“Giáo dục đạo đức như cơn mưa rào, ào lên phát rồi tạnh ngay"

 - Là người sâu sát với giáo dục phổ thông, cô Nhiếp thẳng thắn nhìn nhận, giáo dục bất thành công là khi học trò đỗ với tấm bằng tốt nghiệp THPT nhưng vẫn ngơ ngác, bơ vơ và nông cạn trước nhiều cảnh huống.

Góp ý tại phiên họp của Ủy ban Quốc gia Đổi mới GD-ĐT, Hội đồng quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực diễn ra chiều 26/7, cô Nguyễn Thị Nhiếp - Hiệu trưởng trường THPT Yên Hòa đã chỉ ra nhiều điểm còn hạn chế trong công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh ở các trường phổ thông hiện nay.

Theo cô Nhiếp, mặc dù ngành giáo dục đã có nhiều văn bản chỉ đạo về công tác giáo dục đạo đức, lối sống của học sinh nhưng các trường vẫn chưa xem trọng và chỉ coi đó như “một cơn mưa rào, ào lên một lát rồi tạnh ngay”.

Ngay cả đối với các cán bộ quản lý hay giáo viên cũng thiếu đi sự định hướng. Bởi vậy, họ không biết bắt đầu từ đâu, như thế nào, nhỡ sai thì làm sao, có được bảo vệ không? Do đó, cách an toàn nhất là làm cầm chừng hoặc không làm cho… yên tâm.

Phụ huynh, giáo viên, học sinh cũng không mấy quan tâm đến vấn đề này vì cho rằng thiếu tính thực dụng, không gắn với kiểm tra, thi cử,…

Các hoạt động đổi mới giáo dục, đặc biệt là giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh chưa gắn liền và chưa tương đồng với thi cử hiện nay. Vì thế các nhà trường dù rất quan tâm cũng khó triển khai và khó lan tỏa tới học sinh, phụ huynh. Nhất là vào những thời điểm thi, cha mẹ thường nói: “Thôi thôi cô ơi. Làm sao để các con tập trung vào học”. Các bậc phụ huynh lo lắng nếu như giáo viên cứ đầu tư vào hoạt động giáo dục thì con cái của họ sẽ có kết quả thi không tốt. Đây là một thực tế áp lực rất lớn đối với giáo viên.

Trước những thực trạng ấy, cô Nhiếp đã đưa ra các đề xuất cụ thể để giải quyết vướng mắc trên.                                                                           

{keywords}

Cô Nguyễn Thị Nhiếp - Hiệu trưởng Trường THPT Yên Hòa (Hà Nội), thành viên tổ tư vấn của Ủy ban quốc gia Đổi mới GD-ĐT 

Hoạt động đổi mới giáo dục, giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh cần phải gắn với thi cử ở tất cả các khối lớp.

Thực tế, các môn học  - dạy chữ đều có tổ chức kiểm tra, thi cử để vào đời, nhưng có môn cần như “dạy người" luôn phải "thi" suốt đời lại chưa được chú trọng.

Có thể khẳng định, giáo dục con người thành công sẽ tạo được kết quả trước cả kỳ thi tốt nghiệp THPT diễn ra. Còn giáo dục bất thành công là khi học trò đỗ với tấm bằng tốt nghiệp THPT nhưng vẫn ngơ ngác, bơ vơ và nông cạn trước nhiều cảnh huống. Ấy là vì các em bị thiếu hụt, không có những kỹ năng sống tốt cuộc sống của mỗi con người.

Ta thường nói, “học chữ song song với học làm người” hoặc “dạy người thông qua dạy chữ” chứ chưa tiếp cận theo hướng đạo đức là nền tảng của mọi môn học, không phải là môn học tách biệt. Học làm người mà chỉ đợi “cài theo”, “cõng cùng” các nội dung kiến thức thì dù quý nhưng chưa đủ.

Do vậy, cần phải có sự chỉ đạo và bắt đầu ngay ở tất cả các nhà trường. Giáo dục lối sống thực ra không thể làm là có ngay kết quả, mà cần quá trình và cần sự tham gia của nhiều lực lượng. Quan niệm chỉ học đạo đức, lối sống khi chương trình sẵn sàng, chờ đồng bộ… là sai lầm bởi qua mỗi một lứa học sinh là ta mất đi một thế hệ con người Việt Nam bị khuyết thiếu về đạo đức lối sống.

Bên cạnh đó, giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh phải bắt đầu từ những người thầy. Mặc dù tôi chưa là một hiệu trưởng tốt nhưng tôi luôn nỗ lực và cố gắng trở thành hiệu trưởng tốt trong mắt học trò, đồng nghiệp và phụ huynh học sinh.

Trải qua hai ngôi trường nhưng nhiều mô hình giáo dục khác nhau, điều tôi trăn trở là đa số các thầy cô, từ sâu thắm lòng mình đều mong muốn được làm việc, được cống hiến để trở thành những thầy cô giáo tốt. Tuy nhiên, tôi lại chưa tạo được động lực và cơ chế tốt để các thầy cô được khẳng định năng lực của mình và cống hiến.

Nhiều nhà trường, đa số thầy cô vẫn đang nỗ lực để làm tốt công tác giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh, nhưng thường là tự phát, chưa có kế hoạch, tổng kết, rút kinh nghiệm. Vì thiếu tính cụ thể, bài bản nên thường rơi vào tình trạng “mạnh ai nấy làm”, “không làm không sao”, “có thi đâu mà lo”. Vậy nên điều đầu tiên giờ đây là cần “thông suốt” nhận thức trong giáo viên.

Sẽ không thể có hiệu quả khi ta dạy đạo đức bằng cách giảng giải bởi đạo đức được hình thành qua rèn giũa và trải nghiệm, đặc biệt là khi nhìn thấy thầy cô làm.

Nhìn lại các khẩu hiệu trong mỗi nhà trường ta thường gặp như “5 điều Bác Hồ dạy”, “Tiên học lễ, hậu học văn”, “Thi đua dạy tốt – học tốt”, “Tất cả vì học sinh thân yêu”, “Mỗi thầy cô giáo là tấm gương đạo đức tự học và sáng tạo”…. thiết nghĩ đến 5 phẩm chất của chương trình giáo dục phổ thông mới là “yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực và trách nhiệm”. Soi ngẫm lại, thành thật với chính mình, chúng ta thấy còn nhiều thầy cô giáo chưa thực hiện tốt các khẩu hiệu trên.

5 điều Bác Hồ dạy, lời đầu tiên là “Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào”. Thế nhưng khi nghe tiếng nhạc Quốc ca, thầy cô vẫn ngang nhiên đi trên sân trường thì thật khó để dạy học sinh rằng yêu Tổ quốc từ những hành động nhỏ nhất, đó là khi nghe nhạc Quốc ca ta dừng lại nghiêm trang nhìn lên lá cờ Tổ quốc và hát bằng cả trái tim mình.

Khẩu hiệu “Mỗi thầy cô giáo là tấm gương đạo đức tự học và sáng tạo”, nhiều thầy cô mẫu mực từng giờ lên lớp, từng lời ăn miếng nói, mày mò tự học, hết sáng tạo này đến sáng tạo khác để có những bài giảng hay, hấp dẫn. Nhưng còn không ít thầy cô ngại tự học, hay chê bai và bàn lùi với đổi mới.

Có những thầy cô ngồi quán cafe hay đi chơi đâu đó, ngay lập tức mạng xã hội biết vì thầy cô chụp ảnh bằng những công cụ với hiệu ứng rất đẹp và hiện đại nhưng lại không biết ứng dụng CNTT để soạn bài.

Nghe chuyên gia, đồng nghiệp chia sẻ kinh nghiệm hay, dù lòng rất nể và thấy hấp dẫn nhưng lại không làm theo vì sợ bị đồng nghiệp khác chê cười "làm học giống"; thậm chí không muốn làm mà chỉ muốn xin sản phẩm của chuyên gia hay đồng nghiệp đi trước chia sẻ để thực hiện ngay.

Được phân công làm việc nhóm thì chỉ làm việc của cá nhân mình theo phép tính cộng mà không biết rằng làm việc nhóm còn là sự cộng hưởng, hỗ trợ nhau, sự lan tỏa ở mọi khâu.

Chúng ta sẽ không thể có học trò có đạo đức lối sống tốt nếu thầy cô chưa là tấm gương tốt từ kiến thức chuyên môn đến lối sống hằng ngày. Việc nêu gương đạo đức, lối sống chính là việc thầy cần trau dồi mỗi phút giây và trò cần học mỗi ngày nên thầy cô không thể trì hoãn.

Thúy Nga (Ghi)

"Giáo dục đừng tham nhồi nhét, lấy đi tuổi thơ của trẻ"

"Giáo dục đừng tham nhồi nhét, lấy đi tuổi thơ của trẻ"

-Chiều 26/7, các thành viên của Hội đồng quốc gia về nguồn nhân lực và UB Đổi mới giáo dục quốc gia của Chính phủ đã cùng thảo luận về vấn đề bức thiết: Giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh phổ thông.

tin nổi bật

500 sinh viên sư phạm không nhận được trợ cấp, vì sao?

Nhiều sinh viên ngành sư phạm của Trường ĐH Thủ đô Hà Nội băn khoăn khi kết thúc năm thứ Nhất vẫn không nhận được khoản tiền trợ cấp chi phí sinh hoạt 3,63 triệu đồng/tháng theo Nghị định 116.

Hà Nội đào tạo IELTS cho hơn 3.600 giáo viên tiếng Anh

Thông tin được đưa ra tại hội nghị tổng kết năm học 2021-2022, phương hướng và nhiệm vụ trọng tâm năm học 2022-2023 do Sở GD-ĐT Hà Nội tổ chức sáng 15/8.

Thiếu người 'khủng khiếp': Giáo viên có thể dạy nhiều trường, nhiều cấp học

Đó là một trong những dự tính của Gia Lai khi tỉnh này thiếu hơn 3.700 giáo viên ở các bậc học trong năm học tới.

Phó Thủ tướng: 'Chúng ta chưa thực sự trung thực trong giáo dục'

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho hay, lý do chúng ta cứ mãi loay hoay trong câu chuyện thi cử, tuyển sinh đại học... Đó là vì chúng ta chưa thực sự trung thực trong giáo dục.

Hà Nội xây loạt trường liên cấp 5 ha ở các cửa ngõ

Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội Trần Thế Cương cho biết, Hà Nội sẽ đầu tư, xây dựng 5 trường liên cấp tiên tiến, hiện đại, có diện tích từ 5 ha trở lên, ở 5 cửa ngõ của Thủ đô.

Giáo sư, tiến sĩ về Bình Định làm việc được hỗ trợ đến 800 triệu đồng

Đó là một trong những nội dung của Nghị quyết ban hành quy định chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao và hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực tỉnh Bình Định giai đoạn 2022 - 2025.

'Lương giáo viên thì Bộ trưởng GD-ĐT không quyết định được...'

Phó Thủ tướng cho rằng cần thông cảm với khó khăn của ngành giáo dục bởi Bộ trưởng GD-ĐT không có thẩm quyền quyết định lương giáo viên và cũng không giải quyết được yêu cầu đủ giáo viên, trường lớp.

TP.HCM cho các trường chia sẻ giáo viên để thỉnh giảng

Năm học mới 2022-2023 đang cận kề, TP.HCM vẫn đang tuyển dụng giáo viên mọi cấp học.

Hơn 1/4 giáo viên tiểu học cả nước chưa đạt chuẩn

Theo thống kê của Bộ GD-ĐT, hiện có 25,2% giáo viên tiểu học cả nước chưa đạt chuẩn trình độ đào tạo.

Vũng Tàu: 31 người trúng tuyển hiệu trưởng, phó hiệu trưởng

31 cá nhân vừa được bổ nhiệm làm hiệu trưởng, phó hiệu trưởng ngành giáo dục TP Vũng Tàu sau khi trải qua kỳ thi tuyển viên chức quản lý các đơn vị sự nghiệp giáo dục của TP. Vũng Tàu.

'Làm giám đốc Sở GD-ĐT 3 năm, chưa bổ sung được biên chế nào'

Giám đốc Sở GD-ĐT Nghệ An nói trong 3 năm qua, ông chưa bổ sung được biên chế nào dù ngành giáo dục tỉnh này thiếu hơn 7.800 giáo viên. Vì vậy, quyết định giao bổ sung biên chế giáo viên về địa phương là tin vui...

Bí kíp giúp học trò chinh phục điểm cao môn Hoá của thầy giáo 9X

Với phương pháp giảng dạy riêng, thầy Dương Hà thu hút nhiều học sinh đến với lớp học Hoá, fanpage Facebook của thầy có 29 nghìn lượt theo dõi . Năm nay, hơn 140 học sinh của thầy đạt 8,9,10 trong kỳ thi THPT Quốc gia.

Sắp ban hành Thông tư sửa đổi về bổ nhiệm, xếp lương giáo viên

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Kim Sơn cho hay, ít ngày nữa sẽ ký ban hành các thông tư sửa đổi về quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và bổ nhiệm, xếp lương giáo viên mầm non, phổ thông.

Sở GD-ĐT thiếu người trầm trọng: 'Nhiều lãnh đạo phải làm việc của chuyên viên'

Báo cáo Phân tích ngành giáo dục Việt Nam giai đoạn 2011-2020 do Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam công bố đã chỉ ra nhiều khó khăn trong bối cảnh thực hiện Nghị quyết 29 về đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục.

Yêu cầu Bộ trưởng GD-ĐT trao đổi về Trường ĐH Tôn Đức Thắng

Văn phòng Chính phủ vừa có công văn chỉ đạo Bộ trưởng Bộ GD-ĐT trao đổi với đại biểu Quốc hội về những nội dung liên quan đến trách nhiệm quản lý nhà nước của Bộ với Trường ĐH Tôn Đức Thắng.