Đổ nghìn tỷ mở nhà máy rồi mòn mỏi chờ cơ chế: Ô tô rẻ vẫn là mơ

Năm 2020, dù gặp nhiều khó khăn, công nghiệp ô tô Việt Nam vẫn đón nhận những tín hiệu vui. Các doanh nghiệp vẫn tiếp tục đầu tư phát triển sản xuất, trong khi nhiều nhà đầu tư mới đang muốn đổ vốn và công nghệ vào.

Những tín hiệu vui

Dự án lớn nhất năm là nhà máy ô tô tại tỉnh Ninh Bình, do Tập đoàn Thành Công và Công ty Hyundai Motor (Hàn Quốc) đầu tư. Nhà máy được xây dựng trên diện tích 50ha của KCN Gián Khẩu, với tổng vốn đầu tư hơn 3.200 tỷ đồng, công suất 100.000 xe/năm. Nhà máy này sản xuất những mẫu xe đạt tiêu chuẩn khí thải Euro 5 và Euro 6.

Ngay sau đó, Tập đoàn Thành Công cũng khởi công Tổ hợp công nghiệp hỗ trợ ô tô tại tỉnh Quảng Ninh để sản xuất linh kiện, phụ tùng, đặc biệt là những bộ phận có hàm lượng công nghệ cao phục vụ lắp ráp trong nước và xuất khẩu. 

Công ty Ford Việt Nam hoàn tất việc đầu tư nâng cấp mở rộng nhà máy ở tỉnh Hải Dương, với công suất đạt 40.000 xe/năm, vốn đầu tư 1.900 tỷ đồng. Ford Việt Nam cũng cho biết, tiếp tục đẩy mạnh sản xuất linh kiện, phụ tùng tại chỗ, để tăng tỷ lệ nội địa hóa cho các sản phẩm.

{keywords}
Năm 2020, dù gặp nhiều khó khăn do đại dịch Covid-19 nhưng các DN vẫn đầu tư phát triển sản xuất ô tô

Trong khi đó, báo cáo của Công ty bất động sản CBRE Việt Nam cho biết, các nhà cung ứng cấp 1 trong lĩnh vực ô tô sẽ mở rộng nhanh chóng tại thị trường Việt Nam, điển hình như Bosche, Schaeffler, Mitsubishi Motors, Yazaki, Daimler... Các cụm công nghiệp nằm gần cảng biển, hoặc gần trung tâm sản xuất ô tô liên tiếp đón nhiều nhà đầu tư tới thăm.

Còn theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, năm 2020, một số nhà đầu tư nước ngoài tỏ ý quan tâm tới sự phát triển của công nghiệp ô tô Việt Nam và đang chờ tín hiệu từ các cơ quan quản lý.

Với hoạt động sản xuất láp ráp xe, đáng chú ý là các doanh nghiệp ô tô Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế trước các doanh nghiệp FDI. Công ty Trường Hải dẫn đầu thị trường về doanh số bán, còn TC Motor vươn lên giành vị trí thứ hai. Trong bảng xếp hạng top 10 xe bán chạy nhất thị trường ô tô Việt Nam, chiếm đa số là xe sản xuất, lắp ráp trong nước với những cái tên như: Toyota Vios, Toyota Fortuner, Hyundai Accent, Hyundai Grand i10, Hyundai Santa Fe, VinFast Fadil, Kia Cerato, Mazda CX5... 

Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng vừa tiến hành xây dựng bản đề án nhằm phát triển hệ sinh thái đối với ngành sản xuất ô tô, trình Chính phủ. Mục tiêu đến năm 2025, doanh nghiệp Việt Nam có khả năng sản xuất các sản phẩm công nghiệp hỗ trợ, có tính cạnh tranh cao, đáp ứng 45% nhu cầu thiết yếu cho sản xuất, tiêu dùng nội địa (năm 2030 là 70%). Về số lượng, đến năm 2025, có khoảng 1.000 doanh nghiệp và năm 2030 là 2.000 doanh nghiệp đủ năng lực cung ứng trực tiếp cho lắp ráp ô tô trên lãnh thổ Việt Nam, trong đó doanh nghiệp trong nước chiếm khoảng 30%.

“Dài cổ” chờ chính sách

Tuy nhiên vấn đề quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô là chính sách ưu đãi thì chưa có sự đột phá nào.

Phát biểu tại buổi lễ khởi công Tổ hợp công nghiệp phụ trợ ô tô Thành Công tại Quảng Ninh, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng khẳng định, Chính phủ nhất quán ủng hộ, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển ngành công nghiệp ô tô nói chung, trong đó có công nghiệp hỗ trợ, nhằm nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, giảm giá thành, tăng chất lượng sản phẩm. Mục tiêu cuối cùng là phát triển được ngành công nghiệp ô tô Việt Nam.

{keywords}
Để phát triển công nghiệp ô tô tại Việt Nam, rất cần sự hỗ trợ của Chính phủ

Nghị quyết 115 của Chính phủ về các giải pháp thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ, ban hành ngày 6/8/2020, yêu cầu Bộ Tài chính sớm sửa đổi chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt (cụ thể là giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt) đối với sản phẩm ô tô, trình Quốc hội vào tháng 10/2020. Các doanh nghiệp rất trông chờ chính sách này sớm thành hiện thực, sẽ giúp ngành công nghiệp ô tô phát triển, nhưng đến nay vẫn chưa thấy đâu.

Trong bài tham luận tại Tọa đàm với chủ đề: “Chính sách thuế và vai trò hải quan thúc đẩy công nghiệp ô tô Việt Nam” ngày 3/11/2020, Vụ Chính sách Thuế (Bộ Tài chính) cho rằng, phân khúc xe du lịch tại thị trường ô tô Việt Nam có sự tăng trưởng mạnh. Giai đoạn ô tô hóa đang cận kề. Nhu cầu về ô tô ngày càng lớn, dự báo đến 2025 thị trường sẽ đạt quy mô 1 triệu xe. Đây chính là cơ hội để công nghiệp hỗ trợ ô tô phát triển. Nếu không tận dụng tốt cơ hội này, công nghiệp ô tô chỉ đi sau và dừng lại ở lắp ráp hoặc sản xuất với quy mô nhỏ lẻ.

Giới chuyên môn nhận định, muốn phát triển ngành công nghiệp ô tô phải dựa trên quy mô và sản lượng. Doanh số bán lớn thì sản xuất mới có cơ hội mở rộng. Ngành công nghiệp ô tô Việt Nam bao nhiêu năm vẫn nhỏ bé, có nguyên nhân quan trọng là do thuế, phí quá cao, trong khi thu nhập của người dân còn thấp, nên giấc mơ luôn xa vời.

Hiện thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế giá trị gia tăng chiếm từ 40-60% trong giá bán mỗi chiếc xe, khiến giá bị đẩy lên cao ngất ngưởng. Đấy là chưa kể các loại phí. Theo tính toán, để mua được chiếc ô tô có giá 400 triệu đồng, với GDP đầu người bình quân 2.700 USD/năm thì cần nhịn ăn tiêu khoảng 7 năm mới đủ. Vì vậy, đến nay, mới chỉ có khoảng 3% dân số được sở hữu ô tô. 

Bộ Công Thương từ năm 2017 đã đề xuất điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt, miễn cho phần giá trị gia tăng trong nước, giúp ô tô giảm giá, qua đó tăng sản lượng, tăng nội địa hóa nhưng đến nay vẫn không thành hiện thực. Trong khi Việt Nam mở cửa cho xe nhập tràn vào thì những chính sách ưu đãi hỗ trợ cho xe trong nước mãi vẫn chưa thấy ban hành.

Thực tế cho thấy chỉ cần hỗ trợ 50% lệ phí trước bạ từ tháng 7 đến hết tháng 12/2020 thì doanh số bán ô tô trong nước đã tăng ấn tượng, vượt xa cùng kỳ 2019. Nếu thuế tiêu thụ đặc biệt giảm, thì doanh số bán chắc chắn sẽ tăng cao hơn.

Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam (VASI) cho rằng, về mặt chủ trương, suốt 30 năm qua, Chính phủ luôn nhất quán phát triển ngành công nghiệp ô tô. Tuy nhiên, trên thực tế các chính sách ban hành lại không nhất quán. Nếu có, Chính phủ đã phải định hướng các cơ quan chức năng, trong việc xây dựng chính sách về hạ tầng giao thông, thuế phí đồng bộ hơn.

Hàn Quốc chỉ cần 30 năm đã thành công trong việc phát triển ngành công nghiệp ô tô. Chính công nghiệp ô tô đã có những đóng góp quan trọng, đưa nước này trở thành quốc gia công nghiệp hóa. Việt Nam cũng phát triển ngành công nghiệp ô tô được 30 năm, song đến nay vẫn chỉ mới giai đoạn sơ khai, trong khi cơ hội ngày càng hẹp dần.

Trần Thủy  

tin nổi bật

Lý do nhiều nơi ở Thanh Hóa bị Hàn Quốc dừng nhận lao động

Năm 2022, tỉnh Thanh Hóa vẫn còn 2 địa phương bị tạm dừng tiếp nhận lao động đi làm việc tại Hàn Quốc. 4 huyện khác cũng từng bị liệt vào danh sách này.

Bộ Tài chính bất ngờ 'tuýt còi' quỹ phát triển đất: Doanh nghiệp khóc ròng

Sau một thời gian dài để các địa phương “tự tung, tự tác” với lượng tiền rất lớn ở Quỹ phát triển đất (QPTĐ), Bộ Tài chính ra thông báo “xiết” vào khuôn khổ, khiến nhiều công trường ngưng trệ, nhà thầu xây dựng khóc ròng vì QPTĐ bị “đóng băng”.

Bắc Kinh ngược dòng thế giới, phát đi tín hiệu lo ngại

Chính quyền Trung Quốc vừa có hành động ngược dòng thế giới khiến các thị trường phản ứng mạnh. Lo ngại về sự bất ổn nhanh chóng lên cao.

'Nóng rực' điện gió: Lo mất phần, 'đại bàng Mỹ' xung đột nhà đầu tư khác

Lạng Sơn đang là điểm đến của rất nhiều nhà đầu tư lớn trong và ngoài nước về điện gió. Dù mới nằm ở dạng thăm dò khảo sát, nhưng 'cuộc chiến' giữa các đại gia đã nóng rực.

50 triệu căn hộ bỏ hoang, thảm họa trên khắp Trung Quốc

Căn hộ bỏ không trên khắp đất nước Trung Quốc đang báo động về thị trường bất động sản nước này.

'Thương vụ' nực cười nhất thời sốt đất: Bãi cỏ sâu trong ngõ cũng có giá 2,5 tỷ

Nghe tin khách chốt mua bãi cỏ với giá 2,5 tỷ đồng, "cò" Trung ngỡ ngàng, cho rằng đây là thương vụ nực cười nhất thời sốt đất.

Tụt hậu 23 năm so với Malaysia, hụt hơi chưa theo kịp Hàn Quốc

Đến năm 2030, thu nhập bình quân đầu người Việt Nam sẽ tăng lên 7.500 USD, nhưng cũng chỉ bằng Malaysia vào năm 2007. Nếu không cải cách mạnh mẽ, nguy cơ Việt Nam sẽ vào “bẫy thu nhập trung bình”.

Bộ trưởng Lê Minh Hoan nói về các 'kho báu' của Việt Nam

“Hơn 120 km từ Hà Nội đến Vườn Quốc gia Cúc Phương, không khí ngay tức khắc trở nên dễ chịu, tươi mát. Tôi cảm nhận được điều đó trên gương mặt tươi tắn của từng đại biểu đang hiện diện tại 'kho báu' của mẹ thiên nhiên ban tặng”.

Cuộc khủng hoảng ở trời Tây, cảnh báo mối lo cận kề với miền Bắc

Cuộc khủng hoảng năng lượng chưa từng có mà châu Âu đang phải đối mặt đặt ra những bài học trong việc phát triển nguồn điện ở Việt Nam, đặc biệt là miền Bắc.

Đừng để 'thiên đường' du lịch Phú Quốc tê liệt, xơ xác

Nói về sự phát triển của Phú Quốc, chuyên gia cho rằng nếu một đô thị chỉ phát triển thuần du lịch thì rất mong manh, đại dịch đã chứng minh điều đó. Ví như Đà Nẵng là thành phố thuần du lịch, sau tác động của đại dịch gần như tê liệt, xơ xác.

Một tỉnh hỗ trợ đến 400 triệu đồng cho người tài mua nhà

Đây là một trong những đãi ngộ theo chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao giai đoạn 2022-2025 của tỉnh.

Trên trời tàu bay lượn vòng chờ chỗ đáp, dưới đất taxi sẵn sàng đợi 'chặt chém'

Hạ tầng mặt đất không theo kịp tốc độ phát triển của ngành hàng không, khiến tàu bay phải lượn lòng vòng trên trời chờ hạ cánh; trong khi dưới mặt đất xuất hiện tình trạng tài xế "chặt chém" ở sân bay.

Hậu sốt đất, nhà đầu tư chuyển hướng đổ tiền vào homestay

Thị trường trầm lắng, nhiều nhà đầu tư thay vì đi gom đất để bán đã quyết định chuyển sang đầu tư homestay.

Đói đơn hàng, thị trường xuất khẩu đang xấu đi

Chi phí đầu vào tăng cao cùng nhu cầu tại nhiều thị trường lớn giảm khiến hàng xuất khẩu của Việt Nam đối mặt với khó khăn vào nửa cuối năm 2022, đặc biệt là tình trạng thiếu đơn hàng.

Sẵn vốn khủng, tay to tung tiền gom đất

Thị trường bất động sản bị siết nguồn vốn cũng là lúc nhiều đại gia tung tiền gom dự án.