‘Em và Trịnh’ -  một bộ phim hứa hẹn nhưng hời hợt

Cá nhân tôi cho rằng Em và Trịnh là một tác phẩm điện ảnh hứa hẹn thành công về doanh thu, một thử nghiệm truyền cảm hứng về dòng phim tiểu sử nhưng kỳ thực lại là thất bại rất lớn về ngôn ngữ điện ảnh của Phan Gia Nhật Linh.

Cuộc đời của Trịnh đa đoan hơn người thường là điều tất yếu, nhưng hành trình ấy lại còn nhiều bộn bề theo nghĩa đúng nhất của từ này: bộn bề yêu đương, bộn bề triết lý tư tưởng…

Khi chọn kể về Trịnh, đòi hỏi chúng ta phải thật tỉnh táo, để biết nên tiết chế điều gì và chú trọng cách truyền tải ra sao. Lấy đề tài về các em và Trịnh, nghĩa là chọn kể về những tri kỷ trong cuộc đời Trịnh Công Sơn đem lại nguồn cảm hứng sáng tạo như thế nào ở từng giai đoạn trong cuộc đời ông. Và không thể thiếu được, đó là cuộc đời ông vắt ngang gần hết nửa cuối thế kỷ 20 với những thăng trầm lịch sử mà dân tộc Việt Nam không thể nào quên. Những người con gái đó là Bích Diễm, Dao Ánh, Khánh Ly, Michiko… và có thể còn nhiều người nữa. Vẻ đẹp ngoại hình, tâm hồn thanh tao, sự đồng điệu nghệ thuật, lòng ngưỡng mộ của họ đã hấp dẫn Trịnh và khiến cuộc đời sáng tạo của ông thăng hoa.

Tuy nhiên, do mải mê với nhiều tiểu tiết trong câu chuyện đã khiến đạo diễn ngơ ngác quên luôn vai trò sáng tạo hình ảnh là điều cần thiết bản thân nên làm. Khi lựa chọn kết cấu truyện lồng truyện với truyện nền (main story hay basic story) với cảm hứng bắt nguồn từ cuộc hội ngộ giữa cô sinh viên người Nhật với nhạc sĩ họ Trịnh để nghiên cứu âm nhạc phản chiến, bộ phim lẽ ra sẽ thật sự cuốn hút. Nhưng do quá ôm đồm và mải mê đi theo dòng hồi ức mải mê chinh chiến và yêu đương của Trịnh Công Sơn đến mức khiến người xem mệt mỏi, thậm chí bội thực với bữa tiệc hình ảnh ngồn ngộn mà sáo rỗng. 

Dẫu rằng những cảnh quay và cách chọn màu phim rất đẹp, không thể đẹp hơn và đây là điểm mạnh xưa nay của đạo diễn Phan Gia Nhật Linh. Những thước phim khiến tôi nhớ đến “Once Upon A Time In Hollywood”, bộ phim mở đầu cho trào lưu phim retro. Tuy nhiên, điều này không lấn át được sự hời hợt của bộ phim. Cũng bởi, hình thức tư duy chủ yếu của điện ảnh là tư duy hình ảnh. Trong điện ảnh, người ta thường đề cập đến cụm từ world building, với hàm nghĩa nhằm chỉ hình ảnh chính là chất liệu chủ yếu để tạo nên ngôn ngữ điện ảnh, thể hiện phong cách nghệ thuật của một đạo diễn.

Đáng tiếc rằng bộ phim Em và Trịnh gần như không khắc họa được một ẩn dụ điển hình nào đáng kể ngoại trừ cảnh nhiếp ảnh gia Văn Đỗ đứng trước những bức ảnh trong căn phòng tráng phim u tối, nhìn chiến tranh điểm qua từng chân dung bạn bè một cách rất bi tráng. Ngoài ra, những cảnh hướng dương hóa bia mộ, đốt tranh như là ẩn dụ cho cái đẹp bị hủy hoại đều là chất liệu cũ mèm trên màn ảnh trong và ngoài nước hay cảnh khiêu vũ giữa Trịnh khi đã già và Michiko trên con dốc ở Đà Lạt cũng thật gượng gạo và thiếu tính thực tế. 

Hình ảnh của phim cũng dễ trở thành một phiên bản lặp lại cho cuốn Thư tình gửi một người của Trịnh Công Sơn do sự lạm dụng quá đà những bức thư tình của Trịnh và Dao Ánh như một cách để thuyết minh cho phim. Thay vì tạo ra một cảnh quay để biểu đạt nỗi nhớ thì đạo diễn dứt khoát để nhân vật tự nói: Anh mong có Ánh quá Ánh ơi, anh nhớ Ánh vô cùng bằng chất giọng Huế rất lạc nhịp trong phim. Và tương tự như thế, thay vì chú trọng khắc họa tính tính biểu tượng cho phim, để tác phẩm điện ảnh với khả năng tự sự dễ dàng tiếp cận được với khán giả thì đạo diễn lại ôm đồm hình ảnh, chắp vá theo kiểu vá víu thơ – nhạc này. 

Hơn nữa, sự yếu thế trong năng lực kể chuyện của đạo diễn Em và Trịnh còn thể hiện ở lối làm phim chèn thêm phim tư liệu cho “uy tín”, cho đúng lập trường chính trị, vốn dĩ không cần thiết trong thời đại mới ngày nay. Những hiệu ứng hình ảnh không cần thiết, không phục vụ cho mục đích truyền tải thông điệp của phim, thậm chí cả những đoạn phim tư liệu chen ngang một cách cẩu thả… đã làm mất đi tính mạch lạc của phim, khiến người xem hụt hẫng, vừa thể hiện tư tưởng “vá víu” tạm bợ trong ngôn ngữ phim.

Phê bình một số khuyết điểm như thế, nhưng nếu ai đó hỏi tôi: Vậy thì có nên ra rạp để nghe Phan Gia Nhật Linh kể chuyện hay không? Vẫn rất nên chứ! Để tưởng thưởng cho dấn thân liều lĩnh của anh, vì bộ phim Em và Trịnh dẫu còn nhiều khiếm khuyết nhưng xứng đáng là những thử nghiệm mạnh mẽ để phim Việt dám và biết khai thác những đề tài màu mỡ còn nằm trong bóng tối của định kiến và sợ hãi.

Độc giả Lý Kiến Hoành

* Độc giả có thể gửi ý kiến về bộ phim Em và Trịnh xin gửi về địa chỉ: banvanhoa@vietnamnet.vn. Ý kiến của bạn không nhất thiết trùng với quan điểm của VietNamNet. Xin trân trọng cảm ơn!

'Em và Trịnh': Sau 21 năm Trịnh Công Sơn 'mất lần thứ 2'?'Em và Trịnh': Sau 21 năm Trịnh Công Sơn 'mất lần thứ 2'?Xem ngay

tin nổi bật

Huỳnh Hiểu Minh phủ nhận tin đồn có con ngoài giá thú

Huỳnh Hiểu Minh cùng với văn phòng làm việc phủ nhận tin đồn liên quan đến việc nam diễn viên có con ngoài giá thú.

Tăng Thanh Hà rạng rỡ bên chồng doanh nhân sau thời gian điều trị bệnh

Tăng Thanh Hà được khen thần thái tươi tắn sau thời gian tích cực chữa bệnh. Diễn viên hiện giữ mốc cân nặng 51 kg, sức khỏe ổn định.

Mẹ đẻ hé lộ điều Mai Phương đối phó thị phi khi chưa trở thành tân hoa hậu

Mẹ đẻ của Mai Phương nhắc lại chi tiết thú vị đã giúp người đẹp vững vàng vượt thử thách ngay cả khi chưa trở thành hoa hậu.

NSƯT Kim Tử Long: 'Tôi có lỗi gì mà không cho xét duyệt NSND?'

NSƯT Kim Tử Long nói anh buồn và bức xúc vì nhiều lần gửi hồ sơ xin xét NSND lên Sở Văn hóa TP nhưng không được duyệt để trình ra Bộ.

MC Thuỵ Vân: Cảm ơn NTK Trung Đinh 'cứu nguy', Mai Phương xứng đáng hoa hậu

Xuất hiện với vai trò là MC của Chung kết Hoa hậu thế giới Việt Nam, Á hậu Thuỵ Vân nổi bật với trang phục áo dài hoa sen của NTK Trung Đinh.

Lã Thanh Huyền tự hào gần 40 tuổi nhưng chưa từng 'dao kéo'

Ở tuối gần 40, Lã Thanh Huyền vẫn rất tự tin khi vào vai những quý cô 30 tuổi và vẫn được khen trẻ đẹp.

Nhan sắc U50 của hoa hậu 'mãi không già' Đàm Lưu Ly

Xuất hiện tại chung kết Miss World Vietnam 2022, nhan sắc trẻ trung của hoa hậu Đàm Lưu Ly gây chú ý. Chị chia sẻ với VietNamNet về cuộc sống giản dị của mình hiện tại.

Lý Nhã Kỳ chọn chàng trai cực phẩm Thái Khoa và cái kết bất ngờ

Lý Nhã Kỳ chọn đúng chàng cực phẩm độc thân trong tập đặc biệt của 'Người ấy là ai?'.

Á hậu Phương Nhi rạng rỡ trong BST 'Sơn kỳ thủy tú' của NTK Bảo Bảo

Trong đêm chung kết Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2022, tối 12/8 tại Quy Nhơn, hoa hậu Mai Phương và á hậu 2 Phương Nhi trình diễn trang phục truyền thống của phụ nữ Việt Nam qua BST Sơn kỳ thuỷ tú của NTK Bảo Bảo.

Nữ ca sĩ giành giải Grammy bị bắt vì đánh chồng

Michelle Branch, nữ ca sĩ sinh năm 1983 từng giành giải Grammy bị bắt sau khi tát chồng.

BTC Miss World Vietnam 2022 xin lỗi 'phốt' đạo nhái hình ảnh trái phép

Ngay sau đêm chung kết Miss World Vietnam 2022, một số cáo buộc BTC đã sao chép, sử dụng trái phép art work được đăng tải trên mạng xã hội.

Diễn viên Julia Fox lại gây sốc khi mặc như không ra phố

Tình cũ của Kanye West dạo phố Los Angeles với trang phục hở tứ bề, chỉ đủ để che chỗ nhạy cảm.

Nam Em gây tranh cãi vì trượt top 5 Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2022

Dù được nhiều khán giả dự đoán lọt sâu nhưng Nam Em chỉ dừng chân ở top 10, cùng 2 giải phụ 'Thí sinh được yêu thích nhất', 'Người đẹp truyền thông.

Nữ diễn viên 53 tuổi qua đời sau 1 tuần nguy kịch vì tai nạn ô tô

Nữ diễn viên Anne Heche đã không qua khỏi sau 1 tuần được điều trị tích cực.

Ưu điểm vượt trội của dòng sơ mi cao cấp chống nhăn Giovanni Avanti

Diện mạo chỉn chu với chiếc sơ mi bằng chất liệu cao cấp, thiết kế thanh lịch và luôn phẳng phiu là tiêu chí hàng đầu của quý ông thành đạt. Và Giovanni đã phát triển thành công dòng sản phẩm Giovanni Avanti đáp ứng mọi tiêu chí này.