Doanh nghiệp Internet Việt Nam:10 năm thành bại

Giờ đây, thị trường dường như đã ngã ngũ để hình thành thế chân kiềng cho "cuộc chơi" Internet băng rộng giữa VNPT, FPT và Viettel.

Điều đó cũng có nghĩa là gần như "hết cửa" cho các ISP mới tham gia thị trường cung cấp dịch vụ Internet.

VDC, FPT, NetNam và SPT được coi là 4 ISP khởi thủy cho việc cung cấp dịch vụ Internet tại Việt Nam từ những năm đầu tiên (năm 1997). Sau 10 năm sau, gần 20 giấy phép ISP được cấp, song thị trường đã có sự phân hóa rõ rệt, thể hiện sự tồn tại cũng như phát triển của các ISP.

Sau 10 năm, VDC vẫn giữ được vị trí số 1 trên thị trường cung cấp dịch vụ Internet nhờ vào vị trí của VNPT (vốn là nhà cung cấp hạ tầng viễn thông chủ lực) và vai trò phát triển thị trường của 64 bưu điện, tỉnh thành (là thành viên của VNPT).  

Ai bại, ai thành?

Sinh ra trong "mảnh đất khó", nhưng FPT lại tỏ ra là nhà cung cấp dịch vụ năng động nhất trong các ISP. Trong suốt 10 năm, FPT được xem như là một ISP "láu cá" với đầy rẫy những cuộc "xé rào" để giành lợi thế cạnh tranh. Không tấn công diện rộng như VDC, FPT nhắm vào những thị trường có khả năng sinh lời ngay. Vì vậy, đến thời điểm này, FPT cũng chỉ cung cấp dịch vụ Internet tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và nhắm vào các dịch vụ có giá trị gia tăng hấp dẫn. Bởi vậy, FPT đã bắt kịp lên "chuyến tàu" Internet băng rộng ADSL và giữ vững ở vị trí thứ 2 trên thị trường đối với dịch vụ này.

Trái ngược với bức tranh về VDC và FPT, 2 ISP nằm ở tốp đầu tiên cung cấp dịch vụ là SPT và NetNam giờ đây đang ở thế "ghi danh tồn tại". NetNam có thể tự hào là một ISP đã gây dựng lên một "cỗ máy Internet made in VietNam". Thế nhưng, việc kinh doanh Internet của ISP này vẫn mang tính chất của "nhà kỹ thuật". Không "xé rào" , không có sự đột phá, NetNam đã bị các ISP khác bỏ xa khi mà thị trường chuyển sang cuộc chơi Internet băng rộng. Ông Trần Bá Thái, Giám đốc NetNam cho biết, hiện NetNam chỉ còn cung cấp cho khoảng vài chục thuê bao Internet băng rộng với giá cước tương đối cao nhưng khách hàng lại được hưởng chế độ chăm sóc tốt nhất. 

Cùng cảnh với NetNam, dịch vụ Internet của SPT hiện chỉ mang tính chất "tồn tại" mà thôi. So với các ISP khác, SPT không có điểm gì nổi trội, thậm chí đã có lời đồn thổi SPT muốn nhượng hệ thống cung cấp dịch vụ Internet này cho nhà khai thác khác. Trên biểu đồ thị phần Internet Việt Nam, thị phần của SPT ở mức gần như bằng không.

Những nhân tố mới

Trong loạt giấy phép cung cấp dịch vụ Internet đợt thứ 2 (năm 1998) có 2 ISP được chú ý là Viettel và EVN Telecom. Ở thời điểm đó, EVN Telecom được nhận định là có thế lực tốt hơn cả bởi có hậu thuẫn hùng mạnh là Tổng công ty Điện lực Việt Nam và xứng đáng là đối thủ của VDC. Thế nhưng, do vẫn mang trong mình "bộ gen" của ngành độc quyền nên EVN Telecom không có sự bứt phá. Các chương trình kết nối Internet qua đường điện hay truy cập Internet tốc độ cao qua truyền hình cáp không mang đến cho ISP này những kết quả như mong đợi và họ vẫn chỉ là một ISP chưa có tên tuổi trên thị trường.

Trái với EVN Telecom, sau khi không thành công ở dịch vụ truy nhập Internet qua quay số, Viettel đã có những chiến lượng tấn công mạnh mẽ vào thị trường Internet băng rộng. Đến thời điểm này sau VDC, Viettel là ISP có khả năng cung cấp dịch vụ Internet băng rộng trên phạm vi toàn quốc và đang giữ vị trí số 3 trên thị trường và trở thành đối thủ của VDC và FPT trong tương lai. Nếu Viettel hiện thực được kế hoạch phát triển 400.000 thuê bao Internet băng rộng trong năm 2007, chắc chắn sẽ cải thiện vị trí mới của mình trên thị trường Internet.  

Thái Khang