Giở chiêu 'ma thuật' lách trần giá sữa

 Áp giá trần với sữa đã được tính đến từ 2008 nhưng nay mới được được thực hiện. Song, liệu biện pháp đó có trụ được lâu dài, nhất là khi các DN sữa luôn có hàng trăm mánh khoé để lách luật?

- Áp giá trần với sữa đã được tính đến từ năm 2008 nhưng thất bại và từng bị lãng quên. Đến nay, nhà quản lý mới bắt đầu “nắm tóc” giới kinh doanh mặt hàng siêu lợi nhuận này. Song, liệu biện pháp đó có trụ được lâu dài, nhất là khi các DN sữa luôn có hàng trăm mánh khoé để lách luật?

Ma thuật của doanh nghiệp sữa

Ngày 25/4, thông tin từ thị trường cho biết, sữa Mead Johnson đã đồng loạt thay đổi toàn bộ mẫu mã, bao bì và tung ra quảng cáo cải tiến sản phẩm theo công thức mới "360 độ Brain Plus", nhằm cho con phát triển toàn diện như thông minh hơn, phát triển cảm xúc, giao tiếp và khả năng vận động...

Tuy nhiên, bảng thành phần dinh dưỡng trên các hộp sữa của hãng này cũng như tất cả các hãng sữa khác, cũng có DHA, rồi sắt, axit folic, đồng, mangan, iot, các vitamin... Thật khó để biết, liệu có sự khác biệt thực sự nào không ở các vi chất dinh dưỡng này? Công thức mới kia liệu ưu việt đến đâu, hay chỉ thấy hệ quả tất yếu là hàng triệu ông bố bà mẹ phải cắn răng trả tiền thêm 7-11%?

Trong khi đó, trao đổi với PV.VietNamNet, một lãnh đạo của Cục Quản lý Giá, Bộ Tài chính vẫn khẳng định, Cục không nhận được bất cứ bản đăng ký giá mới nào của Mead Johnson vừa qua, ngoại trừ 2 trường hợp là Abbott và Friesland Campina xin tăng giá đã bị bác lại "chờ giá trần" và trường hợp Nestle cố tình tăng giá trước khi được phép thì đã bị phạt. Một cách lý giải khác, có thể, những sản phẩm này của Mead Jonhson là... sản phẩm mới, không thuộc dòng "bình ổn".

{keywords}
Các DN sữa đã có những động thái lách luật đầu tiên khi Bộ Tài chính công bố áp giá trần từ 1/6 tới (ảnh minh họa)

Thực tế, những sản phẩm Enfamil và Enfagrow của hãng này, giờ chỉ khác duy nhất là cái tên dài hơn, với cái đuôi "360 độ Brain Plus", thế nhưng, với cơ quan quản lý, đây lại là sản phẩm mới, có thể không thuộc diện bình ổn, trong khi về bản chất, đây chỉ là trò "bình mới rượu cũ" và Mead Johnson đã ngang nhiên tăng giá mà không cần xin phép.

Trước mánh khoé này, bảng giá trần của Bộ Tài chính áp cho 5 mặt hàng sữa của Mead Johnson có lẽ sắp bị lui vào dĩ vàng. Dường như, 5 mặt hàng này đã bị chính doanh nghiệp có kế hoạch "khai tử" trên danh nghĩa.

Cùng đó, một hãng sữa lớn khác của Mỹ là Abbott đã tung chiêu "rút ruột", giảm tới 50g, từ hộp 900g xuống còn 850g đối với dòng sữa Pediasure nhưng giá vẫn giữ nguyên 580.000 đồng. Cục quản lý Giá cũng khẳng định, Abbott không làm sai vì... dòng sữa này không thuộc diện bình ổn, theo danh mục của Thông tư 30 mà Bộ Y tế ban hành.

Động thái trên diễn ra ngay trong bối cảnh Bộ Tài chính vừa công bố giá trần - một quyết định bình ổn được cho là "nặng" nhất từ trước tới nay đối với doanh nghiệp sữa. Khả năng ứng biến, lách luật, giở thủ thuật như trên khiến không ít người lo ngại sữa có thể 'lọt lưới" giá trần một cách dễ như bỡn! Rõ ràng, nhà quản lý giá đang phải "vất vả" chạy theo doanh nghiệp sữa.

Từ thất bại, buông lỏng đến tóm chặt

Phải nói rằng, trị căn bệnh tăng giá triền miên, bất thường của doanh nghiệp sữa là một cuộc đấu trí dai dẳng và đầy khó khăn. Để có thể làm được, cơ quan quản lý Nhà nước cũng phải chuẩn bị đầy đủ công cụ pháp lý và quyết tâm lớn. Quyết định công bố áp giá trần của Bộ Tài chính mới chỉ là bước khởi đầu, và phần thắng thuộc về ai thì vẫn chưa thể nói trước.

Bởi rõ ràng, trong đời sống kinh doanh, doanh nghiệp sữa luôn có 1.001 kế sách để đối phó với cơ quan quản lý Nhà nước.

Chẳng hạn như, trước kết luận, 4/5 doanh nghiệp sữa đã chi quảng cáo, tiếp thị vượt mức quy định của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số tiền 386 tỷ đồng, Mead Johnson đã viết thư cho lãnh đạo Bộ Tài chính biện minh rằng: "Pháp luật Việt Nam không có bất kỳ quy định nào điều chỉnh quyền ra quyết định về mức chi phí quảng cáo, khuyến mại, tiếp thị hợp lý của các công ty trong hoạt động kinh doanh. Luật thuế thu nhập doanh nghiệp chỉ điều chỉnh vấn đề khấu trừ chi phí quảng cáo... khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp".

{keywords}
Nhà quản lý và người tiêu dùng mong các DN sữa có trách nhiệm hơn với hàng triệu trẻ em đang uống sữa hàng ngày.

Mặc dù nêu ra khoản chi phí lớn đó, nhưng kết luận thanh tra vẫn phải thừa nhận Mead Johnson hoàn toàn tuân thủ nghĩa vụ nộp thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2013.

Không chỉ cãi lý với Nhà nước, các doanh nghiệp này lại luôn tỏ ra rằng việc tăng giá là bất đắc dĩ, chỉ là nhằm cân bằng mức giá đang bán lỗ nhằm hỗ trợ người tiêu dùng suốt thời gian qua. Trong khi thực tế, việc bán giá lỗ không phải vì sự hỗ trợ giá bán lẻ thấp, mà ở chính việc các doanh nghiệp này đã chi quảng cáo quá nhiều. Toàn bộ khoản tiền này, xét cho cùng, đều đã được đưa vào giá bán cho người tiêu dùng, bắt người tiêu dùng gánh.

Năm 2008, chính sách giá trần được Vụ Chính sách thuế, Bộ Tài chính chắp bút, nhưng đã sớm chết yểu. Bởi, các căn cứ pháp lý đều thiếu sức nặng. Khi đó, doanh nghiệp sữa chưa bao giờ bị phạt hành vi tăng giá quá mức, mặc dù rõ ràng, giá đã tăng quá sức chịu đựng của người dân.

Chẳng hạn, các doanh nghiệp chưa bao giờ đưa ra mức tăng tới 20% trong vòng 15 ngày - là mốc bị xử phạt theo Nghị định 107 của Chính phủ. Hay các dấu hiệu bắt tay, liên kết tăng giá là khá rõ, nhưng chính Bộ Tài chính đã thừa nhận việc xác định các vi phạm này theo Luật Cạnh tranh là rất khó. Việc xử lý đều theo vụ việc, do Hội đồng cạnh tranh quốc gia thụ lý. Ngoài ra, việc xử lý của Luật Cạnh tranh lại chủ yếu là giải quyết các tranh chấp giữa doanh nghiệp với nhau. Do đó, không thể vận dụng luật này để xử lý vấn đề tăng giá quá mức của doanh nghiệp sữa.

Đến nay, khi đã có Luật Giá, cùng với các kết quả thanh tra vừa qua, Bộ Tài chính có đủ công cụ pháp lý để đưa ra quyết định giá trần sữa, đánh tan nghi ngờ của dư luận.

Ông Nguyễn Trọng Nghĩa, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Tài chính) khẳng định, cơ quan quản lý sẽ kiểm soát được việc thực thi giá trần của doanh nghiệp, bất kể, doanh nghiệp biện luận thế nào. Trong bảng giá trần, Bộ đã loại bỏ các chi phí bất thường, không hợp lý, hợp lệ của doanh nghiệp đồng thời, đảm bảo doanh nghiệp có lợi nhuận hợp lý.

"Chắc chắn, sẽ không có chuyện ngân sách đứng ra bù lỗ cho doanh nghiệp sữa. Nếu thực sự có lỗ, Bộ Tài chính sẽ xem xét lại giá trần. Thêm vào đó, giá trần này không phải là cứng nhắc. Nếu như doanh nghiệp sữa có cải tiến chất lượng, Bộ cũng sẽ tính toán chi phí tăng thêm cho doanh nghiệp để có giá trần phù hợp", ông nói.

Ông Nghĩa cũng nhấn mạnh: "Các doanh nghiệp cũng phải tự xác định trách nhiệm xã hội, có sự chia sẻ với người tiêu dùng - thực chất là hàng triệu trẻ em Việt Nam mà từ đó, cần tiết giảm chi phí".

Phạm Huyền

tin nổi bật

Kiểm toán nhà nước điểm danh những doanh nghiệp nhà nước thua lỗ nghìn tỷ

Năm 2021, Kiểm toán Nhà nước đã kiểm toán Báo cáo tài chính và các hoạt động liên quan đến quản lý, sử dụng vốn nhà nước năm 2020 của 73 doanh nghiệp thuộc 16 tập đoàn, tổng công ty và công ty.

Ổn định thuế tiêu thụ đặc biệt để phục hồi ngành sản xuất lớn

Thảo luận về Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, nhiều chuyên gia đề xuất Chính phủ cân nhắc lộ trình phù hợp, việc tăng thuế chỉ nên từ sau 2024 trở đi, giúp DN kinh doanh thuốc lá, rượu bia tăng cường sức cạnh tranh, tạo ra sự bền vững về an sinh xã hội.

USD tiếp tục giảm, Ngân hàng Nhà nước mạnh tay phiên đầu tuần

Sáng 23/5, tỷ giá đồng USD được Ngân hàng nhà nước điều chỉnh giảm 28 đồng so với ngày hôm qua. Chỉ số DXY trên thị trường thế giới đang đà giảm, ở mức giảm 0,25%.

Năm đại gia Việt bỏ ra cả tỷ đồng mua giường, sập gỗ

Những đại gia này có sở thích hết sức kỳ lạ, bỏ ra vài trăm triệu đến mấy tỷ đồng chỉ để mua giường hoặc sập gỗ.

Giá vàng hôm nay 23/5: Tháo chạy khỏi nguy cơ, dồn tiền mua vàng

Giá vàng thế giới tăng khi các nhà đầu tư tháo chạy khỏi các tài sản rủi ro để tìm tới nơi trú ẩn an toàn do lo ngại về tác động của lạm phát tăng cao, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tích cực thắt chặt tiền tệ.

The Sailing Bay - tọa độ ‘vàng’ của Hon Thom Paradise Island

Vị trí đắc địa mang lại giá trị thương mại đầy hứa hẹn cho các Commercial Villa và Boutique Hotel tại The Sailing Bay - tọa độ sôi động của dự án Siêu Tổ hợp Giải trí - Nghỉ dưỡng - Đầu tư Hon Thom Paradise Island, Phú Quốc.

Bốn hình thức gửi tiết kiệm ngân hàng bạn nên biết

Gửi tiết kiệm ngân hàng là cách sinh lời tài chính an toàn mà nhiều người đang lựa chọn.

Cua biển nhập ngoại rẻ hơn cua trong nước

Vài năm gần đây thị trường Việt Nam xuất hiện nhiều loại cua biển sống nhập khẩu từ các nước Canada, Úc với giá không quá cao, thậm chí cua nâu Ireland đang tiêu thụ mạnh ở TP HCM còn rẻ hơn cua trong nước.

Hải sản khan hiếm, giá cao

Ghi nhận của phóng viên, trong suốt tháng 5, giá nhiều loại hải sản được người tiêu dùng ưa chuộng như cua, ghẹ, cá hồi… đều đứng ở mức cao kỷ lục.

Hàng quán miễn phí cho người tên Dũng, Như mừng Việt Nam vô địch SEA Games

Mừng chiến thắng của tuyển U23 Việt Nam trước U23 Thái Lan trong trận chung kết bóng đá nam SEA Games 31, nhiều cơ sở kinh doanh đồng loạt giảm giá sâu, miễn phí cho các khách hàng có tên Như và Dũng.

Cổ phiếu hot giảm giá hơn 50%, đại gia đua nhau bán tháo

Sau Him Lam, đến lượt Thiên Tân bán hàng triệu cổ phiếu DIG.

Nhiều shipper tắt app, nghỉ chạy do giá xăng tăng cao

Đơn hàng giảm, cộng với giá xăng tăng khiến thu nhập của shipper giảm gần phân nửa, nhiều người phải tắt app nghỉ chạy, tìm công việc khác.

Tài xế taxi công nghệ nhảy việc nhiều, người dùng khó gọi xe

Khi giá xăng tăng cao kỷ lục, thu nhập của tài xế taxi công nghệ đã không còn hấp dẫn. Nhiều người bán xe, chuyển việc, khiến người dùng cũng khó gọi xe hơn.

MyVIB được vinh danh là ứng dụng ngân hàng di động tốt nhất Việt Nam

Tạp chí The Asset vừa vinh danh MyVIB là Ứng dụng Ngân hàng di động tốt nhất Việt Nam trong khuôn khổ giải thưởng The Asset Triple A Digital Awards 2022.

Dự án điều chỉnh vốn gấp 24 lần: Từ 60 tỷ lên gần 1.500 tỷ

Dự án đập dâng sông Trà Khúc ở Quảng Ngãi có vốn đầu tư ban đầu 60 tỷ nhưng sau đó được điều chỉnh lên gần 1.500 tỷ khiến Kiểm toán và Ủy ban Tài chính ngân sách Quốc hội liên tục điểm tên.