Dự án BT ở Hà Nội: Khoảng cách lớn dự toán và thực tế

Kiểm toán Nhà nước đã chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế trong việc xác định tổng mức đầu tư của dự án cũng như chi phí thực tế trong quá trình thực hiện 3 dự án BT ở Hà Nội.

 Kiểm toán Nhà nước đã chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế trong việc xác định tổng mức đầu tư của dự án cũng như chi phí thực tế trong quá trình thực hiện 3 dự án BT ở Hà Nội. Trong đó, vốn đầu tư thực tế thấp hơn nhiều con số ước tính ban đầu.

Hàng loạt dự án BOT, BT vào tầm ngắm Kiểm toán Nhà nước

Dừng gấp BT: Hà Nội, Sài Gòn rối bời đổi đất lấy hạ tầng

Dự kiến hơn 4.400 tỷ, thực tế chỉ 2.770 tỷ

Kiểm toán Nhà nước (KTNN) vừa ban hành kết luận kiểm toán chuyên đề việc thực hiện 3 hợp đồng BT thanh toán bằng quyền sử dụng đất trên địa bàn Hà Nội giai đoạn 2013-2017.

Đó là dự án đường Lê Đức Thọ đến khu đô thị mới Xuân Phương (chủ đầu tư là Công ty CP Tasco). Dự án này được đổi bằng khu nhà ở sinh thái Xuân Phương của TASCO rộng hơn 37 ha. Dự án xây dựng nút giao thông trung tâm quận Long Biên (chủ đầu tư là Công ty CP Him Lam), dự án này được đổi 567 ha. Dự án xây dựng tuyến đường liên tỉnh Hà Nội - Hưng Yên (đoạn trên địa phận Hà Nội, chủ đầu tư là Công ty CP Comaland), dự án này được đổi bằng hơn 63 ha đất.

{keywords}
 

Kiểm toán Nhà nước đã chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế trong việc xác định tổng mức đầu tư của dự án cũng như chi phí thực tế trong quá trình thực hiện dự án.

Theo đó, tổng mức đầu tư dự kiến của 3 dự án này là hơn 4.421 tỷ đồng. Thế nhưng sau kiểm toán, Kiểm toán Nhà nước chỉ xác nhận giá trị hợp đồng với cả 3 dự án là hơn 2.693 tỷ đồng, giảm đến hơn 1.727 tỷ đồng, tương đương gần 40% tổng giá trị dự án. 

Trong số này, dự án nút giao thông quận Long Biên bị giảm tới gần 1.080 tỷ đồng, chỉ còn 1.300 tỷ đồng, thay vì gần 2.480 tỷ đồng. Còn dự án đường Lê Đức Thọ đến khu đô thị mới Xuân Phương chỉ được xác nhận giá trị hơn 946 tỷ đồng, giảm hơn 597 tỷ đồng; dự án đường liên tỉnh Hà Nội - Hưng Yên được xác nhận 446 tỷ đồng, giảm hơn 50 tỷ đồng.

Tổng mức vốn đầu tư của dự án là toàn bộ chi phí dự tính để đầu tư xây dựng công trình được ghi trong quyết định đầu tư. Tổng mức đầu tư chỉ là cơ sở ban đầu để chủ đầu tư lập kế hoạch và quản lý vốn khi thực hiện đầu tư xây dựng công trình. Còn việc giao đất đối ứng cho nhà đầu tư chỉ được thực hiện dựa trên số vốn thực tế bỏ ra.

Nguyên nhân chênh lệch được KTNN xác định bởi 2 lý do. Thứ nhất, do giá trị nhà đầu tư ký kết hợp đồng, nghiệm thu, quyết toán với nhà thầu, chi phí lãi vay đều thấp hơn so với giá trị trong tổng mức đầu tư được xác định trong hợp đồng (cụ thể tại 3 dự án là hơn 980 tỷ đồng).

Thứ hai, do KTNN giảm trừ hơn 747 tỷ đồng giá trị xây lắp; chi phí giải phóng mặt bằng; chi phí tư vấn, quản lý dự án và chi phí khác; chi phí lãi vay; chi phí dự phòng. Nguyên nhân giảm do việc xác định sai khối lượng, sai đơn giá, định mức; xác định chưa đúng chế độ, chưa hợp lý, chưa phù hợp với quy định của hợp đồng BT về các khoản mục chi phí.

Giảm tiếp hơn 400 tỷ chi phí đầu tư

Sau khi giảm trừ tổng mức đầu tư dự án, thì tổng vốn đầu tư thực tế theo báo cáo của 3 dự án là 2.770 tỷ đồng. Trong số này, Kiểm toán Nhà nước tiếp tục giảm trừ hơn 434 tỷ đồng do sai khối lượng hơn 18,7 tỷ đồng; sai định mức, đơn giá hơn 129 tỷ đồng và sai khác hơn 286 tỷ đồng.

Như vậy, tổng vốn đầu tư thực tế của 3 dự án này chỉ còn là hơn 2.300 tỷ đồng, thấp hơn nhiều tổng mức đầu tư ban đầu.

KTNN đã kiến nghị UBND TP. Hà Nội chỉ đạo thương thảo với các nhà đầu tư điều chỉnh giảm giá hợp đồng BT của dự án nút giao trung tâm quận Long Biên và dự án đường liên tỉnh Hà Nội - Hưng Yên là hơn 1.130 tỷ đồng; cân đối diện tích, giá trị đất thanh toán cho nhà đầu tư. Với dự án của Tasco, KTNN kiến nghị giảm trừ giá trị hợp đồng hơn 194,6 tỷ đồng...

Không chỉ giảm trừ tổng mức đầu tư, KTNN còn kiến nghị xác định lại giá trị đất được giao cho chủ đầu tư. Cơ chế giao đất dự án đối ứng của dự án BT còn những bất cập: không quy định rõ thời điểm giao đất, dẫn đến có dự án được giao đất trước khi thực hiện dự án, có dự án được giao trong khi thực hiện và có dự án làm xong vẫn chưa được giao đất (567 ha đất tại 4 vị trí của Dự án nút giao trung tâm quận Long Biên và dự án đường liên tỉnh Hà Nội - Hưng Yên).

Thời điểm giao đất và cách thức tạm tính tiền sử dụng đất được KTNN cho rằng tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến lãng phí ngân sách do giá trị hợp đồng BT tạm tính cao hơn rất nhiều thực tế thực hiện, thời gian thi công dự án BT kéo dài và tiền sử dụng đất tạm tính chưa sát nên giá trị tiền sử dụng đất nhà đầu tư phải nộp thường thấp hơn giá trị khi quyết toán công trình.

Kết luận kiểm toán cho hay: Tính đến tháng 4, trên địa bàn Hà Nội có 111 dự án đã được chấp thuận chủ trương, đề xuất, phê duyệt đầu tư và chuẩn bị khởi công theo hình thức BT với tổng mức đầu tư dự kiến là hơn 300.000 tỷ đồng. Mặc dù số dự án “đặt gạch” là rất lớn, nhưng tính khả thi chưa cao, dẫn đến quá trình triển khai phải rà soát, sàng lọc nhiều lần, loại bỏ nhiều dự án. Trong số 111 dự án trên, đến năm 2018, mới chỉ có 20 dự án được triển khai và cơ bản hoàn thành 8 dự án.
Chỉ định thầu vẫn là vấn đề nổi lên trong thực hiện các dự án dạng này, khi 12 dự án với tổng mức đầu tư hơn 26.000 tỷ đồng thực hiện trong giai đoạn 2013-2017, chỉ có 1 dự án được đấu thầu là trạm xử lý nước thải khu vực Hồ Tây, còn lại là chỉ định thầu. Việc cho phép nhà đầu tư tự tổ chức lập và phê duyệt dự án, sau đó chính họ lại được chỉ định thực hiện dự án làm giảm tính cạnh tranh và gây khó khăn cho quản lý tổng mức đầu tư cũng như chất lượng công trình. Thực tế cho thấy, giá trị chỉ định thầu dự án chỉ giảm rất nhỏ so với tổng mức đầu tư dự kiến, trong khi đấu thầu có thể giảm đến 30-40%, thậm chí một nửa giá trị gói thầu.

Lương Bằng 

tin nổi bật

Quá ớn vì công trình nào cũng chậm 3-5 năm: Đường chạy tốt cần hơn ưu đãi thuế

Doanh nghiệp nước ngoài cần kết nối giao thông hơn ưu đãi thuế. Thậm chí, họ biết các dự án tại Việt Nam thường chậm tiến độ.

Bị lừa mua đất 2 tỷ đồng để 'lướt sóng', giờ bán 1 tỷ không ai mua

Bỏ hơn 2 tỷ đồng mua 1.000 m2 đất ở Thạch Thất (Hà Nội), anh Đào Anh Quân (Hà Đông) đang rao bán 1 tỷ đồng vẫn chưa ai mua.

Trồng cây 'nữ hoàng' trên đỉnh núi: Hàng không đủ bán, nhà giàu Dubai ngỏ ý làm ăn lớn

Được mệnh danh là “nữ hoàng” của các loại hạt, nông dân trồng mắc ca đang có thu nhập cao bởi loại hạt này luôn trong tình trạng không đủ bán. Thậm chí, một số doanh nghiệp lớn ở Dubai còn ngỏ ý liên kết làm ăn lớn.

Kỷ lục 3 năm xong 3 cao tốc hơn 84.000 tỷ: Kiểm toán nói thật những quan ngại

Kiểm toán Nhà nước vừa góp ý kiến về 3 dự án cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Biên Hòa - Vũng Tàu, Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng.

Cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột: Từ Tây Nguyên xuống tắm biển về trong ngày

Chính phủ vừa trình Quốc hội báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột (giai đoạn 1).

Bỏ tiền tỷ mua căn hộ 50 năm, đau lòng lo cắt lỗ

Nhiều người mua căn hộ chung cư có hạn sử dụng 50 năm đang rao bán cắt lỗ vì những vấn đề pháp lý.

Loại đất quy mô lớn ở TP.HCM đắt gấp 2 lần miền Bắc, gấp 6 lần miền Trung

Giá thuê đất công nghiệp tại TP.HCM là 198 USD/m2/kỳ thuê trong khi miền Trung chỉ có 34 USD và miền Bắc là 109 USD.

Ba năm xong cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, thời gian quá gấp phải đổi phương thức đầu tư

Việc chuyển đổi Dự án cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu sang hình thức đầu tư công để phù hợp với tiến độ triển khai dự án cơ bản hoàn thành năm 2025.

Đồng bằng sông Cửu Long có thêm cao tốc dài 188km

Chính phủ vừa trình Quốc hội báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, giai đoạn 1.

Hai Bộ vào cuộc số hóa, kiểm soát toàn bộ kinh doanh xăng dầu cả nước

Bộ Công Thương đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Thông tin và Truyền thông xây dựng Hệ thống cơ sở dữ liệu quản lý và điều hành xăng dầu quốc gia.

"Giật mình" với giá nhà

Làm thế nào để hạ nhiệt giá nhà đang là câu hỏi nóng nhất trên thị trường hiện nay, bởi giá nhà liên tục tăng cao sẽ xảy ra không ít hệ lụy.

Khánh Hòa muốn lên thành phố trực thuộc TƯ, xin hàng loạt cơ chế đặc thù

Chính phủ vừa có tờ trình gửi Quốc hội về Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển tỉnh Khánh Hòa.

Dừng cấp phép hãng bay mới, hạn chế bổ sung đội tàu bay

Kiểm soát số lượng hãng hàng không mới cho đến khi thị trường phục hồi; trong ngắn hạn, hạn chế cấp phép bổ sung đội tàu bay đến khi khai thác hết số tàu bay hiện có - Ủy ban Quản lý vốn nhà nước kiến nghị.

Thương mại điện tử đạt quy mô trên 16 tỷ USD

Thương mại điện tử tiếp tục duy trì được đà phát triển nhanh và ổn định. Ước tính năm 2021 lĩnh vực này đạt tốc độ tăng trưởng trên 20% và đạt quy mô trên 16 tỷ USD.

Đầu tư 2.600 tỷ làm đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu

Đồng Nai sẽ bố trí nguồn vốn ngân sách tỉnh với hơn 2,6 ngàn tỷ đồng để thực hiện dự án đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu qua địa bàn.