Đổi bauxite lấy khoản vay 2 tỷ USD, dễ rơi vào bẫy nợ Trung Quốc

Trung Quốc vừa công bố cấp vốn giai đoạn một cho một dự án xây cầu tại Ghana, một phần của thỏa thuận cho vay trị giá 2 tỷ USD nhằm đổi lấy quyền khai thác bauxite.

Phó thủ tướng Trung Quốc Tôn Xuân Lan vừa đồng ý giải ngân khoản tiền trị giá 649 triệu USD cho giai đoạn 1 của dự án xây dựng mạng lưới cầu đường quốc gia trị giá 2 tỷ USD, một phần của thỏa thuận ghi nhớ giữa hai nước được ký kết vào năm ngoái, theo CNBC.

Bắc Kinh cũng đồng ý tài trợ 100 xe cho lực lượng cảnh sát Ghana, một khoản tài trợ 42,7 triệu USD, và xóa một khoản nợ trị giá 35,5 triệu USD. Bù lại, tập đoàn thủy điện và xây dựng quốc doanh Sinohydro của Trung Quốc sẽ khai thác 5% mỏ bauxite tại khu vực rừng nhiệt đới Thượng Guinea của Ghana.

Thỏa thuận này làm dấy lên tranh cãi giữa các nhà hoạt động bảo vệ môi trường tại Ghana. Một báo cáo mới từ cơ quan tư vấn rủi ro EXX châu Phi cảnh báo độ minh bạch kém và những rủi ro đang gia tăng đối với tính bền vững của khoản nợ này.

{keywords}
Ghana đứng thứ ba châu Phi về sản lượng bauxite xuất khẩu. Ảnh: AICircle.

Khoản nợ không bền vững

Trả lời CNBC, Elizabeth Stephens, Giám đốc Quản lý hãng tư vấn rủi ro địa chính trị GRA cho rằng những thỏa thuận cấp cao kiểu này, thay vì đem lại cơ hội về kinh tế cho hai bên, thường thất bại trong việc kéo những cư dân nghèo nhất châu Phi khỏi đói nghèo.

“Chính phủ các nước châu Phi thường thiếu động lực và năng lực để đảm bảo tiền đổ vào dự án tạo được hiệu ứng thẩm thấu như mong đợi, trong khi các nhà đầu từ Trung Quốc lại không coi điều này là điều kiện tiên quyết khi đầu tư”, bà nói.

Bộ trưởng Kinh tế Ghana vừa tuyên bố tăng chi ngân sách lên 21%, trả lương cao hơn trong công chức, tăng đầu tư cơ sở hạ tầng và thu hút 3 tỷ USD vay vốn nước ngoài.

{keywords}
Ảnh chụp từ trên cao một bể xử lý cặn thải từ các mỏ bauxite. Ảnh: REOM.

Tổ chức EXX châu Phi e ngại một phần đáng kể khoản nợ 3 tỷ USD sẽ được rót vào các khu vực bầu cử quan trọng trong năm 2020.

Theo IMF, kế hoạch tăng chi này cũng diễn ra vào thời điểm mức nợ chính phủ ở mức 63% GDP và tốc độ phát triển kinh tế chậm: 7,46% vào năm 2019 và dự kiến chỉ còn 4,22% vào năm 2022.

Mối quan hệ của Ghana với Mỹ và nhiều nhà đầu tư ngoại quốc phụ thuộc nặng nề vào sự gia tăng nguồn tài trợ phát triển từ các đối tác này. Quan hệ ngoại giao xấu đi gần đây giữa Ghana và Mỹ, xuất phát từ việc rút lui của chính phủ Mỹ khỏi thỏa thuận tài trợ cho tập đoàn điện quốc doanh. Điều này có thể khiến quốc gia Tây Phi ngày càng phụ thuộc vào các khoản vay từ Trung Quốc.

Vay nợ liên tục cũng đặt dấu hỏi về khả năng trả nợ khi đảng cầm quyền NPP được cho là tạo thêm 10 tỷ USD nợ công kể từ khi cầm quyền năm 2017, theo báo cáo từ EXX châu Phi.

Mỏ bauxite bao vây rừng nhiệt đới

Nhiều nhà bảo vệ môi trường lên án thỏa thuận cho vay do lo sợ những tác động tiêu cực của việc khai thác bauxite lên hệ sinh thái và nguồn nước tại rừng Atewa thuộc hệ thống rừng nhiệt đới Thượng Guinea.

“Có nhiều lo ngại rằng những mỏ bauxite đủ khả năng làm ô nhiễm ba con sông lớn cung cấp nước sinh hoạt cho ba khu vực tại Ghana, bao gồm 1 triệu người tại thủ đô Accra. Việc các báo cáo đánh giá tác động môi trường không được công khai cũng là điều đáng ngại”, tờ CNBC trích lời bà Stephens.

{keywords}
Một công nhân đang nhìn tàu chở bauxite ra khơi tại Australia. Ảnh minh họa: Reuters.

Chính quyền Ghana vẫn chưa đưa ra bằng chứng thuyết phục nào để bác bỏ những mối quan ngại.

“Atewa đang dần trở thành một hòn đảo bao quanh bởi các mỏ bauxite”, cán bộ quản lý tài nguyên cho nhóm vận động môi trường A Rocha nói với tờ South China Morning Post.

Người dân địa phương cũng cho rằng những lời hứa cải thiện cơ sở hạ tầng, bệnh viện và trường học không được thực hiện, trong khi bụi từ các mỏ bauxite đang đe dọa nghiêm trọng tới sức khỏe những cư dân quanh vùng khai thác, South China Morning Post cho biết thêm.

Bắc Kinh từng có một thỏa thuận tương tự với Guinea (một nước ở Tây Phi) khi cho quốc gia này vay 20 tỷ USD trong 20 năm nhằm đổi lấy quyền khai thác bauxite. Chính quyền Trung Quốc đã ýí kết nhiều thỏa thuận cho vay với tổng trị giá 143 tỷ USD khắp lục địa đen từ năm 2000 đến năm 2017, theo số liệu từ IMF.

(Theo CNBC/ SCMP/ Zing)

tin nổi bật

Vừa phục hồi 'bão giá' quật, chuẩn bị tăng tốc lại thiếu vốn

Nhiều lĩnh vực đang có nhịp độ phục hồi nhanh sau dịch nhưng áp lực giá, chi phí xăng dầu tăng và thiếu vốn là vấn đề các doanh nghiệp đang gặp phải.

Bỏ quy định về khung giá đất, người sở hữu nhiều nhà đất sẽ bị đánh thuế cao

Nghị quyết 18-NQ/TW yêu cầu quy định mức thuế cao hơn với người sử dụng nhiều diện tích đất, nhà, đầu cơ đất, đồng thời, bỏ khung giá đất.

'Siết' tiền tài xế và quán ăn, app giao hàng ăn dày cả 2 bên

Với một đơn hàng, ứng dụng của các hãng công nghệ lấy được cả tiền chia sẻ doanh thu từ quán ăn và tiền chiết khấu từ vận đơn của shipper. Con số này không hề nhỏ.

Suốt 2 năm đóng băng, biệt thự biển triệu đô đua nhau cắt lỗ

Từng là thủ phủ của bất động sản nghỉ dưỡng, hàng trăm căn biệt thự triệu đô ven biển ở Đà Nẵng vẫn đang “ngủ đông” tới tận hè này sau 2 năm dài Covid-19.

Khó đủ bề: Chật vật chống đỡ 'bão giá', vẫn bị đè nặng thuế phí

Nhiều DN ngành lương thực, thực phẩm đang chật vật ứng phó với “bão giá” nguyên liệu đầu vào, trong khi sức mua trên thị trường cứ yếu dần. Chưa bao giờ, họ phải chống chọi với khó khăn từ mọi phía như hiện nay.

Chấm dứt rời rạc, tự phát mở cơ chế mới phát triển liên kết vùng

Ban Chỉ đạo Tổng kết Nghị quyết 39-NQ/TW ngày 24/6 đã phối hợp với Tỉnh ủy Khánh Hòa tổ chức Tọa đàm "Liên kết phát triển tiểu vùng Nam Trung Bộ trong bối cảnh mới".

Sốt đất 'xì hơi', nhà đầu tư rao bán cắt lỗ nhưng không ai mua

Có người trả mảnh đất nông nghiệp của anh Trần Văn Tĩnh chênh 500 triệu đồng nhưng sợ bán hớ, anh Tĩnh giữ lại đến giờ bán bằng giá cũng không ai mua.

Tiết lộ về tình cảnh "ngàn cân treo sợi tóc" của Pacific Airlines

Vietnam Airlines tiết lộ tình hình tài chính của Pacific Airlines đang rất nghiêm trọng, dòng tiền bị thiếu hụt, nợ quá hạn lớn đe dọa mất khả năng thanh toán và phải chấm dứt hoạt động.

Dễ dãi với nhà đầu tư ngoại, cảnh báo vốn nhỏ chiếm đất lớn

Một số địa phương vẫn còn dễ dãi trong việc chấp nhận khá nhiều dự án FDI quy mô nhỏ, không mang lại hiệu quả cho địa phương, cấp đất với diện tích quá lớn cho dự án FDI.

Mỗi tỉnh 1 kiểu, vừa rời rạc vừa xung đột làm suy yếu lợi thế chung

Trưởng ban Kinh tế Trung ương Trần Tuấn Anh cho rằng, các địa phương còn lúng túng, bị động và thiếu người ‘nhạc trưởng” trong điều phối liên kết vùng Nam Trung Bộ.

Đề xuất thanh toán giao dịch kinh doanh bất động sản phải qua ngân hàng

HoREA kiến nghị quy định việc thanh toán trong giao dịch kinh doanh bất động sản phải qua ngân hàng sẽ làm tăng tính minh bạch của thị trường bất động sản, chống rửa tiền.

Vietnam Airlines dự kiến lỗ gần 10.000 tỷ năm 2022

Mặc dù doanh thu tăng, công ty vẫn dự kiến lỗ ròng 9.335 tỷ đồng trong năm nay, giảm 23,5% so với khoản lỗ năm trước.

Người Việt nhịn ăn tiêu 12 năm để mua một chiếc ô tô bình dân

Với thu nhập bình quân đầu người một tháng năm 2020 đạt 4,25 triệu đồng thì người Việt Nam phải tiết kiệm khoảng 143 tháng, tương đương 12 năm không ăn tiêu gì, mới đủ tiền mua ô tô bình dân giá 600 triệu đồng.

Đổ vốn nghìn tỷ đi bán hàng giá rẻ, đại gia gom khách lẻ vỉa hè

Với nguồn tài chính mạnh, các ông lớn đang từng bước đưa mọi lĩnh vực bán lẻ, từ thượng vàng - hạ cám về quy mô chuỗi cửa hàng chuyên nghiệp.

Giá xăng đắt nhất 8 năm qua, vé máy bay tăng mạnh, hàng không chật vật

Không chỉ hàng không quốc tế, giá xăng liên tục tăng cao cũng khiến các hãng bay trong nước chật vật với bài toán kinh doanh, lợi nhuận. Giá vé máy bay vì thế cũng nóng lên hàng ngày.