Nhà khai thác sẽ “vét” khách hàng có thu nhập thấp

12a.jpg

Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Tổng giám đốc Viettel

Năm 2009, tỷ lệ sử dụng máy điện thoại của Việt Nam tương đối cao nên bắt buộc các nhà khai thác viễn thông sẽ phải thâm nhập vào thị trường có thu nhập thấp. Theo xu hướng, giá cước dịch vụ thoại sẽ giảm và doanh thu từ dịch vụ giá trị gia tăng sẽ tăng lên. Như vậy, nhiều người dân vùng nông thôn, người có thu nhập thấp sẽ có cơ hội được sử dụng dịch vụ. Tôi cho rằng, xu hướng này sẽ xảy ra đối với tất cả các dịch vụ viễn thông như điện thoại di động, cố định và Internet. Năm 2009 sẽ có 4 mạng di động được cấp phép 3G, nhưng dịch vụ này chưa thể tạo ra được cú huých vì phải chờ đầu tư. Vì vậy, để 3G có thể “cất cánh” có lẽ phải đến năm 2010.

Khi thị trường di động cạnh tranh mạnh, sẽ xảy ra chuyện sáp nhập hoặc phá sản của các nhà khai thác và đâu đó sẽ trở về con số sẽ chỉ còn 3 nhà khai thác. Vì vậy, năm 2009 có thể xảy ra những dấu hiệu ban đầu của việc sáp nhập hay phá sản của các mạng di động dưới nhiều hình thức khác nhau. Chẳng hạn sẽ có mạng di động chậm đầu tư lại, hoặc sẽ có doanh nghiệp sẽ tính đến chuyện cổ phần hóa. Tuy nhiên, việc sáp nhập hẳn giữa các mạng có thể sẽ chưa xảy ra. Đối với lĩnh vực Internet, cần phải có giải pháp công nghệ phù hợp thì mới đẩy nhanh tốc độ bùng nổ của dịch vụ này.

Phân phối sẽ “nguy” hơn bán lẻ

12b.jpg

Ông Trần Xuân Kiên, Giám đốc Công ty Thế giới số Trần Anh

Đối với lĩnh vực CNTT, việc cho phép các doanh nghiệp nước ngoài lập công ty phân phối, bán lẻ 100% vốn tại Việt Nam từ 1/1/2009 (theo cam kết gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới - WTO) sẽ tác động đến mảng phân phối nhiều hơn so với bán lẻ.

Đón trước thời điểm mở cửa thị trường vào đầu năm 2009, nhiều nhà sản xuất đã trực tiếp phân phối sản phẩm của họ tới các công ty bán lẻ như Sony hoặc đang tiến tới phân phối trực tiếp. Trong năm 2008, nhiều hãng khác như Asus, Gigabyte, HP, Lenovo đang rất tích cực chuẩn bị làm việc này. Hiện tại, các hãng này vẫn dựa vào nhà phân phối trong nước nhưng văn phòng đại diện của họ đã trực tiếp làm tiếp thị, phát triển thương hiệu, thỏa thuận trực tiếp với các công ty bán lẻ về chiết khấu. Như vậy, nhà phân phối chỉ có vai trò trung gian nhập hàng và chuyển hàng, lợi nhuận giảm đi. Sau khi các hãng này có trung tâm bảo hành độc lập cho các sản phẩm của họ, chắc chắn họ sẽ lập công ty 100% vốn tại Việt Nam để phân phối trực tiếp tới tay các nhà bán lẻ. Hiện tại, nhiều hãng sản xuất phần cứng đang tiến hành thiết lập hệ thống bảo hành độc lập của họ tại Việt Nam.

Với lĩnh vực bán lẻ, các hãng nước ngoài sẽ vào chậm hơn, dự kiến khoảng 1,5 đến 2 năm tới. Vì việc bán lẻ sản phẩm CNTT liên quan đến bảo hành sau bán hàng. Các công ty bán lẻ nước ngoài họ không làm bảo hành, họ chỉ bán hàng và giao việc bảo hành cho các hãng sản xuất. Thế nhưng tại Việt Nam đa số các hãng hiện chưa có trung tâm bảo hành độc lập. Vì thế, nếu vào Việt Nam các hãng bán lẻ nước ngoài sẽ phải lập thêm bộ phận bảo hành hoặc phải thuê công ty Việt Nam làm dịch vụ này. Vì vậy, có thể họ sẽ chờ đến khi các hãng phần cứng mở hệ thống bảo hành độc lập tại Việt Nam họ mới nhảy vào.

Internet băng rộng vẫn sẽ bùng nổ

12c.jpg

Ông Trương Đình Anh, Giám đốc FPT Telecom

Tôi khẳng định, chắc chắn thị trường Internet vẫn tiếp tục tăng trưởng khoảng 60 - 70%/năm. Trong nhiều năm nay, dù có dự báo là thị trường đang đi đến bão hòa, nhưng thực tế thị trường Internet băng rộng vẫn tăng trưởng mạnh. Trước đây, người ta vẫn kỳ vọng vào công nghệ Internet băng rộng không dây, băng rộng WiMAX. Tuy nhiên, tiến trình triển khai WiMAX trên toàn cầu nói chung khá chậm. Các nhà khai thác đều đang đứng trước quá nhiều lựa chọn như WiMAX, 3G, 4G... Điều đó khiến cho WiMAX không còn là hướng đi băng rộng không dây duy nhất. Ở Việt Nam, thực chất thị trường truyền dữ liệu di động còn rất hạn chế. Đó chính là một khó khăn trong quyết định triển khai WiMAX. Hiện Viettel và VNPT đang tấn công mạnh vào Internet trường học, nhưng FPT Telecom nhắm vào cả hai thị trường băng rộng doanh nghiệp và băng rộng gia đình. Trong tình hình hiện nay, khi 3 doanh nghiệp chính chiếm tới gần 100% thị trường thì các doanh nghiệp mới sẽ rất khó tham gia. Đặc biệt, khi Việt Nam chưa có những quy định về mở cửa dịch vụ truy nhập đoạn cuối đến nhà thuê bao thì câu chuyện này càng khó khăn hơn.

Khủng hoảng kinh tế tạo cơ hội cho thương mại điện tử

12d.jpg
Nguyễn Hòa Bình, Tổng giám đốc Công ty phần mềm Hòa Bình (PeaceSoft)

Nhìn lại bức tranh kinh tế Việt Nam năm 2008 - Từ đầu năm đã lâm vào khó khăn với lạm phát rồi khan hiếm tiền tệ, các chính sách thắt lưng buộc bụng. Cùng lúc đó vào nửa cuối năm, kinh tế thế giới cũng suy thoái, xuất khẩu suy giảm, đầu tư nước ngoài khó khăn. Dự đoán 2009 sẽ tiếp tục đi sâu vào khó khăn.

Trước tình hình đó, nhiều cá nhân sẽ thất nghiệp, có thời gian và sức ép tìm cách xoay xở kinh tế cá nhân và gia đình. Trong bối cảnh đó, buôn bán nhỏ bằng thương mại điện tử (TMĐT) sẽ là một lựa chọn tốt. Như vậy có thể thấy: khủng hoảng kinh tế sẽ là một cơ hội phát triển cho TMĐT. Mỗi website lớn sẽ đi theo định hướng và mô hình lý tưởng của riêng mình tuy rằng có gián tiếp cạnh tranh với nhau nhưng vẫn mang tính cùng xây dựng thị trường, đào tạo thói quen cho người sử dụng hơn là trực tiếp giành giật thôn tính lẫn nhau.

2009 cũng sẽ là năm ra mắt của nhiều công cụ thanh toán trực tuyến vốn được đánh giá là điểm yếu nhất của TMĐT Việt Nam hiện nay. Nhưng quy luật chung là: mô hình của ai hợp lý nhất, cách làm thông minh và hiệu quả hơn, dịch vụ tiện lợi cho người mua và bán hơn, phát triển thị phần chấp nhận thanh toán tốt hơn sẽ thực sự thành công.

Cước Internet còn giảm nữa

13a.jpg

Ông Vũ Hoàng Liên, Giám đốc VDC

Trong năm 2008, chúng tôi chưa tận dụng hết nhu cầu thị trường. Vì vậy, năm 2009 cơ hội phát triển Internet băng rộng còn nhiều. Tôi cho rằng, nhu cầu của thị trường đối với dịch vụ này rất mạnh và vẫn đang ở thời kỳ thịnh vượng. Năm 2009, Internet băng rộng có thể đạt 1- 2 triệu thuê bao mới. Internet băng rộng sẽ tăng mạnh ở các tỉnh, nhưng các nhà khai thác vẫn sẽ tập trung nhiều cho các thành phố lớn vì đây sẽ là nguồn doanh thu lớn. WiMAX có tiềm năng lớn, nhưng năm 2009 chưa thể nói được điều gì vì chúng ta đang trong quá trình thử nghiệm. Trong năm 2009 vẫn là cuộc chơi tay 3 của VNPT, Viettel và FPT Telecom. Internet băng rộng là cuộc chơi của các nhà cung cấp có mạng nội hạt mạnh. Vì vậy, nếu EVN Telecom tổ chức tốt cũng có thể tham gia vào cuộc chơi này. Theo tôi, giá dịch vụ Internet sẽ tiếp tục giảm cho dù giá cước hiện nay đã rất rẻ. Xu hướng giảm giá đã rõ, nhưng có điều là các doanh nghiệp cạnh tranh đẩy giá đến đâu mà thôi.

Thị trường viễn thông sẽ tiếp tục bùng nổ

13b.jpg

Ông Eddie Adman, Tổng giám đốc Ericsson Việt Nam

Thị trường Viễn thông Việt Nam vẫn tiếp tục phát triển, không chỉ năm 2009 mà còn trong vòng vài năm tới. Trong vòng 3 năm tôi đảm nhiệm vị trí Tổng Giám đốc ở Việt Nam, ngành di động đã phát triển rất nhanh chóng. Hiện tại, mật độ di động Việt Nam vào khoảng 50% đến 55% nên trong vòng những năm tới, Việt Nam sẽ đạt tới mật độ là 75% đến 80%. Về lĩnh vực mạng di động, thì băng rộng di động và Internet di động sẽ là những mảng phát triển mạnh nhất. Nhìn tổng quan, năm 2009, ngành viễn thông vẫn đạt mức tăng trưởng tốt.

Cho dù năm 2009, Bộ Thông tin & Truyền thông sẽ cấp phép 3G cho các mạng di động, nhưng tôi nghĩ sẽ không có tác động lớn nào bởi năm 2009 là thời điểm các nhà khai thác bắt đầu triển khai xây dựng mạng và nghiên cứu cách phát triển và sử dụng mạng 3G một cách phù hợp và hiệu quả. Các công việc này đòi hỏi một quá trình, và vì vậy việc triển khai thương mại hóa dịch vụ mạng 3G sẽ có thể diễn ra vào cuối năm 2009 hoặc đầu năm 2010. Năm 2009, mạng 2G vẫn chiếm ưu thế và là cơ sở chính cho kết nối di động. Hiện chúng tôi chiếm 50% thị phần triển khai 3G trên thế giới, vì vậy chúng tôi có rất nhiều cơ hội tại Việt Nam khi các mạng di động triển khai 3G.

Chưa xảy ra hiện tượng phá sản hay sáp nhập

13c.jpg
Ông Lê Ngọc Minh, Giám đốc MobiFone

Thị trường thông tin di động 2009 tiếp tục là năm bùng nổ phát triển bởi nguồn cung và cầu đều tăng mạnh. Thông tin di động trở thành dịch vụ thiết yếu của hầu hết người dân Việt Nam. Khi quy mô các mạng di động lớn thì giá cước càng giảm và càng kích thích người dùng. Hiện các mạng đã có đủ dung lượng sản phẩm để đáp ứng nhu cầu khách hàng. Năm 2009 sẽ có thêm 2 mạng di động mới là GTel và HT Mobile chuyển sang mạng GSM. Như vậy thị trường cạnh tranh quyết liệt, người tiêu dùng được hưởng lợi nhiều hơn và giá dịch vụ sẽ tiếp tục giảm tiệm cận với giá thành. Trong năm 2009, 3 mạng di động MobiFone, Vinaphone và Viettel vẫn làm chủ thị trường di động bởi các mạng nhỏ chưa có yếu tố đột phá để làm thay đổi thị trường. Việc phá sản hay sáp nhập vẫn chưa xảy ra trong năm 2009. Việc này sẽ xảy ra khi mà các mạng này không chịu nổi khả năng bù lỗ mà các tập đoàn mẹ không còn khả năng hỗ trợ. Năm 2009 là năm các mạng di động sẽ vét nốt thuê bao và thị trường sẽ bão hòa trong năm 2010. Như vậy sẽ rất khó khăn cho các mạng di động mới.

Nhiều dịch vụ web sẽ tắt vì hết “nhiên liệu”

Ông Phạm Thúc Trương Lương, Giám đốc điều hành Công ty cổ phần truyền thông Tinh Vân:

13d.jpg
Năm 2009 sẽ là một năm nhiều thử thách của doanh nghiệp Việt nam. Với một thị trường tài chính tín dụng bị thắt chặt và thị trường tiêu dùng sụt giảm, các doanh nghiệp phải cố gắng xoay xở để tồn tại. Họ sẽ tập trung vào những hoạt động thực sự đem lại lợi nhuận, hạn chế hoặc thậm chí hủy bỏ những hướng đầu tư chưa cấp thiết hoặc chưa có tương lai rõ ràng. Thực tế này càng rõ ràng hơn trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ trực tuyến. Sự cạnh tranh trong lĩnh vực này khốc liệt hơn do đặc thù “không khoảng cách” của Internet. Đây cũng là lĩnh vực đòi hỏi nhiều đầu tư và nhiều mô hình tạo doanh thu chưa được thị trường kiểm chứng. Nhìn ra thế giới, chúng ta thấy ngay cả những công ty trực tuyến hàng đầu như Google, Yahoo cũng đều đang phải điều chỉnh lại chiến lược phát triển của mình để đối mặt với những khó khăn lớn trước mắt.

Theo tôi, năm 2009 chúng ta sẽ không còn thấy sự nở rộ của các dịch vụ trực tuyến mới và sẽ thấy nhiều dịch vụ tự tắt vì hết “nhiên liệu”. Chúng ta cũng sẽ thấy những doanh nghiệp có tầm nhìn và chiến lược tốt, có đầu tư bài bản và có một chút thiên thời sẽ bứt phá, tạo được chỗ đứng trên thị trường trực tuyến. Tôi hy vọng năm 2009 sẽ là năm mà sự phát triển bài bản, khôn ngoan và tập trung sẽ thay thế cho sự phát triển nóng kiểu “trăm hoa đua nở” của vài năm gần đây.

Con số gia tăng ấn tượng của người dùng Internet trong nước mang lại cơ hội cho các doanh nghiệp trực tuyến Việt Nam đồng thời cũng đặt họ đối mặt với một sự cạnh tranh trực diện hơn với các dịch vụ toàn cầu. Các đại gia online đang và sẽ để mắt nhiều hơn tới thị trường Internet của chúng ta. Họ sẽ có tiếp tục có những động thái để chiếm lĩnh thị phần. Trong năm 2009, khái niệm “thuần Việt” mà các doanh nghiệp trực tuyến trong nước hay sử dụng sẽ cần phải được mài sắc hơn. Đâu sẽ là ưu thế bản địa của mỗi doanh nghiệp? Đâu là lý do để người dùng lựa chọn họ? Đâu là con đường phát triển riêng? Mọi người sẽ quan sát nhau nhưng sẽ không ai đợi ai hoặc đi theo ai được. Trong năm tới, mỗi dịch vụ trực tuyến sẽ đều phải trả lời câu hỏi sống còn và cơ bản nhất... Đó là tại sao họ cần tồn tại?

Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số Xuân Kỷ Sửu 2009