Mặc dù thị trường phát hành báo chí Việt Nam đã có sự tham gia của nhiều cá nhân, đơn vị, các công ty phát hành tư nhân nhưng việc đưa các ấn phẩm báo chí đến tay bạn đọc ở nông thôn, đặc biệt là các vùng sâu, vùng xa vẫn đang đặt nặng trên vai Tổng công ty Bưu chính Việt Nam (VNPost).
Thiếu đồng đều
Hệ thống phát hành báo chí (PHBC) Việt Nam hiện nay gồm 2 hệ thống phát hành chính là hệ thống phát hành báo chí của Nhà nước và hệ thống PHBC tư nhân. Theo thống kê của Hội PHBC Việt Nam, chỉ tính riêng lực lượng PHBC tư nhân, ngoài gần 400 doanh nghiệp còn có 200 đại lý, 1600 quầy sạp ở TP.Hồ Chí Minh, 60 đại lý, 700 quầy sạp ở TP.Hà Nội chưa kể đến đội ngũ bán báo dạo ở các tỉnh, thành lớn của cả nước… Sự tham gia của các công ty tư nhân và những người làm PHBC đơn lẻ đã tạo nên một thị trường phát hành tương đối sôi động.
Tuy nhiên, ở góc độ cơ quan quản lý Nhà nước, ông Hoàng Hữu Lượng, Cục trưởng Cục Báo chí (Bộ TT&TT) cho hay, một trong những tồn tại của hệ thống PHBC của chúng ta hiện nay chính là sự thiếu đồng đều. Hiện nay, báo chí mới đang tập trung chủ yếu ở khu vực thành thị.75% báo chí đang ở các đô thị và chỉ 25% báo về được đến nông thôn. Theo ông Lượng, sở dĩ có tình trạng này là do các công ty PHBC tư nhân hiện vẫn chỉ tập trung ở khu vực thành phố, đô thị - những địa bàn “ngon” nhất, chưa hướng tới thị trường nông thôn, vùng sâu, vùng xa.
“Tôi chưa thấy một nhà phát hành tư nhân nào tổ chức đưa báo chí về nông thôn chứ chưa nói đến các khu vực vùng sâu vùng xa. Trong hệ thống PHBC của chúng ta hiện nay, hệ thống PH của VNPost vẫn đang đóng vai trò chủ đạo trong việc đưa báo đến vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Không có hệ thống này thì báo chí của chúng ta sẽ không về được miền núi, vùng khó khăn”, ông Lượng nói.
Một trong những bất cập của công tác PHBC nước ta hiện nay, phần nào đưa đến tình trạng mất cân đối, thiếu đồng đều của thị trường PHBC còn được biểu hiện ở tỷ lệ % phí phát hành báo. Cụ thể, hiện nay phí PHBC vẫn đang được quy định một tỷ lệ chung trên toàn quốc là 22% giá bìa báo. Tổng thư ký Hội PHBC Việt Nam Nguyễn Thành Công, Giám đốc Công ty PHBC Trung ương nói: “Có lẽ một trong các loại phí ghi vào kỷ lục Ghi-nét là phí phát hành.
Từ khi thành lập nước (1945) đến nay vẫn không hề thay đổi. Chúng tôi càng làm càng lỗ. Ví dụ, 22% của báo Nhân dân lúc còn có giá bìa 1.200 đồng, mà chúng tôi đưa báo lên Trạm Tấu, đưa lên Mù Căng Chải, đưa vào Cà Mau... Tôi nghĩ rằng, đã đến lúc các công ty PHBC tư nhân cần tham gia chia sẻ nhiệm vụ đưa báo đến với đồng bào nông thôn, vùng sâu, vùng xa”.
Làm sao để phát hành hiệu quả?
Tiếp tục đi tìm lời giải cho bài toán làm thế nào để công tác PHBC Việt Nam phát triển tốt, từ góc nhìn của người làm báo, bà Vũ Ngọc Dung, Tổng biên tập báo Đất Việt cho rằng bên cạnh các biện pháp maketing, biện pháp thị trường, tính chuyên nghiệp của hệ thống phát hành, hiệu quả của công tác PHBC còn nằm ở định hướng nội dung, hình thức của tờ báo. Từ kinh nghiệm của người làm PHBC, ông Nguyễn Thành Công cũng chỉ rõ hiện nay nội dung của một số tờ chí không phù hợp với đối tượng độc giả và điều này cũng ảnh hưởng không nhỏ đến công tác phát hành.
Còn theo bà Huỳnh Thị Kim Phụng, Phó Chủ tịch, Phó tổng thư ký Hội PHBC Việt Nam, Tổng giám đốc Công ty Trường Phát, mỗi hệ thống phát hành có những ưu điểm và khuyết điểm riêng. Do đó, bản thân những người làm PHBC cũng cần phải tìm ra cách thức nhằm tạo ra mắt xích kết nối các hệ thống PHBC, để các hệ thống hỗ trợ nhau, tạo ra sự cộng hưởng tốt cùng thực hiện nhiệm vụ phát hành báo đến tại bạn đọc một cách tốt nhất., tạo ra sức mạnh để công tác PHBC phát triển bền vững.
Theo ông Nguyễn Thành Công, hội PHBC được thành lập và chính thức đi vào hoạt động tháng 4/2009 là nhằm mục đích tạo cầu nối gắn kết giữa các cơ quan báo chí, các đơn vị PH để cùng tham mưu, đề xuất với các cơ quan quản lý Nhà nước xây dựng cơ chế, ,chính sách phù hợp nhằm phát triển tốt công tác PH, nâng cao nhiệm vụ PHBC Quốc gia, đồng thời tổ chức bảo vệ quyền lợi hợp pháp của đội ngũ làm PH.
Ông Công nhấn mạnh: “Chúng tôi cũng kỳ vọng sự ra đời của Hội sẽ góp phần giải quyết được một số vấn đề tồn tại liên quan đến công tác PHBC như: văn hóa nghề nghiệp, trình độ đội ngũ, kỹ năng nghiệp vụ, văn hóa trong giao tiếp... và đặc biệt là tập hợp nhau lại để chúng ta làm tốt công tác phát hành, để báo đến tay đông đảo bạn đọc, đáp ứng nhu cầu và sự quan tâm của độc giả”.
Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số 25 ra ngày 26/2/2010
.svg){kind=icon}
