều thú vị về trà Việt không phải ai cũng biết

“Tôi tự tin nói rằng Việt Nam chúng ta là một trong những chiếc nôi sinh trưởng cây chè trên thế giới”, nghệ nhân Nguyễn Ngọc Tuấn, tác giả cuốn sách Thưởng trà thật đẹp, thật vui chia sẻ.

Xem qua tập sách này, có thể nói nó tập hợp một nguồn tư liệu lớn về trà. Có vẻ mất khá nhiều thời gian và tâm lực để thực hiện tập sách?

Nghệ nhân Nguyễn Ngọc Tuấn: Tôi bắt đầu công việc làm trà từ năm 2004, nhưng xuất phát điểm lại không phải là trà mà chính xác hơn, tôi có niềm đam mê và kinh doanh về ấm và trà cụ.

Cũng trong năm 2004, tôi được một anh bạn người Trung Quốc dẫn đi tham quan những nơi đặc biệt tại Trung Quốc chuyên về sản xuất ấm chén gốm sứ, như Cảnh Đức Trấn một “thủ phủ gốm sứ” của Trung Quốc, sau đến Nghi Hưng, chuyên về ấm tử sa. Nhưng điều tôi bận tâm là làm sao tạo nên ấm tử sa của người Việt. Câu chuyện về ấm tử sa Việt Nam xin chia sẻ qua tập sách “Thưởng trà thật đẹp, thật vui”.

{keywords}
Nghệ nhân Nguyễn Ngọc Tuấn chia sẻ về tập sách “Thưởng trà thật đẹp, thật vui”.

Đến năm 2010, tôi bắt đầu nghĩ đến là phát triển thị trường trà Việt Nam. Trong những năm tiếp theo, tôi viết sách về trà. “Thưởng trà thật đẹp, thật vui” là một trong những dự án mà tôi ấp ủ từ lâu về một văn hóa trà Việt, cho người Việt và của người Việt, mà đến năm 2019 mới có cơ hội dồn toàn lực thực hiện.

Nghe có vẻ không mấy mới mẻ bởi vì tại Việt Nam, trà đã rất phổ biến. Vậy điều gì là sự khác biệt, thưa ông?

Tôi đã dành nhiều chuyến đi đến những địa phương trồng trà dọc khắp đất nước mình, có cơ hội tìm hiểu và giao lưu với nhiều danh trà, người làm trà, trồng trà và kinh doanh trà… bất giác tôi nhận ra một sự thật rằng, dường như chúng ta đang vô tình bỏ quên cả một nền văn hóa đặc sắc của chính dân tộc mình - văn hóa trà.

Có nhiều sự nhầm lẫn khi cho rằng trà ngon và văn hóa trà xuất phát từ Trung Quốc. Tôi không chối từ quan điểm rằng chúng ta chịu ảnh hưởng từ văn hóa Trung Quốc, nhưng trà ngon hay văn hóa trà thì người Việt vốn đã có từ nghìn năm cha ông. Tôi tin mình có niềm say mê, sự tự hào đủ để tiếp nối sứ mệnh xâu chuỗi và hệ thống lại nền văn hóa trà thuần Việt của chúng ta.

{keywords}
Người yêu trà mến sách tại buổi giao lưu, chia sẻ với tác giả.

Đó cũng là lý do mà cuốn sách ra đời sau hàng năm ròng tôi cùng các cộng sự tìm tòi, học hỏi và tích lũy.

Nói về tên tập sách, với nội dung lớn, xâu chuỗi, hệ thống lại văn hóa trà Việt Nam, vậy tại sao lại là “Thưởng trà thật đẹp, thật vui”?

Nghe tới thưởng trà, chúng ta nghĩ ngay đến việc uống trà, thưởng thức trà. Vậy, thế nào là thưởng thức trà? Trước đây, người ta đặt ra 4 quy chuẩn để tạo nên văn hóa thưởng trà, đó là: “nhất Nước, nhì Trà, tam Pha, tứ Ấm”.

Nói như vậy để thấy rõ, muốn có tách trà ngon cần phải chọn nguồn nước sạch dùng để pha trà, sau cần hiểu rõ về giống trà tức nguồn nguyên liệu để có cách pha phù hợp, kế đến là phương pháp pha sao cho giữ trọn và toát lên được hương vị của trà, cuối cùng là ấm tức dụng cụ pha trà.

Qua quá trình tìm hiểu, tôi nhận ra 4 quy chuẩn trên là điều kiện cần để có chén trà ngon, nhưng nếu nói về văn hóa thưởng trà thì hầu như chưa đủ. Không chỉ trong thời đại hiện nay, từ đời xưa, qua sử sách biên chép, rõ ràng còn có hai yếu tố “ngũ Trạch và lục Nhạc”, tức không gian và âm thanh. Hội đủ 6 yếu tố này, “Thưởng trà” mới thật sự trọn vẹn “thật đẹp, thật vui”.

{keywords}
Nghệ nhân Nguyễn Ngọc Tuấn giao lưu với khách mời.

Như vậy, một buổi thưởng trà cần hội đủ 6 yếu tố trên mới thật sự tạo nên chén trà ngon?

Xin một lần nữa khẳng định, thông tin tôi viết ở tập sách là sự kế thừa những gì cha ông đã để lại trong văn hóa trà Việt. Tôi chỉ là người hậu bối tìm hiểu và xâu chuỗi, hệ thống lại, chứ không hề sáng tạo thêm bớt. Đây cũng là lý do tôi nhấn mạnh, văn hóa trà Việt vô cùng đặc sắc và ấn tượng, sánh ngang cùng các thủ phủ về trà, không thua kém. Chỉ là, chúng ta đã vô tình lãng quên mà thôi.

Theo đó, 6 yếu tố trên là điều kiện cần và đủ để có một cuộc thưởng trà trọn vẹn, vì sao như vậy thì tôi cũng có dẫn chứng lịch sử qua từng giai thoại, thể hiện rõ trong “Thưởng trà thật đẹp, thật vui”.

Tuy nhiên, nếu không đủ các yếu tố trên thì sao? Thưởng trà là một nghệ thuật và đã là nghệ thuật thì mỗi người có một cách cảm thụ khác nhau, không sao cả. Những quy chuẩn mà tôi đề cập nhằm giúp người đọc có cách nhìn đúng đắn hơn về văn hóa trà Việt, biết được chính xác những cách thức tạo nên một chén trà ngon, từ nguyên liệu đến không gian. Tạm gọi là tạo nên một “tư liệu tham khảo đáng tin cậy” để bắt đầu tìm hiểu về văn hóa trà Việt. 

{keywords}
Tác giả ký và tặng sách cho độc giả trong buổi ra mắt.

Nghe ông nhắc nhiều về yếu tố Việt Nam. Đó cũng là chất liệu chính của tác phẩm lần này?

Đúng vậy. Tôi yêu đất nước mình và hơn hết là lịch sử - văn hóa của người Việt, cụ thể là văn hóa trà Việt. Chúng ta có quyền và tất nhiên cũng nên tiếp thu nền văn hóa nhiều nơi, nhưng không có nghĩa sẽ lãng quên văn hóa nước mình. Ngay trong tên tập sách lần này, với toàn bộ chữ thuần Việt, do dịch giả Trịnh Lữ tặng tôi, cũng đã nói lên điều đó.

Trong cuốn sách tôi đặc biệt muốn truyền tải thông điệp này. Chúng ta có nền văn hóa trà thuần Việt và tại Việt Nam có rất nhiều giống trà ngon, quý hiếm vào hàng bậc nhất thế giới như: trà Lam của người Dao, trà Cổ Thụ và dòng trà Shan Tuyết của Hà Giang, trà Sen cung đình Huế, trà Sen cổ truyền Hà Nội, trà Kim Đan ở vùng rừng Tây Côn Lĩnh…

Không có lý do gì để người Việt phải đi tìm tòi một nguồn trà nhập khẩu nào khác, trong khi chúng ta hoàn toàn có thể tự chủ nguồn trà chất lượng. Vấn đề ở đây, tôi nhận thấy, do thị trường trà phổ biến nhưng hỗn loạn, ít ai chịu tìm hiểu để có nhận định đúng về trà Việt. Mặt khác, nguồn đáng tin cậy để tham khảo cũng hiếm.

Tôi mong qua tập sách, với tất cả nguồn tư liệu về trà, nước, ấm, chén hoàn toàn thuần Việt, mọi người sẽ có cái nhìn trân trọng hơn, củng cố niềm tự hào với nền văn hóa trà Việt, của người Việt, không hề bị lai tạp.

Nghệ nhân Nguyễn Ngọc Tuấn sinh năm 1968 tại Hà Nội, tốt nghiệp Đại học Tài Chính Hà Nội. Hiện ông miệt mài nghiên cứu trà và văn hóa trà, cung cấp cho người yêu trà một nguồn tư liệu lớn về trà Việt Nam và các nước trên thế giới qua các đầu sách đã xuất bản:

Trà Thương Ty - 54 Giai thoại trà

Phác Thảo Danh Trà Việt Nam

Xin tạ ơn những lão chè...

“Xin tạ ơn những lão chè và những rừng chè cổ thụ hàng trăm năm tuổi vẫn trường tồn để minh chứng Việt Nam là một trong những cái nôi chè của thế giới. Cùng với đó là phong tục uống trà, không chỉ là giải khát đơn thuần mà đã trở thành nghệ thuật ẩm thủy gắn liền với đời sống để chúng ta có quyền tự hào về văn hóa trà Việt Nam.

Xin dành tặng cuốn sách này cho gia đình và những người thân yêu của tôi vì những hi sinh thầm lặng của họ đã dành cho đam mê của tôi”.

Nghệ nhân Nguyễn Ngọc Tuấn

Nguyên Minh

Điều gì xảy ra khi uống trà gừng thường xuyên?

Điều gì xảy ra khi uống trà gừng thường xuyên?

Trà gừng chống viêm, giảm đau họng, cảm lạnh nhưng nếu uống nhiều có thể gây đầy bụng, tiêu chảy.

tin nổi bật

Ngày về trào nước mắt của cô gái bị bắt cóc ở ga tàu 30 năm trước

Nhớ lại cái đêm lạc mất em trai và bản thân bị bắt cóc, Tần Lan trào nước mắt. Đó là ký ức kinh hoàng không thể nào quên của cô suốt hơn 30 năm qua.

'Phi công' Hà thành bỏ sự nghiệp vào miền Tây theo vợ

Bỏ cả sự nghiệp nghệ thuật để được đoàn tụ với vợ xinh đẹp, chàng “phi công” mít ướt bất ngờ mang hợp đồng khủng tặng vợ trên sóng truyền hình khiến 2 MC xuýt xoa.

4 điều các đôi vợ chồng 'kiểu mẫu' thường làm để giữ hôn nhân luôn mặn nồng

Những bí quyết hôn nhân đôi lúc sẽ là cứu cánh cho chuyện tình cảm của hai bạn. Nếu áp dụng được nó, đời sống tình cảm của gia đình sẽ được cải thiện.

Cụ bà cao tuổi bậc nhất Việt Nam, có 114 con cháu vẫn 'lén' đi... buôn

Đã 108 tuổi, nhưng cụ Họa vẫn phăm phăm đi lại, hoạt động như thủa mười tám đôi mươi. Cụ bà còn giấu con cháu đội chuối, cắp rổ na, ổi... ra đầu dốc chợ bán.

Con gái đưa mẹ đi phượt xuyên Việt

Ở ngày thứ 10 của hành trình, Lê Thị Phượng mua vé máy bay trở về Hà Nội đón mẹ. Ngày thứ 13, chiếc xe máy của cô có mẹ ngồi sau cùng khám phá, trải nghiệm mọi cung đường.

8X cất bằng thạc sĩ, bỏ công chức theo đuổi đam mê làm thạch 3D

Sau 12 năm làm việc cho một viện nghiên cứu của Nhà nước, chị Nga xin nghỉ việc, cất đi tấm bằng thạc sĩ để theo đuổi đam mê làm bánh thạch 3D.

12 lời khuyên “vô giá” mà cha mẹ không nên nghe theo

Tin rằng, mọi bậc cha mẹ đều đã từng gặp những lời khuyên không mong muốn về cách nuôi dạy con cái của họ ít nhất một lần trong đời.

Gia đình kiểu mới ở Hàn Quốc ít con, không còn tam, tứ đại đồng đường

Đối với nhiều người trẻ xứ củ sâm, khái niệm gia đình không còn bó buộc với hình ảnh cha mẹ và con cái cùng chung sống mà trở nên đa dạng, nhiều lựa chọn hơn.

'Buông tự ái để hiểu và thương con'

Là cha mẹ, khi thấy con mình rơi vào cơn nguy khốn, chúng ta phải luôn sẵn sàng ôm hết những vụng dại, lỗi lầm và chấp nhận con.

Đám cưới trong mơ của người đàn ông 'chỉ còn vài tuần để sống'

Những người xa lạ đã giúp thực hiện ước nguyện cuối cùng của chàng trai 27 tuổi: Tổ chức đám cưới ngoài bãi biển cùng vị hôn thê của anh.

Nếu cảm thấy cuộc sống mệt mỏi, hãy nhớ 7 điều này

Không phải lúc nào chúng ta cũng có thể lựa chọn những gì xảy đến với mình nhưng hoàn toàn có thể chọn cách phản ứng với nó.

Chồng đi bộ 24km mang tro cốt của vợ về quê

Vợ qua đời trong thời gian Thượng Hải phong tỏa, ông Hoàng Kiến Tài đã đi bộ 24km trong 7 giờ đến nhà ga xe lửa để đưa tro cốt vợ về quê.

Phụ nữ từng trải trong chuyện yêu sẽ có những đặc điểm này

Phụ nữ đã phiêu lưu tình ái với nhiều người đàn ông, hầu hết họ đều có 3 đặc điểm này, dù che đậy cách nào cũng sẽ lộ ra khuyết điểm.

Vợ chồng mới cưới một tháng đã ly hôn, lý do là bức xúc chung của đàn ông

Hoàng Khang và Thảo Như kết hôn sau 4 tháng yêu đương. Trong đám cưới, hai người ngọt ngào, dính nhau như sam, nhưng ban đêm lại cãi nhau ầm ĩ. Một tháng sau, họ ly hôn. Chuyện gì xảy ra vậy?

Chùa ở Thanh Hoá xuống cấp nghiêm trọng

Chùa Linh Quang xã Vĩnh Hưng, huyện Vĩnh Lộc (Thanh Hóa) nằm trong quần thể di tích cấp tỉnh Chùa - Đền Còng đang bị xuống cấp nghiêm trọng.