Nếu tính về tuổi xã hội, trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam, người Rục ở xã Kim Phú (tỉnh Quảng Trị) được ví như người em út. Họ được Đảng, Nhà nước “chăm sóc” nhiều hơn trong quá trình hòa nhập cộng đồng. Đến nay, khi rời hang đá hơn 65 năm, người Rục đã có hơn một thập kỷ được đánh giá là bứt phá ngoạn mục, với việc làm chủ cánh đồng, biết chăn nuôi, trồng rừng để vươn lên…
Những ngày giữa cuối tháng 5, đồng bào Rục (dân tộc Chứt) ở các bản Ón, Yên Hợp và Mò O Ồ Ồ, xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị bước vào vụ thu hoạch lúa đông xuân. Từ sáng sớm, khi sương núi còn phủ kín các sườn đồi, bà con đã ra đồng gặt lúa.
Trên những thửa ruộng còn lầy bùn, phụ nữ dùng liềm cắt lúa, bó thành từng cụm nhỏ, đàn ông gánh lúa lên bờ để tuốt bằng máy. Giữa núi rừng vùng biên, tiếng máy tuốt lúa hòa cùng tiếng nói cười tạo nên không khí nhộn nhịp của mùa thu hoạch.
Cánh đồng Rục Làn được khai hoang từ năm 2010 với sự hỗ trợ của Đồn Biên phòng Cà Xèng, Bộ đội Biên phòng Quảng Trị và chính quyền địa phương. Những ngày đầu, cán bộ, chiến sĩ biên phòng phải trực tiếp xuống đồng, “cầm tay chỉ việc” cho bà con từ khâu làm đất, dẫn nước, gieo cấy đến chăm sóc và thu hoạch.
Không chỉ hướng dẫn kỹ thuật, bộ đội còn cùng ăn, cùng ở, cùng làm với người dân qua từng mùa vụ, kiên trì bám ruộng trong điều kiện còn nhiều khó khăn, giúp đồng bào từng bước quen với phương thức canh tác mới.
Hiện cánh đồng có diện tích khoảng 10ha, vụ này bà con đưa vào sản xuất hơn 6ha lúa nước. Đồng bào sử dụng giống lúa PC6, phù hợp với điều kiện đất đai địa phương, cho năng suất khá cao.
Người Rục hiện sinh sống tại 3 bản với 96 hộ, gần 400 nhân khẩu. Mỗi hộ được giao từ 2-4 thửa ruộng để sản xuất. Sau nhiều tháng chăm sóc, lúa chín vàng đồng loạt, năng suất ước đạt hơn 50 tạ/ha.
Gia đình chị Cao Thị Thanh, ở bản Mò O Ồ Ồ có 4 thửa ruộng. Nhờ được hỗ trợ đất sản xuất và hướng dẫn kỹ thuật, nhà chị nhiều năm nay đã chủ động được lương thực.
“Trước đây, bà con thiếu ăn nhiều; giờ có ruộng làm, có lúa ăn quanh năm nên cuộc sống ổn định hơn”, chị Thanh chia sẻ.
Ở tuổi đã cao, bà Cao Thị Hoa vẫn ra đồng nhặt từng bông lúa rơi sau mùa gặt. Là một trong những người Rục cuối cùng sinh ra trong hang đá, bà chứng kiến nhiều đổi thay của bản làng.
Theo bà Hoa, trước đây cuộc sống của đồng bào phụ thuộc nhiều vào rừng. Từ khi biết làm lúa nước, bà con có thêm cái ăn, trẻ em được đi học đầy đủ hơn, cuộc sống cũng dần ổn định.
Không chỉ giúp người dân chủ động lương thực, việc phát triển lúa nước còn góp phần thay đổi tập quán sản xuất của đồng bào Rục. Từ chỗ còn bỡ ngỡ với cây lúa nước, nay bà con đã biết chủ động mùa vụ, chăm sóc lúa và hỗ trợ nhau trong sản xuất.
Thượng tá Dương Đình Hoàn, chính trị viên Đồn Biên phòng Cà Xèng cho biết, những vụ đầu tiên cán bộ, chiến sĩ gần như phải làm cùng bà con ở tất cả các công đoạn. Sau nhiều năm kiên trì hướng dẫn, đến nay người dân đã từng bước làm chủ kỹ thuật canh tác.
"Hiện bà con đã biết tự làm đất, gieo cấy, chăm sóc và thu hoạch lúa. Việc phát triển lúa nước góp phần giúp đồng bào ổn định cuộc sống, từng bước thay đổi nhận thức trong lao động sản xuất”, Thượng tá Hoàn nói.
Những hạt lúa vàng trên cánh đồng Rục Làn hôm nay không chỉ mang lại cái ăn cho đồng bào mà còn cho thấy sự đổi thay trong đời sống của người Rục sau nhiều năm được Nhà nước quan tâm hỗ trợ.
.svg){kind=icon}
