"Đủ căn cứ khởi tố vụ án vụ tử tù mang thai"

"Cơ quan điều tra cần nhanh chóng thực thi chức trách khởi tố vụ án hình sự, nhằm đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật" 

- Hành vi thiếu trách nhiệm của một số cán bộ trại giam đã có đủ hai yếu tố chính “gây hậu quả nghiêm trọng” và “thiếu trách nhiệm”, cấu thành tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng qui định tại Điều 285 BLHS.

Giam giữ phạm nhân, đặc biệt đối với tử tội, được qui định nghiêm ngặt, chi tiết bởi Luật thi hành án hình sự và một loạt các văn bản liên quan hướng dẫn. Để xảy ra sự việc nữ tử tù Nguyễn Thị Huệ mang thai một cách khá hy hữu về mặt y học, gây ra không ít hồ nghi trong dư luận đối với sự việc.

{keywords}

Nữ tử tù Nguyễn Thị Huệ.

Quá trình mang thai (được công bố trên báo chí) của tử tội này gặp phải những thắc mắc khó giải thích như: Thời gian tinh trùng sống trong môi trường túi ni-lon là bao lâu mà có thể thực hiện được thiên chức thụ thai? Khi bơm tiêm vào nếu còn sống, tinh binh còn đủ độ mạnh để đục thủng vỏ trứng không? 

Hay, việc Huệ trao đổi nhiều lần với phạm nhân Hưng vì sao quản giáo không hay biết? Ống tiêm Hưng lấy từ đâu ra?...Nhiều nữa những thắc mắc hướng tới nghi ngờ, liệu có cán bộ trại giam tham gia vào sự việc hay không?

Dù có tham gia hay không thì hậu quả cũng đã xảy ra, trách nhiệm phải thuộc về các cán bộ trại giam do họ không giám sát, kiểm tra chặt chẽ khi thi hành công vụ, không thực hiện đúng nhiệm vụ được giao. Đây chính là hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự được qui định tại Điều 285 Bộ luật hình sự về “Tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”. Đối với tội danh này, gồm hai vế thì vế đầu “Thiếu trách nhiệm” đã quá rõ, nhưng vế sau “Hậu quả nghiêm trọng” có chính xác không?.

“Hậu quả nghiêm trọng” là một khái niệm rất rộng trong hệ thống pháp luật nước ta. Tuy nhiên chỉ có một số trường hợp có hướng dẫn rõ nhằm phân biệt trong định khung hình phạt (chẳng hạn trường hợp làm chết người trong các tội về giao thông đường bộ). Còn lại nhiều tội danh hiện không có hướng dẫn rõ về hậu quả nghiêm trọng. 

Điều này gây nên nhầm lẫn và tranh cãi không thống nhất trong áp dụng luật ở một số trường hợp cụ thể. Cần lưu ý, các hướng dẫn (Thông tư 02/2001/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BTP và các nghị quyết) chỉ nhằm áp dụng định khung hình phạt chứ không hề nhằm định tội danh. Chẳng hạn Điều 202 BLHS nếu gây hậu quả nghiêm trọng (làm chết 01 người) thì ở Khoản 1, nhưng nếu gây hậu quả rất nghiêm trọng (làm chết 02 người) thì chuyển sang Khoản 2 có mức tù giam từ ba đến mười năm.

Cho nên trong định tội không căn cứ vào các hướng dẫn nói trên để xác định có tội hay không. Mà chúng ta cần áp dụng theo các nguyên tắc chung của pháp luật.

Tôi cho rằng Điều 285 được áp dụng nguyên tắc “tương tự pháp luật”. Theo đó, áp dụng tương tự Điều 301 BLHS về Tội thiếu trách nhiệm để người bị giam, giữ trốn. Trong đó Điều 301 qui định “Người nào trực tiếp quản lý, canh gác, dẫn giải người bị giam, giữ mà thiếu trách nhiệm để người đó trốn gây hậu quả nghiêm trọng, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm”, đặc biệt khoản 2 qui định khi có yếu tố “để người bị giam, giữ về một tội nghiêm trọng, rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng trốn”.

Thực chất Điều 301 chỉ là một trường hợp khu biệt của Điều 285 đối với hậu quả phạm nhân trốn thoát. Xét theo gốc độ này, để tử tù thoát án tử gây nên tác động rất nghiêm trọng đối với trật tự trị an xã hội, xâm phạm tính nghiêm minh pháp luật và hoạt động đúng đắn của cơ quan nhà nước, làm cho cơ quan nhà nước mất uy tín dẫn đến mất lòng tin của nhân dân vào chế độ.

Trở lại vụ việc, tôi cho rằng, hành vi thiếu trách nhiệm của một số cán bộ trại giam đã có đủ hai yếu tố chính “gây hậu quả nghiêm trọng” và “thiếu trách nhiệm”, cấu thành tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng qui định tại Điều 285 BLHS. Cơ quan điều tra cần phải nhanh chóng thực thi chức trách khởi tố vụ án hình sự, nhằm đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.

Luật sư Trần Đình Dũng

(Trung tâm TVPL TP Hồ Chí Minh – TƯ Hội Luật gia Việt Nam)


tin nổi bật

Bắt giữ 'cò vé’ đang say sưa mời khách trận chung kết bóng đá U23 Việt Nam-Thái Lan

Công an quận Nam Từ Liêm (Hà Nội) đã lập hồ sơ xử lý 2 đối tượng phe vé trận chung kết môn bóng đá nam SEA Games 31 giữa Việt Nam - Thái Lan. Giá vé các đối tượng rao bán từ 15 -20 triệu đồng.

Công an TP.HCM đột kích các ‘lò độ xe’ trước trận chung kết U23 Việt Nam - Thái Lan

Trước trận chung kết U23 Việt Nam - Thái Lan tại SEA Game 31, lực lượng Công an TP.HCM đã đột kích hàng loạt ‘lò độ xe’ ở các quận, huyện.

Hỏa hoạn tại bãi giữ xe vi phạm của công an, gần 150 xe máy bị cháy rụi

Vụ hỏa hoạn bất ngờ bùng phát tại một bãi giữ xe vi phạm ngoài trời của công an phường ở Bình Dương khiến gần 150 xe máy bị cháy rụi.

Tàu hỏa chở hàng Bắc - Nam đâm ô tô tải chở bình gas ở Nghệ An

Tài xế xe tải thiếu quan sát khi băng qua đường sắt dân sinh ở Nghệ An, bất ngờ bị tàu hoả húc vào khiến người điều khiến ô tô bị thương nặng.

Đi đánh cá, 2 vợ chồng ở Hà Giang mất tích trên Sông Gâm

Cơ quan chức năng huyện Bắc Mê (tỉnh Hà Giang) đang tích cực tìm kiếm 2 nạn nhân mất tích trên Sông Gâm.

Hơn 20 người dương tính ma túy trong quán bar ‘trá hình’ ở Phú Quốc

Công an phát hiện 20 người dương tính ma túy trong quán bar “trá hình” ở TP Phú Quốc (Kiên Giang).

Vị thế Việt Nam trong cuộc trao đổi giữa Thủ tướng với Tổng thống Mỹ tại Nhà Trắng

Trong tiệc chiêu đãi lãnh đạo các nước ASEAN tại Nhà Trắng, Thủ tướng Phạm Minh Chính và Tổng thống Mỹ Joe Biden đã có cuộc trao đổi song phương rất cởi mở, chân thành và thẳng thắn.

Đề xuất mức lương tối thiểu theo giờ từ 1/7

Bộ LĐ-TB&XH đề xuất bổ sung quy định về lương tối thiểu theo giờ với Vùng I là 22,5 nghìn đồng/h; Vùng II là 20 nghìn đồng/h; Vùng III là 17,5 nghìn đồng/h; Vùng IV là 15,6 nghìn đồng/h.

Ô tô con đâm xe trộn bê tông lúc rạng sáng, một người tử vong

Xe ô tô con mang BKS 30A- 055.6X bất ngờ lao thẳng vào đuôi ô tô trộn bê tông chạy cùng chiều khiến tài xế xe con tử vong tại chỗ.

Cảnh sát 141 hóa trang chống đua xe sau trận chung kết bóng đá nam SEA Games 31

Các tổ Cảnh sát 141 công khai và hóa trang sẽ cắm chốt trên nhiều tuyến phố để phòng, chống đua xe trái phép sau trận chung kết bóng đá nam SEA Games 31.

Mỹ Đình có thể mưa trong trận đấu U23 Việt Nam-U23 Thái Lan

Dự báo tại sân Mỹ Đình trong thời gian diễn ra trận chung kết bóng đá nam SEA Games 31 giữa đội tuyển U23 Việt Nam - U23 Thái Lan sẽ có mưa.

Những chức danh là lãnh đạo chủ chốt, lãnh đạo cấp cao

Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng vừa ký ban hành Kết luận của Bộ Chính trị về danh mục chức danh, chức vụ lãnh đạo và tương đương của hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở.

Cảnh khác lạ ở nơi bức bối về 'xẻ thịt' vỉa hè sau chỉ đạo nóng của TP.HCM

Hàng loạt bãi giữ xe chiếm vỉa hè tại các bệnh viện ở TP.HCM đã được dẹp bỏ hoặc điều chỉnh lại để tạo lối đi thông thoáng cho người dân.

Bản tin sáng VietNamNet (22/5/2022)

Việt Nam vô địch bóng đá nữ SEA Games 31; Vé U23 Việt Nam - Thái Lan bị đẩy tới 18 triệu đồng… là những thông tin nổi bật trong ngày.

Dự báo thời tiết ngày 22/5: Mưa giông ầm ầm ở Bắc và Trung Bộ

Thời tiết Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ hôm nay có mưa vừa, mưa to. Mưa còn tiếp tục kéo dài thêm nhiều ngày nữa.