Tự động hóa để vận hành an toàn, hiệu quả
Dấu ấn nổi bật trong quá trình hiện đại hóa của EVNNPT là chuyển từ quản lý vận hành trực tiếp sang điều khiển, giám sát từ xa. Đến nay, 100% trạm biến áp (TBA) 220kV đã chuyển sang thao tác xa; đồng thời hoàn thành thử nghiệm tại 13 TBA 500kV.
Các Trung tâm giám sát vận hành B01-B04 hiện kết nối 205/223 TBA, đạt khoảng 92%. Mô hình giám sát tập trung giúp theo dõi tình trạng thiết bị, phát hiện và xử lý sớm bất thường, giảm nhân lực trực tiếp tại trạm. EVNNPT cũng từng bước làm chủ công nghệ điều khiển, phần mềm của hầu hết 12 hãng thiết bị trên lưới truyền tải điện.

Bên cạnh tự động hóa, EVNNPT đẩy mạnh ứng dụng UAV, LiDAR, AI và IoT trong kiểm tra đường dây, giám sát thiết bị và bảo đảm an toàn vận hành. UAV kết hợp LiDAR hỗ trợ kiểm tra hành lang tuyến, thu thập dữ liệu địa hình, nhận diện nguy cơ. Nhiều đề tài nghiên cứu đã được ứng dụng thực tiễn như giám sát an toàn tại TBA, kiểm tra hành lang tuyến và quản lý đường dây bằng AI.
Trong quản lý thiết bị, EVNNPT triển khai giám sát trực tuyến tình trạng dầu, bản thể máy biến áp; sử dụng camera AI, camera nhiệt theo dõi nhiệt độ sứ xuyên. Đặc biệt, 1.110 cảm biến đã được lắp đặt tại các máy biến áp, kháng điện vận hành trên 15 năm, giúp đánh giá nguy cơ, chủ động bảo dưỡng, sửa chữa và hạn chế sự cố.
Đáng chú ý, EVNNPT đang chuẩn bị thí điểm công nghệ bản sao số (Digital Twin) cho máy biến áp 500kV - 900MVA tại TBA 500kV Pleiku 2, hướng tới mô phỏng trạng thái thiết bị, phục vụ phân tích, dự báo và hỗ trợ ra quyết định trong quản lý vận hành.

Số hóa đồng bộ từ đầu tư xây dựng đến quản trị doanh nghiệp
Trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, EVNNPT đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý dự án, thiết kế, thẩm định và giám sát thi công. Mô hình thông tin công trình (BIM) được áp dụng cho toàn bộ dự án mới ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư; đồng thời triển khai môi trường dữ liệu chung (CDE), nghiên cứu tích hợp BIM-GIS-PMIS nhằm tăng khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu.
Trong quản lý đấu thầu và xây dựng, 100% khâu thẩm tra, thẩm định, trình và duyệt được thực hiện bằng chữ ký số; toàn bộ dự án, công trình được cập nhật trên phần mềm chuyên dụng, góp phần rút ngắn quy trình, nâng cao tính minh bạch.
Công tác quản trị nội bộ cũng ghi nhận chuyển biến với 636 quy trình được số hóa, 6.861 chữ ký số được cấp và 100% hồ sơ theo dõi, đánh giá nhiệm vụ được số hóa. Các nền tảng SmartEVN, HRMS 3.0 được ứng dụng rộng rãi, trong đó SmartEVN có trên 80% cán bộ, công nhân viên sử dụng.
Đáng chú ý, EVNNPT từng bước đưa AI vào công việc thông qua đào tạo và thử nghiệm các công cụ Clex, Automagi Ins, trợ lý ảo chuyên ngành và hệ thống hỏi đáp quy chế nội bộ, hỗ trợ tra cứu, xử lý văn bản, tổng hợp dữ liệu, góp phần nâng cao năng suất lao động.

Hướng tới hệ thống truyền tải điện thông minh, hiện đại
Trong thời gian tới, EVNNPT tiếp tục xác định khoa học công nghệ và chuyển đổi số là động lực then chốt nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, năng suất lao động và chất lượng quản lý vận hành hệ thống truyền tải điện quốc gia.
Năm 2027, Tổng công ty tập trung hoàn thiện các trung tâm giám sát, đẩy mạnh tự động hóa và nâng cao năng lực giám sát thiết bị; mở rộng ứng dụng AI, UAV, LiDAR, IoT và dữ liệu lớn (Big Data) trong kiểm tra đường dây, phân tích dữ liệu và hỗ trợ ra quyết định.
Trong đầu tư xây dựng, EVNNPT tiếp tục mở rộng BIM, hoàn thiện CDE, nghiên cứu tích hợp BIM-GIS-PMIS, triển khai hệ thống IMIS và các giải pháp AI nhận diện hình ảnh nhằm tăng cường kiểm soát tiến độ, chất lượng, an toàn công trình.

Về quản trị doanh nghiệp, Tổng công ty hướng tới mô hình quản trị dựa trên dữ liệu, tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin giữa các hệ thống và dự kiến phối hợp xây dựng, kết nối cơ sở dữ liệu ngành điện từ năm 2027.
Song song với đó, EVNNPT chú trọng đào tạo nhân lực về AI, dữ liệu, tự động hóa, an toàn thông tin và an ninh mạng; đồng thời mở rộng hợp tác với USTDA, RTEi, Swedfund, IEC, ISO để tiếp cận công nghệ, kinh nghiệm và tiêu chuẩn tiên tiến.
Từ tự động hóa, giám sát trực tuyến đến ứng dụng AI, BIM và số hóa quản trị, khoa học công nghệ đang ngày càng hiện diện sâu rộng trong hoạt động của EVNNPT, tạo nền tảng xây dựng hệ thống truyền tải điện thông minh, hiện đại, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.
(Nguồn: EVNNPT)