Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tăng nhanh cả lượng và chất

Những năm gần đây, công nghiệp hỗ trợ trên địa bàn Hà Nội ghi nhận sự tăng trưởng đồng đều về số lượng, quy mô và chất lượng doanh nghiệp. Các doanh nghiệp tập trung chủ yếu vào ba nhóm ngành: sản xuất linh kiện, phụ tùng cho cơ khí chế tạo, ô tô, xe máy, điện – điện tử; sản phẩm phục vụ ngành dệt may – da giày; và các sản phẩm dành cho công nghiệp công nghệ cao.

Theo Kế hoạch số 301/KH-UBND ngày 21/10/2024, Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2025 có khoảng 1.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ. Trong đó, khoảng 40% doanh nghiệp có hệ thống sản xuất và sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế, đủ khả năng tham gia mạng lưới sản xuất toàn cầu của các tập đoàn đa quốc gia tại Việt Nam. Chỉ số phát triển công nghiệp của lĩnh vực này được kỳ vọng tăng khoảng 12%.

Song song với đó, thành phố định hướng phát triển 8 nhóm ngành công nghiệp chủ lực, gồm: điện – điện tử, công nghệ thông tin, hóa chất – cao su – nhựa, cơ khí chế tạo, chế biến nông sản – thực phẩm, dệt may – da giày cao cấp, vật liệu xây dựng và thủ công mỹ nghệ. Đây là những lĩnh vực có nhu cầu lớn về linh kiện, phụ tùng và sản phẩm trung gian, tạo dư địa phát triển bền vững cho công nghiệp hỗ trợ.

Ảnh màn hình 2025 12 29 lúc 18.52.32.png
Hà Nội tạo bệ đỡ cho công nghiệp hỗ trợ bứt tốc vào chuỗi cung ứng toàn cầu

Để tạo nền tảng cho tăng trưởng, Hà Nội đã đầu tư xây dựng 43 cụm công nghiệp với tổng diện tích hơn 753 ha, tổng vốn khoảng 16.000 tỷ đồng, tập trung tại các địa bàn có lợi thế như Đông Anh, Gia Lâm, Thường Tín và khu vực Nam Hà Nội. Đáng chú ý, Khu công nghiệp hỗ trợ Nam Hà Nội (Hanssip) đã trở thành mô hình khu công nghiệp chuyên biệt đầu tiên dành riêng cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, đóng vai trò “bệ đỡ” về hạ tầng cho ngành sản xuất nền tảng của Thủ đô.

Hiện Hà Nội có hơn 900 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, trong đó khoảng 35% đạt tiêu chuẩn quốc tế. Nhiều doanh nghiệp đã trở thành nhà cung ứng cấp 1, cấp 2 cho các tập đoàn lớn như Canon, Samsung, Panasonic, Toyota, Honda; thậm chí xuất khẩu linh kiện, phụ tùng sang Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và châu Âu. Đây là minh chứng cho sự trưởng thành cả về công nghệ lẫn năng lực quản trị.

Từ hỗ trợ chính sách đến những câu chuyện “lớn lên” của doanh nghiệp

Không chỉ thể hiện qua các con số, hiệu quả của chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ tại Hà Nội còn được phản ánh rõ nét qua sự “lột xác” của nhiều doanh nghiệp nội địa.

Từ một xưởng cơ khí nhỏ tại huyện Đông Anh, Công ty Cổ phần Cơ khí chính xác Thăng Long (TPM) đã vươn lên trở thành doanh nghiệp tiêu biểu trong lĩnh vực gia công cơ khí chính xác, khuôn mẫu và linh kiện kim loại. Nhờ mạnh dạn đầu tư hệ thống máy CNC, thiết bị đo kiểm 3D và áp dụng tiêu chuẩn ISO 9001:2015, TPM từng bước đáp ứng yêu cầu khắt khe của các tập đoàn FDI như Canon, Toyota Việt Nam.

Theo đại diện doanh nghiệp, việc được Sở Công Thương Hà Nội hỗ trợ tư vấn cải tiến quy trình sản xuất trong khuôn khổ Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ đã giúp doanh nghiệp nâng năng suất, giảm tỷ lệ sai lỗi và tiếp cận mô hình quản trị hiện đại. Đây được xem là minh chứng cho cách làm “hỗ trợ có trọng tâm, trọng điểm” của thành phố.

Tương tự, Công ty TNHH Điện tử An Phát, hoạt động tại Khu công nghiệp Sài Đồng B (Long Biên), đã chủ động tham gia chương trình đánh giá năng lực sản xuất và chuyển giao công nghệ, qua đó đạt chứng nhận IATF 16949, tiêu chuẩn chất lượng trong ngành công nghiệp ô tô toàn cầu. Từ nền tảng này, An Phát không chỉ mở rộng cung ứng cho các tập đoàn điện tử trong nước mà còn từng bước thâm nhập thị trường châu Âu với sản phẩm cảm biến tiết kiệm năng lượng, khẳng định năng lực sáng tạo và làm chủ công nghệ.

Bên cạnh phát triển nội lực, Hà Nội đẩy mạnh hợp tác quốc tế nhằm học hỏi mô hình tiên tiến. Thỏa thuận hợp tác với đoàn doanh nghiệp ngành hàng không vùng Kobe (Nhật Bản) để hình thành Tổ hợp Techno Park Việt Nam – Nhật Bản tại KCN Hanssip được xem là dấu mốc quan trọng. Ngoài ra, các đoàn công tác từ Hàn Quốc, Trung Quốc liên tục tìm kiếm cơ hội đầu tư vào lĩnh vực công nghệ cao, thân thiện môi trường tại Hà Nội, mở ra không gian hợp tác mới cho doanh nghiệp trong nước.

Theo ông Nguyễn Hoàng, Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Hà Nội, Hiệp hội hiện có hơn 2.000 doanh nghiệp thành viên, trong đó nhiều đơn vị đã mở rộng sản xuất sang các lĩnh vực mới và xuất khẩu sang châu Âu, Nhật Bản. 

Thực tế, phần lớn doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tại Hà Nội vẫn là doanh nghiệp vừa và nhỏ, gặp khó trong tiếp cận vốn, công nghệ và nhân lực chất lượng cao. Một số chính sách chưa thật sự sát với nhu cầu thực tiễn, trong khi liên kết giữa các sở, ngành và khu vực tư nhân còn hạn chế.

Trước những thách thức này, Sở Công Thương Hà Nội đang đẩy mạnh các chương trình hỗ trợ theo chuỗi giá trị: kết nối – đào tạo – đổi mới – xúc tiến. Thành phố tăng cường hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu để đào tạo nhân lực công nghiệp chất lượng cao; hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, xây dựng nhà máy thông minh; xúc tiến thương mại trong và ngoài nước; và phát triển các cụm liên kết ngành tại các khu công nghiệp hiện hữu.

Song Minh