Sự xuất hiện của những mẫu UAV có khả năng vận chuyển tải trọng lớn, đang mở rộng phạm vi ứng dụng của thiết bị bay không người lái tại Việt Nam, từ logistics, xây dựng, năng lượng đến cứu hộ, cứu nạn. Đây cũng được xem là một trong những nền tảng của kinh tế tầm thấp.
UAV 230kg, mang tải 100kg
Theo CT UAV, CT Pegas 230 được thiết kế với khối lượng cất cánh tối đa 230kg và khả năng mang tải lên tới 100kg.
Đây là dòng UAV đòi hỏi yêu cầu kỹ thuật cao, từ kết cấu khung thân, hệ thống động lực, điều khiển bay đến khả năng ổn định và kháng gió khi mang tải lớn.
Khác với những UAV dân dụng có tải trọng nhỏ, UAV vận tải hạng nặng có thể đảm nhiệm những nhiệm vụ mà phương tiện mặt đất khó tiếp cận hoặc mất nhiều thời gian để vận chuyển.
CT Pegas 230 được định hướng phục vụ các khu vực có địa hình phức tạp như vùng núi Tây Bắc, cao nguyên, biển đảo hay hệ thống kênh rạch, vùng lầy tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Trong xây dựng và khai khoáng, UAV có thể vận chuyển vật tư, thiết bị tới các công trình khó tiếp cận, khu vực đồi núi, vùng sâu hoặc địa hình hiểm trở.
Trong lĩnh vực năng lượng, thiết bị được định hướng hỗ trợ vận chuyển, lắp đặt hệ thống truyền tải điện, điện gió và điện mặt trời.
Với các khu vực biển, đảo và công trình ngoài khơi, UAV có thể đảm nhiệm việc vận chuyển hàng hóa giữa đất liền, đảo, tàu và các công trình trên biển.
Một ứng dụng khác được CT UAV nhấn mạnh là cứu hộ, cứu nạn. Trong mùa mưa bão, những phương tiện bay có khả năng mang tải lớn có thể hỗ trợ đưa lương thực, nước uống, thuốc men và vật tư thiết yếu tới những khu vực bị chia cắt, qua đó rút ngắn thời gian tiếp tế.
Theo CT UAV, sản phẩm đã nhận đơn đặt hàng 135 máy bay từ một số đơn vị trong nước. Doanh nghiệp cũng đang làm việc với các đối tác tại một số quốc gia khác.
Từ UAV vận tải đến hệ sinh thái kinh tế tầm thấp
Việc phát triển UAV vận tải hạng nặng diễn ra trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang nghiên cứu và sản xuất UAV cho các mục đích khác nhau.
Các doanh nghiệp như FPT, HERA, Viettel, CT UAV... đang tham gia vào quá trình hình thành hệ sinh thái UAV phục vụ kinh tế tầm thấp.
Một trong những lĩnh vực được kỳ vọng phát triển nhanh là logistics. Khi thương mại điện tử tăng trưởng, nhu cầu giao hàng trong ngày, thậm chí trong vài giờ, ngày càng lớn.
Trong khi đó, hạ tầng giao thông mặt đất tại các đô thị có nguy cơ quá tải và chi phí vận chuyển ngày càng tăng.
UAV có thể tạo ra một phương thức vận chuyển mới, rút ngắn thời gian giao nhận, tối ưu hóa tuyến đường và đặc biệt phù hợp với những địa bàn mà phương tiện mặt đất khó tiếp cận.
Không chỉ vận chuyển hàng hóa, UAV còn có thể được sử dụng để đưa vật tư y tế tới những khu vực bị chia cắt bởi thiên tai hoặc hỗ trợ chuỗi cung ứng cho các vùng sản xuất nông nghiệp xa trung tâm.
Nông nghiệp cũng là một thị trường quan trọng. UAV có thể đảm nhiệm việc phun phân bón, thuốc bảo vệ thực vật với độ chính xác cao hơn, qua đó giảm lượng hóa chất sử dụng và hạn chế rủi ro đối với người lao động.
Theo ông Trần Anh Tuấn, CEO Mạng lưới hàng không vũ trụ và UAV Việt Nam, nếu kinh tế số là một bước chuyển quan trọng của thế kỷ 21 thì kinh tế tầm thấp có thể mở ra một không gian phát triển mới với nhiều ngành công nghiệp và dịch vụ.
Các mô hình như logistics tầm thấp, đô thị thông minh, bản đồ số 3D, giám sát hạ tầng và dịch vụ số trên không có khả năng hình thành chuỗi giá trị mới, kéo theo sự phát triển của các doanh nghiệp phụ trợ.
Cuộc đua làm chủ công nghệ UAV
Để phát triển UAV hạng nặng, doanh nghiệp không chỉ cần giải quyết bài toán thiết kế mà còn phải làm chủ nhiều công nghệ liên quan đến vật liệu, động cơ, pin, cánh quạt, hệ thống điều khiển và an toàn bay.
CT UAV cho biết đang vận hành 5 nhà máy, sản xuất gần như toàn bộ cấu kiện của UAV, từ khung thân vỏ, bo mạch, cánh quạt, động cơ và pin.
Doanh nghiệp cũng sở hữu 22 phòng thí nghiệm tại Việt Nam, Hoa Kỳ, Pháp, Israel và Đài Loan. Nhà máy UAV tại Hoa Kỳ dự kiến được khánh thành ngày 21/9/2026.
Sau nhiều năm tập trung làm chủ công nghệ, CT UAV cho biết đang chuyển sang giai đoạn phát triển các sáng chế và tài sản trí tuệ của riêng mình.
Các sản phẩm UAV của doanh nghiệp đã được đăng ký tại Việt Nam và một số quốc gia như Hoa Kỳ, Australia.
CT UAV cho biết mỗi năm tạo ra hàng trăm phát minh, sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp và cải tiến kỹ thuật.
Doanh nghiệp này hiện tiếp tục nghiên cứu UAV siêu nặng với khả năng mang tải lên tới 500kg, dự kiến ra mắt trong thời gian tới.
Ở quy mô toàn cầu, thị trường hàng không tầm thấp được dự báo có thể đạt 700 tỷ USD vào năm 2035.
Việt Nam được đánh giá có tiềm năng đạt quy mô 10 tỷ USD nhờ tốc độ đô thị hóa, địa hình phân mảnh và nhu cầu tự động hóa trong các lĩnh vực như nông nghiệp, năng lượng, xây dựng và cứu hộ, cứu nạn.
Với việc xuất hiện ngày càng nhiều doanh nghiệp tham gia nghiên cứu, sản xuất UAV, bài toán của Việt Nam không chỉ là tạo ra những thiết bị bay có tải trọng lớn hơn.
Quan trọng hơn là hình thành hệ sinh thái công nghệ, sản xuất, vận hành và dịch vụ để biến không gian trên không thành một phần của nền kinh tế.
.svg){kind=icon}
