Dữ liệu: Nền tảng kinh doanh mới

Dữ liệu lớn về thị trường (dĩ nhiên phải được lưu trữ dưới dạng số) ngày càng trở thành một nền tảng kinh doanh thu lợi lớn.

Cái gì tạo ra một nền tảng?

Và khi dữ liệu đang ngày càng trở nên có giá trị, thì việc phân tích và khai thác dữ liệu có thể sẽ đem lại những dòng doanh thu vượt qua cả mô hình kinh doanh dựa trên sản phẩm truyền thống. Giá trị đang ngày càng tăng của những bộ dữ liệu lớn, đặc biệt là cùng với hệ sinh thái bên ngoài, đang trở nên giống như cái mà chúng ta đã quen thuộc trong thế giới sản phẩm: Nền tảng (platform). Chúng ta có thể nhận thấy rằng các mô hình kinh doanh hoàn toàn mới dựa trên các nền tảng dữ liệu sẽ có thể phát sinh từ các công ty sản phẩm. Trong thế giới truyền thống, nền tảng là một phần của công nghệ cốt lõi và IP (Internet Protocol - Giao thức Liên mạng) mà bên thứ ba viết hoặc xây dựng dựa trên đó thường bằng cách sử dụng các Giao diện Lập trình Ứng dụng (API). Nền tảng giúp hình thành một thị trường có giá trị nhằm thu hút các bên thứ ba cung cấp các giải pháp bổ sung. Trong đó, hệ sinh thái các sản phẩm của bên thứ ba có giá trị hơn vì chúng đồng hành với nền tảng.

Dữ liệu cốt lõi có thể trở thành một nền tảng. Nếu có đủ kích cỡ và tính độc đáo, nếu nó đủ hữu ích và nếu có những phương pháp (pháp lý, kỹ thuật) thích hợp để trao đổi/liên kết với những nguồn dữ liệu khác, nó sẽ trở thành một điểm bồi đắp cho những dữ liệu mới hơn, cho các dịch vụ và sản phẩm.

Một số ví dụ về mô hình kinh doanh

Một nhà cho thuê hoặc phân phối sách giáo khoa tập hợp thông tin về việc những cuốn sách nào đang được sử dụng bởi những sinh viên nào trong trường học nào. Nếu công ty này thu được nhiều dữ liệu đó hơn so với bất kì một nhà xuất bản hay phân phối nào khác thì dữ liệu của công ty này sẽ rất có giá trị. Giá trị ở đây là hiểu được nhu cầu của sinh viên, giáo viên hướng dẫn, cộng với nhu cầu về từng tác giả và nội dung cụ thể. Rõ ràng tiền được tạo ra từ mảng kinh doanh cốt lõi nhưng giá trị vô cùng lớn mà công ty này mở rộng được lại là nguồn dữ liệu mà nó tích lũy về nội dung, nhu cầu và giá cả. Dữ liệu này sẽ hữu ích cho bất cứ ai đang tìm cách tạo ra các sản phẩm (sách) có nội dung phù hợp cho sinh viên.

Sở Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE) đã tích lũy được một khối dữ liệu lớn những giao dịch thị trường chứng khoán trong nhiều năm và lưu vào trong một dịch vụ điện toán đám mây có mục đích đặc biệt. Kho dữ liệu này sẽ cho phép chạy thử nghiệm để xem hiệu quả của các thuật toán kinh doanh (từ bên thứ 3) trước khi sử dụng. NYSE kiếm tiền từ việc thu phí truy cập dữ liệu, sử dụng đám mây, và từ các giao dịch kinh doanh bổ sung từ khách hàng. Việc truy cập nhanh chóng và đầy đủ với nguồn dữ liệu trước đó có giá trị vô cùng lớn để phân tích kinh doanh, và tạo ra một hiệu ứng dữ liệu hấp dẫn thu hút nhiều bên thứ 3 hơn sử dụng cơ sở dữ liệu và nền tảng tính toán này.

Hay như các nhà bán lẻ hàng tạp phẩm, tiêu dùng lưu giữ thông tin lớn về thói quen mua bán của khách hàng. Dữ liệu này có thể được liên kết với các nhà bán lẻ khác để thiết lập mô hình bán hàng (theo địa lý, thời gian) để tăng doanh số bán hàng tổng thể trên mỗi khách hàng. Ví dụ, công ty nghiên cứu thị trường Neilson gần đây đã ký một thỏa thuận với công ty bán lẻ Walmart để phân tích các điểm bán hàng trên dữ liệu của Walmart, và sự tương quan với các nhà bán lẻ khác.

Dữ liệu địa lý từ công ty chuyên cung cấp dữ liệu Factual rất có giá trị trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, các dịch vụ giải trí, bán lẻ và marketing.

Dữ liệu làm nền tảng (Data as a platform) đã bắt đầu trở nên hấp dẫn. Hơn nữa, với chi phí lưu trữ dữ liệu ngày càng giảm, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu xem xét phát triển nền tảng mới dưới hình thức dữ liệu khi nguồn dữ liệu mà họ thu thập được có tính độc đáo, có kích cỡ lớn, hữu ích, có tính bổ sung với những dạng dữ liệu khác.

Theo Gigaom

Nội dung được đăng trên báo Bưu điện Việt Nam số 85 ra ngày 16/7/2012.