Đổi tên Trường ĐH Y Dược TP.HCM: Nên giữ lại một chữ "Y"

- Việc thay đổi tên trường để phản ảnh các chương trình đào tạo là hợp lí, nhưng cái tên mới cần phải có một chữ "Y" hay "Y khoa."

Trường Đại học Y Dược TP.HCM ngày nay đã từng có 3 tên trong quá trình hình thành lập và phát triển. Tên đầu tên khi được thành lập sau Hiệp định Geneve là "Faculté mixte de Médecine et de Pharmacie" (Khoa Y Dược Hỗn Hợp), lúc đó là chi nhánh của Trường Y Khoa Đông Dương. Năm 1963, Chính phủ VNCH xây dựng trường khang trang hơn và gọi là "Trung Tâm Giáo Dục Y Khoa". Sau này, trường được chính thức đổi tên là "Y Khoa Đại Học Đường", trực thuộc Viện Đại Học Sài Gòn. Sau 1975, trường được đổi tên và quay về cái gốc y dược lúc khởi đầu. Chú ý rằng tất cả các tên gọi đều có chữ "Y" hay "Y Khoa".

{keywords}
GS Nguyễn Văn Tuấn, viện Garvan, Úc

Có lẽ đa số những ai làm khoa học đều biết rằng Y khoa là cách dịch từ chữ Medicine trong tiếng Anh. Sức khoẻ là dịch từ Health trong tiếng Anh. Trong thời gian gần đây, với sự phát triển của khoa học, khái niệm Health trong đào tạo được mở rộng thành Health Sciences hay Khoa học Sức khoẻ. Khoa học Sức khoẻ có thể bao gồm các chuyên ngành như điều dưỡng (nursing), y tế công cộng (public health), dinh dưỡng học, vật lí trị liệu (physiotherapy), thính học (audiology), âm ngữ trị liệu (speech pathology), y học hạt nhân (nuclear medicine), v.v. Các chuyên ngành này có khi còn được gọi chung bằng thuật ngữ allied health.

Một số đại học không có khoa y, nhưng có phân khoa chuyên đào tạo như điều dưỡng, y tế công cộng, và vật lí trị liệu. Tên của phân khoa đó được gọi là Health hay Health Science. Chẳng hạn như Đại học Công nghệ Sydney có phân khoa chủ yếu đào tạo điều dưỡng và y tế công cộng, và Đại học đặt tên là "Faculty of Health". Đa số (không phải tất cả) các đại học Mĩ và Úc thường dùng danh từ Health hay phổ biến hơn là Health Sciences để đặt tên phân khoa đào tạo các chuyên viên không phải là bác sĩ vốn chi được đào tạo bởi khoa y.

Do đó, cần phải phân biệt chữ medicine và health sciences. Medicine hay Y Khoa là chuyên ngành đặt nặng việc chẩn đoán, điều trị, và chăm sóc cho cá nhân bệnh nhân, dựa trên cơ sở những hiểu biết về sinh học. Các chuyên ngành khác như điều dưỡng, vật lí trị liệu và dược học cũng nhắm đến bệnh nhân nhưng trong vai trò hỗ trợ y khoa. Các chuyên ngành như y tế công cộng thì nhắm đến việc phòng ngừa bệnh tật ở qui mô cộng đồng dựa vào các thành tựu y khoa và các khoa học bổ trợ. Khái niệm "Health Sciences" hay "Khoa học Sức khoẻ" thương không bao gồm y khoa.

Do đó, tôi cho rằng ý tưởng dùng khoa danh "Khoa học Sức khoẻ" để bao gồm các chuyên ngành đào tạo nha khoa, dược khoa, y tế công cộng, điều dưỡng, v.v. là lí tưởng, nhưng làm lu mờ chuyên ngành y khoa. Y khoa là trung tâm và trọng tâm của khoa học sức khoẻ. Các chuyên ngành ngoài y khoa hoặc phục vụ cho hoặc bổ trợ y khoa. Đó chính là lí do các đại học phương Tây hay đặt tên "Medicine and Health Sciences" hay "Health and Medical Sciences" (Y khoa và Khoa học Sức khoẻ). Người ta không loại bỏ chữ "Medicine" hay "Medical" trong khoa danh khi phân khoa có chương trình đào tạo bác sĩ.

Có quan điểm bất thành văn nhưng phổ biến trong giới đại học là y khoa là một phân khoa "vương giả." Do đó, các đại học Mĩ thường đặt tên theo công thức "Tên Đại học + School of Medicine" (ví dụ như Harvard Medical School, Yale School of Medicine, UCSD School of Medicine, UNSW Medicine, Sydney Medical School, v.v.)

'Căn cước tính' có khi khá quan trọng trong cách đặt tên. Bởi vì chữ 'Health' được nhiều người trong ngành y sinh và sức khoẻ hiểu là tương đồng với điều dưỡng hay các chuyên ngành ngoài y khoa (medicine), nên ở một số trường tôi biết có vài chuyên ngành (như dược và y khoa) đòi tách ra khỏi phân khoa có tên Health hay Health Sciences để giữ cái căn cước tính dược khoa và y khoa.

Bởi vậy, tôi thấy cái danh "Đại học Sức khoẻ" là không đúng về khoa học tính, bởi vì 'sức khoẻ' là một trạng thái chứ không phải là một khoa học. Còn "Đại học Khoa học Sức khoẻ" thì tốt hơn, nhưng sẽ làm lu mờ chương trình đào tạo y khoa vốn là trọng tâm của khoa học sức khoẻ. Do đó, cần phải nghĩ đến một cái tên bao hàm cả trọng tâm và các chương trình đào tạo bổ trợ.

Tôi đề nghị nếu đổi tên thì có thể xem xét hai tên như "Đại học Y khoa và Khoa học Sức khoẻ TPHCM". Còn tiếng Anh có thể nghĩ đến "University of Medicine and Health Sciences at Ho Chi Minh City" hay "University of Heath and Medical Sciences at Ho Chi Minh City." Tôi dề nghị dù danh xưng mới là gì thì cũng cần phải giữ chữ "Y" hay "Y khoa" (Medicine hay Medical Science). Tôi nghĩ cách đặt tên như vậy sẽ không làm lu mờ y khoa mà còn mang tính hội nhập quốc tế.

GS Nguyễn Văn Tuấn

Bộ trưởng Y tế đề nghị sớm đổi tên ĐH Y dược thành ĐH Sức khỏe

Bộ trưởng Y tế đề nghị sớm đổi tên ĐH Y dược thành ĐH Sức khỏe

- Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cho rằng đổi tên Trường ĐH Y dược TP.HCM thành ĐH Sức khỏe để không tụt hậu so với Lào, Campuchia.

tin nổi bật

Gần 4.000 thí sinh tranh suất vào lớp 10 Chuyên Ngoại ngữ

Gần 4.000 thí sinh đăng ký dự thi vào lớp 10 Trường THPT Chuyên Ngoại ngữ (thuộc ĐH Ngoại ngữ - ĐH Quốc gia Hà Nội), nhưng sẽ chỉ có 360 suất trúng tuyển.

Học sinh F0 ở TP.HCM được thi lớp 10

Theo Sở GD-ĐT TP.HCM, thí sinh được xác định là ca bệnh Covid-19 (F0) có nguyện vọng tham gia kỳ thi vào lớp 10 phải có đơn xin dự thi và được phụ huynh hoặc người giám hộ xác nhận đồng ý.

Thêm trường thành viên ĐH Quốc gia Hà Nội tăng mạnh học phí

Hiệu trưởng trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội đã ra quyết định về việc quy định, định mức học phí đào tạo đại học, sau đại học năm học 2022-2023.

Có thể sử dụng giấy tờ tùy thân thay CCCD trong kỳ thi tốt nghiệp THPT

Trong trường hợp đến ngày thi vẫn chưa có CCCD, thí sinh trong kỳ thi THPT quốc gia 2022 có thể sử dụng bất kỳ giấy tờ tùy thân hợp pháp khác để thay thế.

Sắp giải thể 3 trường cao đẳng công an nhân dân

Năm 2022 sẽ giải thể 3 trường cao đẳng Công an nhân dân và thành lập 3 trường trung cấp Công an nhân dân.

Triển vọng khi học ngành Công nghệ sinh học

Đây có thể coi là ngành học tương lai bởi các nước phát triển đang đua nhau đẩy mạnh phát triển theo công nghệ sinh học. Tại Việt Nam, ngành Công nghệ sinh học cũng nằm trong chiến lược phát triển khoa học công nghệ.

ĐH Y Hà Nội tăng học phí, cao nhất tới hơn 70%

Trường ĐH Y Hà Nội vừa thông qua mức thu học phí mới đào tạo trình độ đại học, sau đại học cho năm học 2022 – 2023. Theo đó, mức học phí của một số chuyên ngành đào tạo sẽ tăng trên 70%.

6 lợi ích khi học tập tại trường THPT Phạm Ngũ Lão

Được vận hành bởi CEO High School, trường THPT Phạm Ngũ Lão là ngôi trường cấp 3 hiếm hoi có chương trình đào tạo định hướng học sinh trở thành doanh nhân trong tương lai.

Cơ hội nhận học bổng kép từ Ivy Global School

Trường quốc tế Mỹ trực tuyến Ivy Global School (IGS) vừa công bố chương trình học bổng năm học 2022 - 2023: trao học bổng kép từ cấp phổ thông Mỹ, cam kết học bổng du học đại học tại Mỹ. Tổng trị giá chương trình lên tới 7 tỷ đồng.

Bộ Công an công bố đề tham khảo bài thi đánh giá tuyển sinh năm 2022

Vào ngày 18/5, Bộ Công an đã ban hành bộ Đề thi tham khảo của bài thi đánh giá tuyển sinh vào các trường công an nhân dân năm học 2022.

Tuần cuối cùng để ứng tuyển học bổng Trái tim Sư tử 1 tỷ đồng

Học bổng Trái tim Sư tử là chương trình học bổng toàn phần của trường Đại học Anh Quốc Việt Nam với giá trị 1 tỷ đồng, nhằm giúp các sinh viên trẻ có hoàn cảnh khó khăn hiện thực hóa giấc mơ học tập. Ngày 25/5 là hạn cuối cùng để nộp hồ sơ ứng tuyển.

Có thể trả góp học phí tại FPT Arena Multimedia

FPT Arena Multimedia và Ngân hàng Quốc Tế VIB vừa ký kết thỏa thuận hợp tác triển khai chương trình Tín dụng giáo dục trả góp học phí lãi suất 0% tại TP.HCM.

ĐH Văn Lang tuyển sinh khóa đầu tiên ngành Bảo hộ Lao động

Ngày 16/5/2022, Trường Đại học Văn Lang công bố tuyển sinh ngành đào tạo mới thuộc bậc đại học, hệ chính quy tập trung là Bảo hộ lao động (mã ngành: 7850201), nâng tổng số ngành đào tạo đại học của trường này lên con số 60.

Hơn 20.000 học sinh TP.HCM rớt lớp 10 công lập học ở đâu?

Khoảng hơn 20.000 học sinh TP.HCM sẽ rớt lớp 10 công lập trong kỳ tuyển sinh 2022-2023. Tuy nhiên học sinh sẽ không thiếu chỗ ở các trường ngoài công lập.

Các trường công an xét tuyển IELTS như thế nào?

Bảy trường khối công an nhân dân đã công bố chỉ tiêu, phương thức tuyển sinh hệ đại học chính quy năm 2022, trong đó có quy định xét tuyển IELTS ở phương thức 2.